علیرضا نجمی: تنش میان ایران و آمریکا بار دیگر وارد مرحلهای تازه شده است؛ مرحلهای که نهتنها با افزایش تحرکات و تهدیدهای متقابل در منطقه، بلکه با ابهامهای جدی درباره آینده مسیر دیپلماسی نیز همراه شده است.
در روزها و شبهای اخیر، تنگه هرمز به یکی از کانونهای اصلی این تنش تبدیل شده و همزمان گزارشهایی از گسترش فضای آماده باش نظامی و آثار این تنشها در برخی شهرهای کشور نیز منتشر شده است. در همین شرایط، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از پایان آتشبس با ایران سخن گفته، اما در عین حال تأکید کرده که مسیر مذاکرات همچنان باز است و گفتوگوها ادامه خواهد یافت؛ موضعی که از یک سو نشانه افزایش فشارها و از سوی دیگر بیانگر آن است که گزینه دیپلماسی هنوز بهطور کامل از دستور کار دو طرف خارج نشده است.
همین تناقض، پرسشهای تازهای را درباره سرنوشت تفاهمنامه ایران و آمریکا و آینده مذاکرات ایجاد کرده است. آیا گفتوگوها طبق روال گذشته و در کشورهای واسطه ادامه خواهد یافت یا اینکه تحولات اخیر، پرونده این مذاکرات را برای همیشه خواهد بست؟
آیا تنشهای میدانی صرفاً ابزاری برای افزایش قدرت چانهزنی طرفین است یا نشانهای از شکست کامل روند دیپلماتیک؟ پرسشهایی که این روزها در فضای سیاسی و افکار عمومی بیش از هر زمان دیگری مطرح میشود.
در همین راستا، خبرآنلاین برای بررسی چشمانداز پیشروی مذاکرات و ارزیابی نگاه مجلس به تحولات اخیر، با سه نماینده مجلس شورای اسلامی گفتوگو کرده و از آنها درباره آینده تفاهمنامه و امکان ادامه مذاکرات پرسیده است.
از ابتدا مشخص بود که این مذاکرات به نتیجه نخواهد رسید/ بارها به تیم مذاکرهکننده هشدار داده شده بود
کامران غضنفری، نماینده تهران در مجلس، در گفتوگو با خبرآنلاین در این باره گفت: از ابتدا مشخص بود که این مذاکرات به نتیجه نخواهد رسید، زیرا آمریکا از همان ابتدا اعلام کرده بود که نه تنها قصد ندارد پولی به ایران پرداخت کند یا تحریمها را رفع کند، بلکه برعکس نیز عمل کرد. در جریان مذاکرات، چندین دور تحریمهای جدید علیه ایران اعمال شد و همین چند هفته قبل نیز حدود یک میلیارد دلار از داراییهای ارزی دیجیتال ایران توقیف شد. یعنی نه تنها پولی به ایران پرداخت نشد، بلکه یک میلیارد دلار دیگر نیز از داراییهای کشور مصادره شد.
وی افزود: بند نخست تفاهمنامه که مربوط به عدم حمله به ایران و لبنان بود نیز از همان هفته اول نقض شد. در طول همین مذاکرات، چندین نوبت به ایران حمله شد و تقریباً هر هفته نیز لبنان هدف حملات قرار گرفت. علاوه بر این، تهدیدهای مکرر علیه ایران ادامه داشت که همه این موارد، به اعتقاد من، نقض همان بند نخست تفاهمنامه بود. بنابراین، در عمل هیچ دستاوردی از این تفاهمنامه نصیب ایران نشد و از قبل نیز این موضوع قابل پیشبینی بود.
غضنفری ادامه داد: بارها به تیم مذاکرهکننده هشدار داده شده بود که آمریکا به هیچ عهد و پیمانی پایبند نیست و به راحتی توافقات را زیر پا میگذارد، اما این هشدارها مورد توجه قرار نگرفت. تصور میکردند که میتوانند با مذاکره به توافقی برسند و امتیازاتی به دست آورند. جلسات متعددی نیز برگزار کردند، اما در نهایت، به اعتقاد من، با دست خالی بازگشتند.
وی اظهار داشت: به نظر میرسد برخی از مسئولان داخلی هنوز از این توافق دل نکندهاند؛ در حالی که دونالد ترامپ به صراحت اعلام کرده که آتشبس پایان یافته و توافق نیز خاتمه پیدا کرده است. همانگونه که برجام را کنار گذاشت، این تفاهم را نیز لغو کرد، اما همچنان برخی تصور میکنند که میتوان از این مسیر به نتیجهای رسید؛ در حالی که به اعتقاد من، این تصور چیزی جز یک خیال خام نیست.
این نماینده مجلس درباره شرایط امنیتی نیز گفت: در موضوع جنگ نیز اکنون عملاً با آمریکا درگیر هستیم. از شب گذشته تاکنون درگیریها و حملات متعددی صورت گرفته است. در استانهای مختلف حملاتی انجام شده، برخی پایگاههای نظامی و زیرساختها آسیب دیدهاند و در مواردی نیز تأسیسات شهری هدف قرار گرفتهاند. بنابراین، ما عملاً در شرایط جنگی قرار داریم.
غضنفری در پایان تأکید کرد: به نظر میرسد آمریکا در حال برنامهریزی برای یک حمله گستردهتر است و برخی شواهد و قرائن نیز از احتمال حمله زمینی حکایت دارد. اینکه این اقدام یک هفته دیگر، یک ماه دیگر یا در زمان دیگری انجام شود، مشخص نیست، اما به نظر میرسد روی آن برنامهریزی میکنند. از این رو، ما نیز باید خود را برای مقابلهای محکم و سرسختانه آماده کنیم. البته نیروهای مسلح کشور به صورت شبانهروزی تحرکات دشمن را رصد میکنند و برای هرگونه مقابله آمادگی دارند. امیدواریم با اتکا به خداوند، پاسخی داده شود که به فرار آمریکا از منطقه و پایان حضور آن در این منطقه منجر شود.
ظرفیت پاسخگویی ما نسبت به روزهای نخست جنگ افزایش یافته است/ آمریکا امروز بیش از هر زمان دیگری به توقف آتش نیاز دارد
همچنین حسنعلی اخلاقی امیری عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی به خبرآنلاین گفت: ما هیچگاه مذاکره را اصل و هدف نمیدانستیم. کشور در شرایطی درگیر شده که مدیریت جنگ، آمادگی پاسخگویی به هرگونه تحرک دشمن را حفظ کرده است. امروز میتوانم عرض کنم که حتی ظرفیت پاسخگویی ما نسبت به روزهای نخست جنگ نیز افزایش یافته است.
وی افزود: بر اساس مصالح کشور و با نظر مجموعه متولیان اتاق جنگ، مذاکره را به عنوان یک ابزار برگزیدیم تا بتوانیم حقوق ملت خود را استیفا کنیم. تا زمانی که امیدوار باشیم از مسیر مذاکره و گفتوگو بتوان حقوق ملت را تأمین کرد، به این روند پایبند خواهیم بود. البته در عین حال، اشراف کامل داریم که طرف مقابل ما، یعنی آمریکا، شاید یکی از بدعهدترین کشورها در طول تاریخ سیاسی باشد و هیچ اعتمادی به تعهدات آن وجود نداشته باشد. با وجود این شناخت، برای استیفای حقوق ملت وارد گفتوگو و مذاکره شدیم و تا زمانی که این ظرفیت در عرصه بینالمللی وجود داشته باشد، این مسیر را ادامه خواهیم داد.
امیری اخلاقی ادامه داد: در کنار مذاکرات، آمادگی پاسخگویی به هرگونه تحرک دشمن را نیز حفظ کردهایم. در شبهای گذشته، اگر آنها به بخشی از کشور ما تعرض کردند، ما نیز پاسخ محکمتری به منافع آمریکا در منطقه دادیم و البته این ظرفیت قابلیت گسترش نیز دارد. هنوز بخشی از منافع آمریکا در منطقه و حتی خارج از منطقه را به عنوان ذخیره پاسخگویی خود حفظ کردهایم و این ظرفیت همچنان وجود دارد.
وی در پاسخ به این پرسش که احتمال وقوع دوباره درگیریهای گسترده را چگونه ارزیابی میکند، گفت: طرف مقابل ما به هیچ تعهدی پایبند نیست؛ بنابراین از نظر نظامی برای پاسخ به هرگونه تعرض آمادگی کامل داریم و احتمال وقوع یک درگیری وسیعتر نیز وجود دارد.
امیری اخلاقی در ادامه، اظهار داشت: به اعتقاد من، آمریکا امروز بیش از هر زمان دیگری به توقف آتش نیاز دارد؛ هم به دلایل سیاسی داخلی و هم به دلیل شرایط بینالمللی. به همین دلیل احتمال میدهم پس از مراسم تشییع پیکر امام شهید، چه در داخل و چه در خارج از کشور، و حضور گسترده مردم در این مراسم، رئیسجمهور آمریکا برای کسب امتیاز بیشتر و کاهش بخشی از فشارهای داخلی، به تجاوزات شبانه روی آورده باشد. در عین حال، هر بار نیز بلافاصله پس از این اقدامات اطلاعیه صادر میکند و از پایان ماجرا سخن میگوید که به نظر من، این رفتار نشانه استیصال رئیسجمهور آمریکا است.
وی در پایان گفت: به عنوان یک نظر شخصی، احتمال اینکه آمریکا وارد یک درگیری همهجانبه شود،خیلی زیاد نیست.
دشمن قطعاً وارد جنگ خواهد شد/ جمهوری اسلامی ایران نیز متناسب با شرایط موجود، پاسخ خواهد داد
اسماعیل سیاوشی، نماینده فریدن و فریدونشهر در مجلس شورای اسلامی نیز به خبرآنلاین گفت: با توجه به اینکه طرف مقابل به صورت مستمر تعهدات خود را نقض میکند و تاکنون نیز هیچیک از تعهداتش به مرحله اجرا نرسیده است، به نظر من این مذاکرات به نتیجه نخواهد رسید. جمهوری اسلامی ایران حسن نیت خود را نشان داده و در روند توافق، آنچه در توان داشته انجام داده است، اما متأسفانه طرف مقابل تقریباً همه بندهای توافق را نقض کرده است.
وی افزود: ادامه این روند به صورت یکطرفه، تنها موجب میشود دشمن احساس برتری کند و تصور کند که ایران نیازمند توافق است یا از رویارویی هراس دارد. این مسئله میتواند به تضعیف موقعیت کشور منجر شود؛ از همین رو، معتقدم این مذاکرات به نتیجه نخواهد رسید.
سیاوشی در پاسخ به این پرسش که احتمال وقوع دوباره جنگی مشابه جنگ ۴۰ روزه را تا چه اندازه میداند، اظهار داشت: به اعتقاد من، دشمن قطعاً وارد جنگ خواهد شد و جمهوری اسلامی ایران نیز متناسب با شرایط موجود، پاسخ خواهد داد. ایران با توجه به ظرفیتها و توانمندیهایی که در اختیار دارد، از جمله در حوزه زیرساختهای انرژی، هوش مصنوعی و سایر حوزهها، توانایی وارد کردن ضربات مؤثر به دشمن را دارد و بر همین اساس، معتقدم در صورت وقوع چنین رویارویی، ایران پیروز خواهد بود.
۳۱۲۲۱
نظر شما