به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، به نقل از اندیشکده انرژی کرمان، قیمتگذاری بنزین در سالهای گذشته عمدتاً بر اساس ملاحظات حمایتی و اجتماعی انجام شده و فاصله قابلتوجهی با هزینه واقعی تأمین آن داشته است. هزینه جاری عرضه هر لیتر بنزین در سال ۱۴۰۲ حدود ۳ هزار و ۵۰۰ تومان برآورد شده، اما پژوهش این اندیشکده با لحاظ هزینههای سرمایهای و هزینه بیننسلی منابع نفتی، هزینه تأمین هر لیتر بنزین را حدود ۲۰ سنت تخمین زده است.
در این پژوهش تأکید شده که قیمتگذاری بنزین باید میان سه مفهوم تمایز قائل شود:
- هزینه جاری و حسابداری تأمین بنزین
- هزینه اقتصادی تأمین داخلی بنزین
- هزینه تأمین بنزین از طریق واردات یا قیمت جایگزینی
پیشینه اجرایی در استان کرمان
در مرداد ۱۴۰۵، سیاست عرضه بنزین با نرخ «تمامشده پالایشگاهی» در استان کرمان مطرح شد و رقم ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان بهازای هر لیتر برای بنزین بدون یارانه اعلام گردید. همزمان، سهمیه استانی نیز علاوه بر سهمیه ملی برای استان در نظر گرفته شد.
پژوهش اندیشکده تأکید دارد که این رقم را نمیتوان صرفاً با برآورد ۲۰ سنت مقایسه کرد، زیرا برای ارزیابی دقیق آن باید مشخص شود این نرخ بر اساس چه مؤلفههایی تعیین شده است؛ از جمله قیمت خوراک، نرخ ارز، هزینه پالایش، انتقال و توزیع، هزینه سرمایهای، مالیات و عوارض.
پیشنهاد سیاستی در چهار محور
۱. حفظ سهمیه حمایتی: مصرف متعارف خانوار همچنان با قیمت یارانهای تأمین شود.
۲. عرضه بنزین مازاد با قیمت اقتصادی: مصرف بیش از سهمیه با قیمتی نزدیکتر به هزینه واقعی تأمین امکانپذیر باشد.
۳. قیمتگذاری فرمولمحور: بهجای تعیین عدد ثابت، روش محاسبه قیمت بر اساس یک فرمل شفاف تعیین شود که مبنای آن (هزینه تأمین داخلی، هزینه فرصت منابع نفتی، قیمت جایگزینی یا هزینه واردات) از ابتدا اعلام و در دورههای مشخص بازنگری شود.
۴. هدفمندسازی منابع حاصل: بخشی از درآمد حاصل از بنزین مازاد به حمایت از خانوارها، توسعه حملونقل عمومی و سرمایهگذاری در کاهش مصرف اختصاص یابد.
پیشنهاد ویژه برای استان کرمان
این پایلوت پیش از اجرای کامل باید حداقل چهار مؤلفه را ارزیابی کند: اثر بر مصرف بنزین، اثر بر هزینه خانوارها و دهکهای مختلف، اثر بر تورم و قیمت حملونقل، و اثر بر قاچاق و جابهجایی سوخت.
پیشنهاد فوری: شفافسازی قیمت تمامشده
اندیشکده انرژی کرمان از وزارت نفت و دستگاههای ذیربط خواسته است فرمول رسمی محاسبه نرخ بنزین مازاد را منتشر کنند تا امکان مقایسه علمی رقم ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان با برآوردهای کارشناسی فراهم شود.
سه هدف اصلی سازمان بهینهسازی انرژی
در این نشست، دکتر سقاب اصفهانی کاهش شدت انرژی، عدالت و حل ناترازی را سه هدف اصلی سازمان در حوزه مدیریت انرژی عنوان کرد و افزود: هممانی مسئله ناترازی با عدالت، سیاستگذاری انرژی را از نگاه صرفاً فنی خارج کرده و آثار اجتماعی و توزیعی را نیز در مرکز توجه قرار داده است.
وی «اثربخشی» و «قابلیت اجرا» را دو معیار کلیدی برای ارزیابی طرحهای سیاستی معرفی کرد.
گفتنی است: در این نشست که محور آن «بنزین» بود، نمایندگان حدود ۳۰ اندیشکده و ۱۶ مجموعه طرحها و پیشنهادهای خود را ارائه دادند.
نظر شما