خبرآنلاین - ترجمه از انبیسی نیوز - محمد عارف معزی: قزاقستان روز یکشنبه شاهد برگزاری انتخابات پارلمانی بود؛ انتخاباتی که انتظار میرود بیش از پیش قدرت قاسم جومارت توکایف، رئیسجمهور این کشور و بزرگترین کشور آسیای مرکزی، را تثبیت کند.
پیشبینی میشود حزب حامی رئیسجمهور، «عدالت»، اکثریت قاطع کرسیها را به دست آورد و چند حزب کوچکتر وفادار به توکایف نیز راهی پارلمان شوند. این نخستین انتخابات برای پارلمان تکمجلسی جدید قزاقستان موسوم به «قورولتای» است.
توکایف ۷۳ ساله، مقام پیشین شوروی و دیپلمات قزاقستانی که سابقه فعالیت در سازمان ملل را نیز دارد، از سال ۲۰۱۹ ریاستجمهوری این کشور را بر عهده دارد.
انتخابات روز یکشنبه در واقع نقطه اوج اصلاحات قانون اساسی است که توکایف در ماه مارس آغاز کرد؛ اصلاحاتی که در همهپرسی آن، ۸۷ درصد رأیدهندگان با ادغام دو مجلس پارلمان در یک مجلس موافقت کردند. بر اساس این تغییرات، رئیسجمهور اختیار معرفی و انتصاب مقامهای کلیدی را، با تأیید پارلمان، به دست میآورد و همچنین مقام معاونت ریاستجمهوری نیز دوباره احیا میشود.
توکایف که پس از اعمال تحریمها علیه روسیه به دلیل جنگ اوکراین تلاش کرده میان مسکو و غرب توازن ظریفی برقرار کند، تغییرات سیاسی را با استناد به ضرورت تصمیمگیری سریع در جهانی که با سرعت در حال تغییر است، توجیه کرده است.
ماه گذشته نیز دادگاه قانون اساسی قزاقستان حکم داد که این اصلاحات عملاً شمارش دورههای پیشین ریاستجمهوری توکایف را از نو تنظیم میکند؛ تصمیمی که راه را برای نامزدی او در یک دوره هفتساله دیگر باز میگذارد.
انتخابات در سایه فشارهای اقتصادی
این انتخابات در شرایط دشوار اقتصادی برگزار میشود. نرخ تورم قزاقستان در ماه فوریه به ۱۰.۲ درصد رسید و افزایش مالیاتها نیز نارضایتی عمومی را تشدید کرده است.
تحلیلگران معتقدند فشارهای اقتصادی، مقامهای این کشور را نسبت به تکرار ناآرامیهای ژانویه ۲۰۲۲ نگران کرده است؛ اعتراضهایی که از افزایش قیمت سوخت آغاز شد و به خشونت کشیده شد و دهها معترض و نیروی پلیس در جریان آن جان خود را از دست دادند.
به باور تحلیلگران، توکایف اکنون تلاش دارد با تمرکز بیشتر قدرت در دستان خود، از تکرار چنین سناریویی جلوگیری کند.
رئیسجمهور قزاقستان نیز این انتخابات را رویدادی «واقعاً تاریخی» توصیف کرده است.
او روز جمعه گفت: «بدون تردید، این انتخابات شاید به عنوان یکی از جالبترین انتخابات تاریخ کشور ما به یاد آورده شود. در شرایط تنشهای بیسابقه ژئوپلیتیکی و افزایش چالشهای جهانی، باید با قاطعیت و بهطور مستمر راهبرد خود برای تبدیل قزاقستان به کشوری واقعاً توسعهیافته را اجرا کنیم.»
تشدید فشار بر رسانهها پیش از انتخابات
برگزاری انتخابات همزمان با تشدید فشارها بر آزادی رسانهها در قزاقستان صورت میگیرد. سازمانهای رسانهای از توکایف خواستهاند اتهامهای کیفری علیه چند روزنامهنگار که در حبس خانگی به سر میبرند، لغو شود و قوانین این کشور نیز برای تضمین آزادی رسانهها اصلاح شود.
مقامهای قزاقستان تاکنون حدود ۱۰ پرونده کیفری علیه روزنامهنگاران مستقل و وبلاگنویسان پرمخاطب تشکیل دادهاند.
جدیدترین پرونده مربوط به لوکپان احمدیاروف، روزنامهنگار مستقلی است که پروژه یوتیوبی «پروستو ژورنالیستیکا» یا «روزنامهنگاری ساده» را اداره میکند. او به آسوشیتدپرس گفت در ماه اوت و پس از انتشار فهرستی از شهروندان قزاقستانی که در جنگ اوکراین حضور دارند، به اتهام «انتشار اطلاعات نادرست» علیه او پرونده کیفری تشکیل شده است؛ اتهامی که میتواند تا هفت سال زندان در پی داشته باشد.
احمدیاروف از آلماتی به آسوشیتدپرس گفت: «در آستانه این انتخابات پارلمانی، سرکوب به شکل محسوسی تشدید شده است؛ از حمله به رسانههای مستقل و حملات سایبری گرفته تا تشکیل پروندههای کیفری علیه روزنامهنگاران مستقل و وبلاگنویسان پرمخاطب. به نظر میرسد مقامها میخواهند تمام رسانههایی را که کنترلشان نمیکنند؛ یعنی همه کسانی را که نتوانستهاند با آنها به توافق برسند یا آنها را بخرند، ساکت کنند.»
او همچنین گفت خیابانهای شهرهای بزرگ قزاقستان «مملو از تبلیغات و پوسترهای حزب حامی رئیسجمهور، عدالت، شده است» و افزود: «پیشبینی نتیجه این انتخابات چندان دشوار نیست.»
۲۱۹
نظر شما