به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، در دوران غیبت امام زمان(عج)، انتظار تنها به چشمبهراهی برای ظهور محدود نمیشود؛ شناخت امام، خودسازی، دعا برای فرج و تلاش برای اصلاح جامعه از مهمترین وظایفی است که برای شیعیان در این دوران بیان شده است.
استاد شیخ حسین انصاریان با اشاره به وظایف شیعیان در عصر غیبت امام زمان(عجلالله تعالی فرجهالشریف)، بر موضوعاتی همچون معرفت و شناخت امام، توجه به زنده و حاضر بودن امام، انتظار و دعا برای فرج، تزکیه و خودسازی، اصلاح جامعه و امر به معروف و نهی از منکر تأکید کرده است.
شناخت امام زمان(عج)، نخستین گام
یکی از مهمترین وظایف شیعیان در دوران غیبت، شناخت امام زمان(عج) است. این شناخت باید از مسیر مطالعه، تحقیق و آشنایی با حالات، سیره، روش و آداب آن حضرت به دست آید.
شیعه باید بداند که امام، پیشوایی واجبالاطاعه است و هنگامی که اطاعت از امام واجب باشد، شناخت صفات و ویژگیهای او نیز اهمیت ویژهای پیدا میکند.
امام صادق(علیهالسلام) در روایتی میفرمایند: بهترین و واجبترین فریضهها بر انسان، شناخت پروردگار و اقرار به بندگی اوست؛ پس از آن، شناخت فرستاده خدا و گواهی دادن به پیامبری او و سپس شناخت امامی است که انسان باید او را با نام و صفاتش بشناسد و در سختی و آسایش از او پیروی کند.
امام زمان(عج) امامی حی و زنده است
از دیگر نکات مهم در عصر غیبت، توجه به این حقیقت است که امام زمان(عج) امامی زنده و حی است. همانگونه که مردم در دوران حضور ائمه(ع) برای هدایت و رفع مشکلات خود به امام مراجعه میکردند، امروز نیز امام عصر(عج) امام حی و حجت خداست.
بر این اساس، انسان میتواند در مشکلات دنیوی و اخروی خود به حضرت متوسل شود و از راههایی که برای دوران غیبت بیان شده، با آن حضرت ارتباط معنوی برقرار کند. زیارت آلیاسین و نماز استغاثه به امام زمان(عج) از جمله اعمالی است که در این زمینه مورد توجه قرار گرفته است.
انتظار؛ فراتر از چشمبهراهی
انتظار فرج و ظهور امام زمان(عج) از مهمترین اعمال دوران غیبت شمرده شده است. امام جواد(علیهالسلام) میفرمایند: «افضل اعمال شیعیان ما انتظار فرج است.» (کمالالدین، ج۲، ص۳۷۷)
انتظار در لغت به معنای امید و چشمبهراه بودن و فرج به معنای گشایش و رهایی است. در آموزههای مهدوی، مقصود از فرج، گشایشی عمومی برای مردم جهان است که با ظهور حضرت مهدی(عج) و برپایی عدالت در سراسر جهان تحقق خواهد یافت.
بنابراین، انتظار فرج را نباید صرفاً به انتظار برای پایان مشکلات شخصی یا گرفتاریهای فردی محدود کرد؛ بلکه منظور، انتظار ظهور مهدی موعود(عج) و تحقق گشایش و عدالت عمومی است.
برای انتظار، سه عنصر اساسی بیان شده است: قانع نبودن به شرایط موجود، امید به رسیدن به وضعیت مطلوب و تلاش برای حرکت به سوی آن وضعیت. از این منظر، منتظر واقعی کسی است که در کنار امید به ظهور، برای ساختن جامعهای شایسته نیز تلاش میکند.
دعا برای فرج
در کنار انتظار، دعا برای فرج امام زمان(عج)نیز از وظایف مورد تأکید در دوران غیبت است. دعا برای تعجیل فرج، نشانه توجه و ارتباط قلبی با امام عصر(عج) و اعلام آمادگی برای تحقق وعده الهی دانسته شده است.
خودسازی؛ شرط مهم منتظر واقعی
منتظر واقعی پیش از آنکه بخواهد جامعه را اصلاح کند، باید از اصلاح خویش آغاز کند. تزکیه و خودسازی از دیگر وظایف مهم شیعیان در عصر غیبت است.
یک منتظر حقیقی باید خود را از رذایل اخلاقی دور کند و به فضائل اخلاقی آراسته شود. رعایت دستورات دین، افزایش ایمان، انجام اعمال صالح و پایبندی به اصول اعتقادی، از جمله ولایت و برائت، در این مسیر اهمیت دارد.
هدف آن است که انسان از نظر اخلاقی و ایمانی خود را به جایگاهی برساند که شایستگی همراهی با امام زمان(عج) را داشته باشد و به عنوان مؤمنی مطیع و آماده، در مسیر امام خویش حرکت کند.
صدقه برای سلامتی امام زمان(عج)
از دیگر اعمالی که برای شیعیان در دوران غیبت مورد توجه قرار گرفته، صدقه دادن برای سلامتی حضرت حجت(عج) است. این عمل میتواند جلوهای از محبت، ارادت و توجه قلبی مؤمن به امام عصر(عج) باشد.
اصلاح جامعه و توجه به جوانان
وظیفه شیعه در عصر غیبت تنها به مسائل فردی محدود نمیشود. تلاش برای اصلاح جامعه، بهویژه توجه به نسل جوان، امر به معروف و نهی از منکر نیز در شمار وظایف مهم قرار دارد.
جامعه منتظر باید برای اصلاح شرایط اجتماعی تلاش کند و در حد توان خود، زمینه رشد اخلاقی و دینی افراد، بهخصوص جوانان، را فراهم سازد. از این منظر، انتظار واقعی با مسئولیتپذیری اجتماعی همراه است و فرد منتظر نمیتواند نسبت به آسیبها و ناهنجاریهای جامعه بیتفاوت باشد.
در مجموع، دوران غیبت از نگاه آموزههای مهدوی، دورهای برای شناخت امام، حفظ پیوند با حجت الهی، انتظار آگاهانه، دعا، خودسازی و تلاش برای اصلاح جامعه است؛ وظایفی که در کنار یکدیگر معنای انتظار حقیقی را شکل میدهند.
منبع:عرفان
نظر شما