کنشگر با معترض فرق می‌کند/ عباس آخوندی از اهدافِ «شهرداد» می‌گوید

الهه جعفرزاده: آخوندی در گفت‌وگو با خبرآنلاین در تعریف کنشگر می‌گوید: «کنشگر کسی است که بتواند مسئله را به‌درستی صورت‌بندی کند. همه ما روزانه با مشکلات متعددی مواجهیم، اما مهم این است که بتوانیم از ظاهر مشکل عبور کنیم، ریشه آن را بشناسیم و صورت مسئله را درست تشخیص دهیم.»

او برای توضیح این موضوع، تورم را مثال می‌زند. به گفته آخوندی، اگر تورم صرفاً به «گرانی» تقلیل داده شود، راه‌حل نیز احتمالاً افزایش نظارت بر قیمت‌ها خواهد بود؛ یعنی دولت نیروی بیشتری برای کنترل بازار به کار بگیرد. اما همین اقدام می‌تواند هزینه دولت و کسری بودجه را افزایش دهد. در مقابل، صورت‌بندی دقیق‌تر مسئله، توجه را به عواملی مانند کسری بودجه، درآمدها و هزینه‌های دولت معطوف می‌کند.

مشروح این گفت‌وگو را با عنوان «عباس آخوندی: مسئله بنیادین ایران، نداشتن شهروند آگاه و کنشگر است/ حاکمیت به‌تنهایی نمی‌تواند توسعه را محقق کند/ کنشگر را می‌شود تربیت کرد؟» در خبرآنلاین بخوانید.

از همین منظر، آخوندی تأکید می‌کند: «کنشگری صرفاً به معنای گلایه یا اعتراض نیست؛ هرچند اعتراض حق مردم است.» از نگاه او، کنشگر باید بتواند ریشه مسئله را تشخیص دهد، زیرا راه‌حلی که بر یک صورت مسئله نادرست بنا شده باشد، گاهی خود به پیچیده‌تر شدن مشکل منجر می‌شود.

او همین نقد را متوجه رسانه‌ها نیز می‌داند. به اعتقاد آخوندی، رسانه‌ها اغلب مشکلاتی مانند ترافیک، ضعف آموزش یا مشکلات بهداشت و درمان را به‌درستی می‌بینند، اما هنگام رسیدن از «مشکل» به «علت»، گاهی خیلی سریع سراغ یک پاسخ مستقیم می‌روند. او در این‌باره می‌گوید: «پاسخ مستقیم معمولاً راهزن است و گاهی به ضد خودش تبدیل می‌شود.»

پروژه «شهرداد» نیز بر همین ایده شکل گرفته است. به گفته آخوندی، هدف این نیست که افراد صرفاً مجموعه‌ای از اطلاعات تخصصی دریافت کنند؛ بلکه قرار است با مسائل واقعی روبه‌رو شوند و تمرین کنند چگونه میان ظاهر یک مشکل و ریشه‌های آن تفاوت بگذارند.

از نگاه او، تخصص نیز شرط اصلی ورود به این مسیر نیست. مهم این است که شهروند بتواند مسئله را بفهمد و اگر قصد مطالبه‌گری دارد، «مطالبه درستی» مطرح کند.

۴۷۲۳۲