کاهش ذخیره آب؛ نتیجه چند سال افت منابع درچهارمحال وبختیاری

مسلم صادقی با اشاره به سابقه تالاب چغاخور اظهار داشت: پیش از احداث سد در سال ۱۳۷۱، تالابی کم‌عمق و نیزاری بود که در سال‌های پربارش آب داشت و در دوره‌های خشکسالی به وضعیت مرغزار و خشک نزدیک می‌شد، اما پس از احداث سد، با تنظیم و ذخیره آب، حجم آب منطقه افزایش یافت و شرایط پایدارتری برای تالاب ایجاد شد.
وی توضیح داد: فلسفه احداث سدها، تنظیم آب و انتقال بخشی از منابع آبی فصل پربارش به دوره نیاز است؛ چرا که بخش زیادی از بارش‌ها در پاییز و زمستان اتفاق می‌افتد، در حالی که بخش عمده نیاز کشاورزی در بهار و تابستان شکل می‌گیرد.
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای چهارمحال و بختیاری با رد ادعای خشک شدن کامل تالاب گفت: تالاب چغاخور به طور کامل خشک نشده است و بخش تالابی آن همچنان دارای آب است و بر اساس داده‌های هیدروگرافی، حتی در صورت باز بودن کامل دریچه سد و ذخیره نشدن آب در مخزن، بخش تالابی حدود ۶ تا ۶.۵ میلیون مترمکعب آب دارد.
 صادقی افزود: برنامه منابع و مصارف آب تالاب هر سال با حضور ذی‌نفعان و ذی‌مدخلان و دستگاه‌های مرتبط، مسوولان استانی و شهرستانی، نماینده استانداری، فرمانداری، بخش‌های صنعت و معدن، محیط‌زیست، جهاد کشاورزی و کارشناسان تدوین می‌شود و مبنای بهره‌برداری از سد قرار می‌گیرد.
وی اظهار داشت: میزان رهاسازی آب از اواخر اردیبهشت تا ۳۰ شهریور امسال از قبل در برنامه تعیین شده بود و به طور کامل اجرا شد و سهم بخش‌های کشاورزی، صنعت و محیط‌زیست نیز در همین برنامه مشخص شده است.
صادقی ادامه داد: تصمیم‌گیری درباره نحوه توزیع آب فقط تصمیم شرکت آب منطقه‌ای نبوده، بلکه در چارچوب برنامه‌ای انجام شده که ذی‌نفعان مختلف در تدون آن مشارکت داشته‌اند.
کاهش ذخایر، نتیجه تداوم خشکسالی و افزایش تبخیر
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای چهارمحال و بختیاری گفت: کاهش حجم آب تالاب حاصل یک سال مدیریت یا یک دوره رهاسازی نیست، بلکه نتیجه انباشته شدن آثار چند سال کاهش بارش و افت منابع آبی است.
به گفته صادقی، در سال‌های اخیر چند دوره خشکسالی و کم‌آبی متوالی داشته‌ایم و میزان بارش در منطقه چغاخور نیز نسبت به میانگین بلندمدت کاهش یافته است در چنین شرایطی، بخشی از ذخیره آب سال‌های گذشته برای تامین نیازهای مختلف مصرف شده و همین موضوع به تدریج حجم ذخیره تالاب را کاهش داده است.
وی افزایش تبخیر را یکی از عوامل موثر بر کاهش ذخیره آب دانست و افزود: در سال‌جاری به دلیل کاهش عمق و گرمای هوا، میزان تبخیر بیش از برآورد اولیه بوده است بنابراین در ارزیابی وضعیت تالاب باید علاوه بر ورودی آب، مصارف، نیازهای حقابه‌بران و میزان تبخیر نیز در نظر گرفته شود.
تامین آب تالاب از چشمه‌ها و بارش‌ها
صادقی با بیان اینکه بخشی از آب تالاب از چشمه‌های اطراف و بخشی از روان‌آب و سیلاب‌های ورودی تامین می‌شود گفت: از ابتدای سال آبی تا اردیبهشت حدود ۱۴ میلیون مترمکعب آب از طریق چشمه‌ها، روان‌آب‌ها و سیلاب‌ها وارد تالاب شد، اما این میزان برای جبران کاهش ذخیره سال‌های قبل کافی نبوده است.
وی یادآور شد: از سوی دیگر، عمده آب چشمه‌های بالادست تالاب برای مصارف کشاورزی مورد استفاده قرار می‌گیرد و در نتیجه، برای افزایش ورودی آب به تالاب نیازمند همکاری حقابه‌بران و کشاورزان منطقه هستیم.
پیگیری برای افزایش ورودی آب به تالاب
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای چهارمحال وبختیاری از اقدامات انجام شده در خصوص تالاب خبر داد و گفت: با همکاری کارشناسان محیط زیست، مسیرهای منتهی به تالاب بررسی و لایروبی مسیرهای مورد نیاز انجام شدهاست.
وی همچنین از رایزنی با کشاورزان منطقه برای رهاسازی بخشی از آب چشمه‌ها به سمت تالاب خبر داد و اظهار داشت: در صورت همکاری کشاورزان و نیاز نداشتن باغات به آب در این مقطع، امکان افزایش ورودی آب چشمه‌ها به تالاب وجود دارد و برآورد می‌شود بتوان حدود ۴۰۰ لیتر در ثانیه آب وارد تالاب کرد.
به گفته صادقی، در شرایط کنونی که رودخانه دائمی و منبع آبی مشخصی برای تامین تالاب وجود ندارد، اتکای اصلی برای افزایش ذخیره آب چغاخور به چشمه‌های اطراف و بارش‌های ورودی است.
وی تاکید کرد: وضعیت کنونی تالاب چغاخور باید در چارچوب شرایط آبی چند سال اخیر ارزیابی شود و مدیریت منابع موجود نیز براساس برنامه منابع و مصارف، اطلاعات هیدرولوژیک، تامین حق‌آبه‌های مختلف و با مشارکت ذی‌نفعان انجام شده و کاهش ذخیره آب را نمی‌توان فقط به عملکرد یک سال یا تصمیم یک دستگاه نسبت داد.