آرمان زارعی: چند روز پیش، انتشار آمار تورم مهرماه نشان داد تورم نقطه‌به‌نقطه پوشاک و کفش به ۱۰۳.۷ درصد رسیده است؛ به این معنا که خانوارها برای خرید این گروه نسبت به مهر سال گذشته بیش از دو برابر هزینه می‌کنند.
این آمار در روزهایی منتشر شد که هوا رو به سردی می‌رود و خرید کاپشن، پالتو و لباس گرم به یکی از نیازهای فصلی خانواده‌ها تبدیل شده است.
همین موضوع بهانه‌ای شد تا عصر جمعه راهی بازار شوم و از نزدیک ببینم افزایش قیمت‌ها چه تغییری در رفتار خریداران ایجاد کرده و مردم برای خرید لباس زمستانی چقدر دست به جیب می‌شوند.
از مقابل مغازه‌ها که عبور می‌کنی، کاپشن‌ها، پالتوها، پلیورها و لباس‌های بافت بیش از هر چیز دیگری به چشم می‌آیند. بعضی مغازه‌ها مشتری دارند. یکی کاپشنی را از رگال بیرون می‌کشد، دیگری جنس پارچه پالتو را لمس می‌کند و چند نفر هم مشغول پرسیدن قیمت‌اند. اما در بسیاری از موارد، ماجرا به همین‌جا ختم می‌شود؛ مشتری قیمت را می‌شنود، چند لحظه به لباس نگاه می‌کند و بعد راهش را به سمت مغازه بعدی ادامه می‌دهد.
در یکی از مغازه‌ها، مشتری بعد از پرسیدن قیمت یک کاپشن، رو به همراهش می‌کند و می‌گوید: «فعلاً بگردیم، شاید جای دیگر ارزان‌تر پیدا کنیم.» چند مغازه آن‌طرف‌تر، زنی که برای خرید لباس زمستانی آمده، چند مدل را نگاه می‌کند، اما خرید را به بعد موکول می‌کند. در این بازار، قیمت پرسیدن و مقایسه کردن بخش مهمی از خرید شده است؛ خریدی که برای بعضی‌ها به یک قلم ضروری محدود می‌شود و برای عده‌ای دیگر اصلاً به مرحله پرداخت نمی‌رسد.
قیمت کاپشن و پالتو چند میلیون تومان است؟
برای اینکه روشن‌تر شود خرید لباس گرم با چه هزینه‌ای همراه است، قیمت تعدادی از لباس‌های پاییزه و زمستانی در چند مغازه بررسی شد. یک کت پاییزه مردانه مدل پرکشی چهار میلیون و ۵۰۰ هزار تومان قیمت داشت. کاپشن مردانه مدل دوجیب خزدار با قیمت پنج میلیون و ۴۰۰ هزار تومان عرضه می‌شد و قیمت کت پاییزه مردانه برند باینت به پنج میلیون و ۹۸۰ هزار تومان می‌رسید.
در بخش پوشاک زنانه نیز قیمت‌ها کم نبود. یک پالتو فوتر زنانه با قیمت ۱۳ میلیون و ۶۸۹ هزار تومان عرضه می‌شد؛ ژاکت بافت زنانه دو میلیون و ۸۵۷ هزار تومان قیمت داشت و برای یک هودی زنانه مدل سلانیگ نیز چهار میلیون و ۳۹۵ هزار تومان اعلام شده بود. این قیمت‌ها مربوط به مدل‌های مشاهده‌شده در مغازه‌های مورد بررسی است و نمی‌توان آن‌ها را میانگین قیمت تمام پوشاک زمستانی بازار دانست.
با همین چند قیمت می‌توان فهمید که خرید لباس گرم برای یک نفر هم ممکن است چند میلیون تومان هزینه داشته باشد. حالا اگر قرار باشد یک خانواده برای دو یا سه نفر لباس زمستانی بخرد، رقم نهایی به‌مراتب بیشتر می‌شود. برای همین است که بعضی خریداران پیش از انتخاب لباس، بیشتر از گذشته به قیمت آن توجه می‌کنند و گاهی از خرید مدلی که پسندیده‌اند، صرف‌نظر می‌کنند.
یکی از خریداران می‌گوید: «وقتی قیمت یک کاپشن چند میلیون تومان است، دیگر نمی‌شود مثل قبل برای همه اعضای خانواده لباس خرید. اول باید ببینیم چه کسی بیشتر نیاز دارد. اگر بچه‌ها لباس لازم داشته باشند، خرید خودمان را عقب می‌اندازیم.»
اول بچه‌ها، بعد پدر و مادرها
در میان صحبت‌های خریداران، یک موضوع بیشتر از بقیه تکرار می‌شود؛ اولویت خرید با بچه‌هاست. برای کودکان نمی‌توان همیشه به لباس سال گذشته تکیه کرد. ممکن است کاپشنی که زمستان قبل اندازه‌شان بوده، امسال دیگر به تنشان نخورد. اما بزرگ‌ترها معمولاً می‌توانند یک فصل دیگر هم از لباس‌های قبلی استفاده کنند.
یکی از فروشندگان بازار در همین باره می‌گوید: «خیلی از پدر و مادرها اول برای بچه‌هایشان خرید می‌کنند. اگر قرار باشد بین کاپشن خودشان و لباس گرم فرزندشان یکی را انتخاب کنند، معمولاً بچه‌ها در اولویت‌اند. بزرگ‌ترها لباس‌های قبلی‌شان را می‌پوشند و خرید خودشان را عقب می‌اندازند.»
این تغییر را می‌توان در سبد خرید خانواده‌ها هم دید. خریدی که زمانی ممکن بود شامل چند دست لباس برای اعضای مختلف خانه باشد، حالا به چند قلم ضروری محدود شده است. بعضی‌ها فقط برای کودکی که لباسش کوچک شده خرید می‌کنند و بعضی دیگر، خرید لباس تازه برای خودشان را تا زمانی نامعلوم به تعویق می‌اندازند.
بازار شلوغ است، اما همه برای خرید نیامده‌اند
در نگاه اول، رفت‌وآمد مشتریان ممکن است از رونق بازار حکایت کند. اما چند دقیقه ایستادن مقابل مغازه‌ها تصویر دیگری نشان می‌دهد. همه کسانی که وارد مغازه می‌شوند، خریدار نیستند. عده‌ای فقط قیمت می‌پرسند، برخی لباس‌ها را با هم مقایسه می‌کنند و گروهی هم پس از چند دقیقه گشتن، بدون خرید بیرون می‌روند.
یکی از مغازه‌داران درباره وضعیت فروش می‌گوید: «مشتری داریم، اما اینکه هر کسی وارد مغازه می‌شود خرید کند، نه. خیلی‌ها چند مدل را می‌بینند، قیمت می‌گیرند و می‌روند. بعضی‌ها هم به جای دو یا سه دست لباس، فقط همان چیزی را می‌خرند که واقعاً لازم دارند.»
یکی از خریداران هم از تغییر عادت خریدش می‌گوید: «قبلاً برای شروع فصل چند دست لباس می‌خریدیم، اما حالا باید چند جا را بگردیم و قیمت‌ها را مقایسه کنیم. گاهی لباسی را می‌پسندیم، ولی وقتی قیمتش را می‌بینیم، از خرید منصرف می‌شویم.»
این حرف‌ها را می‌توان در رفت‌وآمد داخل بازار هم دید. مشتریانی که چند بار از مقابل یک ویترین عبور می‌کنند، قیمت‌ها را می‌پرسند و به مغازه‌های دیگر سر می‌زنند. در چنین شرایطی، شلوغی بازار لزوماً به معنای افزایش فروش نیست؛ ممکن است تعداد مراجعه‌کنندگان زیاد باشد، اما تعداد کسانی که خریدشان را نهایی می‌کنند، به همان نسبت افزایش پیدا نکرده باشد.
کاپشن پارسال هنوز به کار می‌آید
در صحبت با فروشندگان، یک نکته دیگر هم به چشم می‌آید: بسیاری از مشتریان تا زمانی که لباس سال گذشته قابل استفاده باشد، برای خرید لباس جدید عجله نمی‌کنند.
یکی از فروشندگان می‌گوید: «خیلی از مردم امسال با لباس‌های سال گذشته سر می‌کنند. تا وقتی لباس قبلی‌شان قابل استفاده باشد، برای خرید لباس جدید هزینه نمی‌کنند. بیشتر کسانی که به مغازه می‌آیند، قیمت‌ها را می‌پرسند و اگر واقعاً نیاز داشته باشند، خرید می‌کنند.»
برای بخشی از خانوارها، پوشیدن دوباره لباس‌های سال گذشته دیگر صرفاً یک انتخاب سلیقه‌ای نیست؛ راهی برای نگه داشتن پول در حساب و تأمین هزینه‌های دیگر خانه است. وقتی هزینه‌های مختلف زندگی هم‌زمان افزایش پیدا می‌کند، خرید لباسی که هنوز نمونه قابل استفاده آن در کمد وجود دارد، به‌راحتی از فهرست مخارج کنار گذاشته می‌شود.
قیمت‌هایی که در این گزارش آمده، تنها مربوط به چند مدل لباس در مغازه‌های مورد بررسی است و نمی‌توان آن‌ها را به تمام بازار تعمیم داد. با این حال، آنچه در بازار دیده شد و خریداران و فروشندگان از آن گفتند، تصویری از تغییر رفتار خرید خانوارها ارائه می‌دهد؛ خانواده‌هایی که بیشتر از گذشته قیمت می‌پرسند، کمتر خرید می‌کنند و پیش از انتخاب لباس، حساب هزینه‌های دیگر خانه را هم در نظر می‌گیرند.
در آستانه زمستان، کاپشن‌ها و پالتوها به ویترین‌ها آمده‌اند و هوا هم هر روز سردتر می‌شود. اما برای بعضی از خانواده‌ها، خرید لباس گرم دیگر در ابتدای فهرست هزینه‌های فصل نیست. شاید پالتویی که در ویترین نظرشان را جلب کرده، تا چند هفته دیگر هم همان‌جا بماند؛ چون در خانه، هزینه‌ای ضروری‌تر از خرید یک لباس تازه انتظارشان را می‌کشد.
۲۲۳۲۲۴
نظر شما