سیدجواد حسینی، رئیس سازمان بهزیستی کشور، در مراسم مجمع خیرین حامی افراد دارای معلولیت استان قزوین، محمد نوذری، استاندار قزوین را با اهدای لوح بهعنوان «اجتماعیترین استاندار کشور» مورد تقدیر قرار داد؛ اما این تجلیل در شرایطی صورت گرفت که عملکرد خود سازمان بهزیستی، دستکم در یک سال گذشته که کشور یکی از حساسترین مقاطع زمانی خود را میگذراند، پس از بروز دو جنگ، تنگتر شدن حلقه اقتصادی جامعه و ایجاد وضعیت اضطراری در زندگی جامعه هدف این سازمان، با پرسشها و انتقادهای جدی روبهروست.
در روزهایی که کشور در شرایط جنگی قرار داشت، افراد دارای معلولیت بیش از بسیاری از گروههای اجتماعی به حمایت، برنامهریزی و خدمات مستمر نیاز داشتند. با این حال، تعلیق در پرداخت مستمری و کمکهزینههایی مانند کمکهزینه تهیه لوازم بهداشتی، نبود سازوکار موثر برای تامین و دسترسی به دارو و تجهیزات توانبخشی و همچنین فقدان تمهیدات کافی برای انتقال افراد دارای معلولیت به شهرها و مناطق امن، این پرسش را به وجود آورد که پایگاه اجتماعی از نظر سازمان بهزیستی چه معنایی دارد؟ این سازمان برای حمایت از گروه هدف خود چقدر آمادگی دارد و به بعد اجتماعی این مساله چقدر اهمیت میدهد؟
این بیتدبیری در خصوص کمپهای ترک اعتیاد، کودکان کار، سالمندان ساکن در مراکز سالمندان، معلولان ساکن در مراکز نگهداری و... نیز صادق بود. در ایام بروز جنگ، به جز چند مورد از شیرخوارگاهها، هیچ فراخوانی برای اعزام و انتقال گروههای تحت پوشش بهزیستی به نقاط امن صادر نشد و هیچ راه ارتباطی برای اعلام نیاز معلولان و بیماران وابسته به دارو و اقلام بهداشتی اعلام نشد. این بیبرنامگی در مورد بیماران روانی مزمن که در شرایط جنگی و بمباران به شدت آشفته میشوند، افراد بیخانمان و... نیز تکرار شد و از محتوای جلسات مربوط به بحران که از رسانههای سازمان بهزیستی مخابره میشد، در عمل چیزی به بیرون درز نکرد.
رئیس سازمان بهزیستی حتی در ارائه تصویری روشن از نحوه رسیدگی به بازماندگان ساکنان مرکز نگهداری که مورد حمله دشمن قرار گرفت نیز توانایی کافی از خود نشان نداد.
همچنین، با افزایش تحریمها و دشوارتر شدن شرایط اقتصادی، اگر این سازمان نمیتواند خدماترسانی به جامعه هدف خود را افزایش دهد، دستکم انتظار میرفت دولت را متقاعد کند که ارائه خدمات به این گروه را به بررسی دهک درآمدی و سایر معیارهای اقتصادی منوط نکند. اما این اتفاق هم از بهزیستی دیده نشد و یارانه معیشتی و حمایتهای مربوط به جامعه هدف این سازمان همچنان درگیر معیارهای دهکبندی و... مانده است؛ بدون اینکه اصلاحی در فرآیند بررسی دهک آنها صورت گیرد یا تمهیدی برای جبران هزینههای زندگی آنان اندیشیده شود.
واقعیت این است که مسئولیت اجتماعی را نمیتوان صرفا در مراسم تجلیل، سخنرانی و اهدای لوح خلاصه کرد. مسئولیت اجتماعی، پیش از هر چیز، در روزهای دشوار معنا پیدا میکند؛ در مواقعی که جمعیت هدف بتواند به سازمان متولی تکیه کند و ضروریترین نیازهای خود را از آن نهاد دریافت کند.
از همین منظر، پرسش از رئیس سازمان بهزیستی کشور کاملا جدی است: وقتی سازمان تحت مدیریت شما در بحرانیترین زمان ممکن هیچ مداخله بهنگام اجتماعی نداشت و از انجام بهموقع و موثر بسیاری از ابتداییترین وظایف حمایتی خود بازماند، شما بر اساس چه معیار و کارنامهای به ارزیابی عملکرد اجتماعی دیگر مدیران و اعطای عنوان «اجتماعیترین استاندار کشور» میپردازید؟
البته این پرسش نافی جایگاه استاندار قزوین نیست و بررسی اجتماعی بودن یا نبودن فعالیتهای او باید در جای دیگری صورت گیرد؛ اما آنچه بدیهی است، این است که کسی که از معنای کار اجتماعی فاصله عمیقی دارد، باید بیندیشد که آیا از جایگاه داوری و اعطای چنین عنوانی به دیگران برخوردار است؟ آیا صلاحیت اعطای چنین عنوانی را دارد؟ و آیا پیش از این اقدام، نباید درباره کیفیت ایفای مسئولیتهای خود پاسخگو باشد؟ اگر پاسخ منفی است، اعطای چنین عناوینی از حیض اعتبار خارج است؛ اما اگر پاسخ مثبت است، پس کارنامه کجاست؟
بنابراین بهتر است رئیس سازمان بهزیستی کشور پیش از معرفی دیگران بهعنوان الگوی مسئولیت اجتماعی، ابتدا کارنامه مدیریتی مجموعه تحت مسئولیت خود را با همان معیارهایی که برای دیگران در نظر میگیرد، ارزیابی کند.
چرا که آنچه جامعه را سرپا نگه میدارد، تدبیر بهنگام، دسترسی امن به خدمات و پاسخگویی شفاف از سوی متولیانی است که پیش از داوری درباره دیگران، باید پاسخگوی کارنامه خود در روزهای سخت باشند.
*روزنامهنگار
۴۷۴۷






نظر شما