۰ نفر
۲۸ آبان ۱۳۹۱ - ۲۲:۵۵

به جز ایالات متحده، هیچ کشور دیگری در حال حاضر جنگنده‌ای از نسل پنجم را در خدمت ندارد. این جنگنده‌های پیشرفته که قرار است در هیچ‌یک از رادارهای امروزی قابل شناسایی نباشند، ریشه در دوران جنگ سرد دارند.

محمدحسین جهان‌پناه: چند هفته پیش که چینی‌ها تازه‌ترین هواپیمای جنگنده خود را رونمایی کردند، معمای جنگنده‌های پنهان‌کار یا به صورت دقیق‌تر نسل پنجم هواپیماهای جنگنده بار دیگر به سطر خبرها بازگشت، تکنولوژی‌ای که با وجود گذشت بیش از 2 دهه از آغاز آن، از بسیاری جهات هنوز دور از دسترس بیشتر کشورهاست.
سر رشته نسل پنجم جت‌های جنگی مثل بیشتر ماجراهای نظامی در میان ورق‌پاره‌های جنگ سرد پیدا می‌شود. موضوع به چند سال مانده به پایان دوران شوروی و اتمام مسابقه تسلیحاتی بلوک شرق و غرب باز می‌گردد. زمانی که شوروی و آمریکا تقریبا به صورت همزمان به تکمیل نسل جدیدی از هواپیماهای جت جنگی با توانایی‌های بیشتر فکر می‌کردند؛ رویای جت‌هایی سریع با توانایی پنهان ماندن از شناسایی توسط رادارهای رهگیری هوایی با مانورپذیری بالا که می‌توانست تثبیت کننده برتری هوایی باشد و همچون اشباحی ناپیدا با رخنه در دیوار دفاعی طرف مقابل، ناغافل بر فراز اهداف خود ظاهر شوند.
آمریکا و شوروی توسعه نسل بعدی هواپیماهای جنگنده را به‌طور جدی از اواسط دهه 1980/1360 آغاز کردند. اما آفتاب دنیای جدید شروع به آب کردن یخ‌های جنگ سرد کرد و همین موضوع برای کم شدن انگیزه دولت‌ها برای تبدیل این رویای قدیمی به واقعیت کافی بود. با آغاز دهه 1990/1370، جنگ سرد هم به پایان خود رسید، شوروی از هم پاشید و برنامه پرهزینه جنگنده نسل پنجمش را برای روسیه ورشکسته به ارث گذاشت، برنامه‌ای که در نبود بودجه مورد نیاز خیلی زود به زمین خورد. اما ایالات متحده برنامه نسل پنجم خود را در قالب برنامه جنگنده تاکتیکی پیشرفته (به اختصار ATF) همچنان ادامه داد و سرانجام پس از نزدیک به یک دهه برنامه‌ریزی، اف-22 رپتور به عنوان نخستین جنگنده نسل پنجمی به پرواز در آمد.
با این حال پرواز رپتور آغاز به تمام معنایی برای عصر نسل پنجمی‌ها نبود. تکنولوژی نسل پنجم هنوز گران و تا حدودی ناپخته بود و از همه مهم‌تر بیشتر کشورها تمایل زیادی برای هزینه کردن روی آن نداشتند. شاید پس از برنامه پر سروصدای جنگنده ضربتی مشترک (JSF) که اف35 حاصل آن بود و یا پرواز سوخو تی50 روسیه خیلی‌ها تازه به این باور رسیدند که شاید زمان تغییرات نزدیک باشد. اما مطمئنا پرواز دور از انتظار جنگنده های چینی عملا به این باور مفهومی تازه داد.
این روزها اما بسیاری از کشورها در تلاش برای به خدمت گرفتن تکنولوژی نسل پنجم هستند، حالا چه با توسعه داخلی و یا چه با خرید جنگنده‌های ساخت دیگر کشورها که در این میان کشورهایی مثل ژاپن، هند و ترکیه با توجه به زیرساخت قوی خود در صنعت هوانوردی خیلی جدی طراحی و ساخت هواپیماهای نسل پنجم بومی خود را در کنار خرید انواع خارجی دنبال می‌کنند.
 

وضعیت فعلی جنگنده‌های نسل پنجم در کشورهای مختلف
کشور
جنگنده
وضعیت
موعد تحویل
ایالات متحده
اف-22 رپتور
در خدمت
195 فروند در خدمت
روسیه
سوخو تی50
در حال آزمایش
2017/1396
میکویان LMFS
در دست ساخت
؟
چین
J 20
در حال آزمایش
2017 تا 2019
J 31
در حال آزمایش
؟
ایالات متحده
اف-35 صاعقه
در دست ساخت
2017/1396
انگلستان
ایتالیا
هلند
ترکیه
کانادا
استرالیا
نروژ
دانمارک
هند
هواپیمای متوسط AMCA
در دست ساخت
2020 / 1399
کره جنوبی
KAI KF-X
در دست ساخت
2020 / 1399
اندونزی
روسیه
سوخو HAL FGFA
در دست ساخت
2022 / 1401
هند
ترکیه
TFX
؟
؟
ژاپن
میتسوبیشی F-3
در دست ساخت
2027 / 1406

خصوصیات بارز جنگنده‌های نسل پنجم
جنگنده های نسل پنجم زمانی که گام به میدان گذاشتند ویژگی‌های جدیدی را به دنیای هوانوردی نظامی عرضه کردند. ویژگی‌هایی که هم بر تکنیک‌های طراحی بدنه جت‌های جنگی قبلی برتری داشت و هم موجب تقویت تاکتیک‌های نظامی می‌شد. این جنگنده‌ها با استفاده از خصوصیاتی هم چون استفاده از مواد جاذب رادار و اشکال هندسی لوزی شکل موفق شدند تا حدود زیادی از دید رادارهای کنونی جهان پنهان بمانند. تنها همین بخش ماجرا برای خارج کردن جنگنده های مدرنی همچون یوروفایتر تایفون که اروپایی‌ها در طول چند سال گذشته میلیون‌ها یورو به پای آن ریخته‌اند از دور نسل پنجمی‌ها کافی است. با وجودی که این خصوصیت را می‌توان مهم‌ترین مشخصه نسل پنجم دانست، اما تنها ویژگی اصلی آن‌ها نیست. جت‌های این نسل با استفاده از موتورهای جدید توانایی پرواز سوپرکروز (پرواز مافوق صوت بدون نیاز به استفاده از پس‌سوز) را دارند، امکانی که تنها معدودی از جنگنده‌های نسل‌های قبلی دارا بودند. این جنگنده‌ها از رادارهای آرایه کاوش الکترونیکی استفاده می‌کنند که در نوع خود تکنولوژی بسیار کاربردی در عرصه رادارهای هوایی به حساب می‌آید و موجب می‌شود تا سرعت و دقت جستجوی هوایی و زمینی اهداف به مراتب افزایش پیدا کند. البته این‌ها هم هنوز حتی نیمی از مهم‌ترین تفاوت‌های این نسل جنگنده‌ها با نسل‌های سابق به شمار نمی‌آید.
برای آشنایی با شاخص‌ترین هواپیماهای جنگنده نسل پنجم، اینجا را کلیک کنید.

5353

کد خبر 258690

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
3 + 10 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 12
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • بدون نام IR ۰۰:۲۶ - ۱۳۹۱/۰۸/۲۹
    57 3
    پس ایران کو؟
  • بدون نام IR ۰۰:۴۹ - ۱۳۹۱/۰۸/۲۹
    64 4
    اف 22 راپتور نهایت تکنولوزی هست و عمرا مدل های چینی در اون سطح باشن
    • کیوان IR ۱۴:۲۷ - ۱۳۹۱/۰۸/۳۰
      14 54
      اف 22 یک طرح شکست خورده است که الزامات عملیاتی تعیین شده را برآورده نکرد و برنامه تولید آن از 300 فروند به 180 فروند کاهش پیدا کرد و خط تولیدش هم تعطیل شد. تحت تاثیر تبلیغات بی اساس قرار نگیرید. همین 180 فروند هم اشکالات فنی بسیاری دارند و برای چند دوره هم زمین گیر شدند
    • نوید US ۱۶:۴۶ - ۱۳۹۱/۰۸/۳۰
      45 7
      شکست خورده؟ متاسفانه شما یا اصلا مطالعه نداری یا اصلا مفهوم طرح های استراتژیک رو متوجه نیستی اف22 دلایل کاهش شمار تعدادش فشار مالیش بود نه مشکلاتی که شما مدئی هستی مشکلات در طرح های جدید چیز معمولیه اف22 هم مثل بقیه اینطور باشه که فانتوم یا تامکت به خاطر مشکلات دوبرابرشون اصلا نباید تولید میشدن آقای عزیز بهتره کمی مطالعه کنی
    • بدون نام IR ۱۹:۰۴ - ۱۳۹۱/۰۸/۳۰
      20 12
      دوست عزیز من با یک خلبان خودمون که صحبت میکردم میگفت اف 22 بی نظیره و همه هواپیماها در بدو ورود میتونن ایراد داشته باشن که بعدا رفع میشن
  • بدون نام IR ۰۰:۵۵ - ۱۳۹۱/۰۸/۲۹
    23 32
    نمی دونم چرا اینقدر این سایت روی هواپیماهای نسل پنچم داره مانور میده، در حالی که باراک اوباما پروژه F22 رو بست و تموم شد (رفت به تاریخ) به علت هزینه های بالائی که داشت و آبروبری های زیادی که به خاطر دیده شدنشون به وسیله رادارهای مدرن و سیستم های تشخیص جدید پیش اومد. اروپا از روی عمد روی جنگنده نسل 4 کار کرد چون آینده جنگنده ها نسل پنچم نیستن بلکه نسل ششمن که مهمن! نسل پنچم فقط یک پله خیلی سریع برای کشورهای صاحب فناوری خواهد بود که به کمک اون بتونن نسل ششم رو (پهپادها) تقویت کنن. همون طور که اروپا داره رو نسل ششم کار میکنه و امریکا پروژه F35 رو داد به طور مشترک بسازن تا هزینه های ساخت بیاد پایین ولی چیزی که امروز تو جنگها میبینید پهپاد ها هستن نه F22 که از خاک امریکا خارج نشده
  • افشین IR ۱۷:۳۸ - ۱۳۹۱/۰۸/۳۰
    10 10
    این مقاله بار علمی ضعیفی داره و به نظر میرسه از سایتهای خارجی (یا ترجمه اونها در سایتهای دیگه) الهام گرفته شده و پایه تحقیقاتی نداره. 1) این هواپیماها فقط در زوایای خاص و از دید رادار زمینی «تا حدودی» پنهان هستند. هواپیمایی مثل "میگ 31" چنان رادار قدرتمندی دارد که در آسمان به راحتی آنها را شناسایی خواهد کرد. 2) رادارهای موج بلند قدیمی به راحتی قادرند هر نوع هدفی را در آسمان شناسایی کنند (حتی گرد و غبار!!) منتها در سیستمهای پدافندی و هواپیماهای جدید رادارهای موج کوتاه استفاده شده (به خاطر دقت بیشتر) که ضد رادارها تنها در مقابل این رادارها پنهان هستند.
  • افشین IR ۱۸:۰۶ - ۱۳۹۱/۰۸/۳۰
    7 13
    3) چین، ایران و روسیه از سالها قبل جهت مقابله با ضد رادارها اقدام به تجهیز خود به رادارهای موج بلند قدیمی کرده اند. حتی تسلیحات پدافندی بر پایه رادارهای موج بلند و رادارهای بصری (بدون نیاز به ارسال موج) نیز تولید شده است. 4) هواپیماهای ضد رادار تسلیهات کمی حمل میکنند و هزینه نگهداری آنها بسیار بالاست و بعید است در جنگهای کلاسیک استفاده شوند. تنها عملیاتهایی محدود و ضربتی برای آنها پیش بینی شده است.
  • الیار IR ۱۶:۴۸ - ۱۳۹۱/۰۹/۰۱
    7 5
    این جنگنده tfxکه برای ترکیه نوشتین.ایا این جنگنده برای ترکیه خواهد بود؟یعنی جنگنده ملی ترکیه خواهد بود و خود ترکیه طراحی و ساختشو میکنه؟یا اینکه این جنگنده برای یکی از کشورهای غربی هس که ترکیه تو خاک خودش تولید میکنه؟ اخه زمانی تو امریکام جنکنده با نام tfxتولید میکردن نمیدونم شاید من اشتباه میکنم
  • بدون نام IR ۱۶:۵۳ - ۱۳۹۱/۰۹/۰۱
    0 13
    t.f.x مگه همون تامکت اف14نیست؟!!
  • پشه IR ۱۴:۵۸ - ۱۳۹۱/۰۹/۰۲
    7 16
    دست خدا بالاتر است این سلاح ها تنها وسیله ادم کشی است کاری هم از دستشان جز ادم کشی بر نمی اید بیخود به این جور چیز ها دل خوش نکنید
  • majid IR ۰۹:۲۸ - ۱۳۹۱/۱۰/۰۵
    4 6
    سلام مشخصه که همه ی دوستانی که پیام گذاشتن نظامی اند که انقدر با این اطلاعات تشنا هستن.؟ توی تله اطلاعاتی نیفتید.