روزنامه اعتماد در یادداشتی به قلم «عباس عبدی، محسن گودرزی و محمد فاضلی» نوشت:

  • در این دوره از انتخابات علاوه بر پیش‌بینی، برای نخستین‌بار، نظرسنجی به عنوان عاملی برای تشخیص تقدم و تاخر نامزدها برای ماندن یا کناره‌گیری‌ برخی مطرح شد.
  • متاسفانه بعد از اعلام نتایج انتخابات، موضوع نظرسنجی هم به فراموشی سپرده می‌شود. در حالی که این بهترین زمان برای ارزیابی نظرسنجی‌های انجام شده و ارزیابی روش‌ها و شیوه‌های تحلیل نتایج است. متاسفانه نظرسنجی‌های مغلوط و غیرعلمی در این دوره به حدی بود که تصوراتی نادرست را درباره این نوع فعالیت علمی شکل داده است.
  • رفتار رای‌دهی یکی از وجوه مهم رفتار سیاسی در جامعه ایران است. متاسفانه با وجود برگزاری دوره‌های مختلف انتخابات، هنوز شناخت کافی درباره الگوهای رفتار رای‌دهی وجود ندارد. به دلیل ضعف تحزب و شناور بودن مفاهیم و سیاست‌ها و در نتیجه وجود تعداد بالای افرادی «بی‌تصمیم و مردد»، افکار عمومی در ایران ساختاری کم‌عمق و سیال و مبهم و به‌ظاهر پیش‌بینی‌ناپذیر دارد. در چنین ساختاری، راه جلب افکار عمومی برانگیختن احساسات و عواطف است.
  • برای کسب شناخت‌های معتبر در وضعیت‌هایی از این دست، باید نهادهای تخصصی و مستقل نظرسنجی وجود داشته باشند که دایما روش‌های کار خود را بهبود بخشند و علاوه بر بهبود تکنیکی روش‌های نظرسنجی، به تدریج اعتماد شهروندان، نخبگان و گروه‌ها را جلب کنند و با سرمایه اجتماعی که فراهم می‌آورند، بخشی از سیالیت ناشی از عدم اعتماد مردم به نظرسنجی‌ها را کاهش دهند.
  • در نبود شناخت دقیق و کافی از جامعه، همگان اعم از حکومت، منتقدان و مخالفان و حتی مردم زیان می‌بینند، زیرا تصورات غیرواقعی از جامعه و رفتارهای ناشی از عدم‌شناخت، به جای واقعیت می‌نشیند. وقتی چنین شناخت‌هایی وجود نداشته باشد، انعطاف نظام در برابر تغییرات کاهش می‌یابد و نظام‌های سیاسی در موارد گوناگون شگفت‌زده می‌شوند. اینچنین شگفتی‌هایی ممکن است در مواقعی برخی گروه‌ها و افراد مخالف را خوشحال کند، اما این خوشحالی مقطعی و زودگذر است.
  • گزارش‌ها و برخی از اخبار منتشر شده از یافته‌های نظرسنجی‌های انتخابات اخیر حاکی از وجود خطاهای شدید است. اغلب این نظرسنجی‌ها در پیش‌بینی نفرات اول و نسبت آرای آنان دچار خطای فاحش شده‌اند. جامعه ایرانِ امروز حق دارد از موسسات نظرسنجی سوال کند که دلیل خطای پیش‌بینی آنان در چیست؟ و از آنان بخواهد دلایل علمی این خطا را توضیح دهند و مسوولیت آن را بپذیرند. ما بر این باوریم که جدا از مباحث روش‌شناختی که جای بحث آن در اینجا نیست، خطای اتفاق افتاده حاصل سه عامل به هم مرتبط است. دو عامل به سیاست‌های مرتبط با موسسات نظرسنجی و یک عامل نیز به ساختار افکار عمومی بازمی‌‌گردد.

1- بخشی از این خطا ناشی از ضعف علمی مدیران و کارشناسان است. مسوولیت این امر در وهله نخست، متوجه کسانی است که مدیران غیرکارشناس را بر موسسات تخصصی منصوب کرده‌اند. همچنین باید به فقدان استقلال موسسات نظرسنجی و ضعف بنیان‌های لازم برای انجام این کار و نیز پاسخگو نبودن آنها در برابر جامعه اشاره کرد.

2- عامل دیگر را باید در برتری نگاه تبلیغاتی در مقایسه با نگاه علمی و آگاهی‌بخش نسبت به نظرسنجی جست. نگاه ویژه، از یک سو بر فرآیند و موسسات انجام‌دهنده و از سوی دیگر بر شیوه انتشار یافته‌های آن اثر می‌گذارد. به همین دلیل، موسسات حرفه‌یی برای این کار شکل نمی‌گیرند و نیز به دلیل عدم انتشار نتایج گزارش‌های نظرسنجی و لذا عدم نقد و ارزیابی علمی آنها، روش‌های خطا تکرار می‌شود. متاسفانه نبود نهادهای مستقل برای انجام نظرسنجی و محدود بودن موسسات نظرسنجی به موسسات عمومی و دولتی غیرپاسخگو باعث شده است تا شیوه‌ها و فنون این رشته از دانش اجتماعی، به میزان کافی عمومیت پیدا نکند. اگر چه موسسات نظرسنجی در ایران ضعیف بودند ولی به دلیل موانع ایجاد شده در سال‌های اخیر، این نهال نوپا ضعیف‌تر هم شد. از سوی دیگر، بخشی از خطای نظرسنجی‌ها نیز به رویکرد تبلیغاتی باز می‌‌گردد. خوب است یک بار دیگر به اخبار سایت‌ها و خبرگزاری‌ها و ستادهایی که خود را در نظرسنجی‌ها پیروز نشان می‌دادند، بازگردیم. اکنون حتی نامزدهای انتخاباتی می‌توانند نسبت به تاثیرات منفی این قبیل نظرسنجی‌های غیرعلمی وپرخطا، معترض باشند. علاوه بر زیان نامزدهای انتخاباتی، این شیوه استفاده باعث بدگمانی نسبت به نظرسنجی و در نتیجه افول اعتماد جامعه به نظرسنجی، این ابزار مهم در دنیای جدید، می‌شود.

/2929

 

کد خبر 299878

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
7 + 3 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 19
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • امیرحسین IR ۰۳:۳۶ - ۱۳۹۲/۰۴/۰۱
    39 6
    یکی از علت ها هم این است که طی تبلیغات و مناظره های کاندیداها رای ها جابجا شد ، یعنی ممکن بود سی روز قبل از انتخابات تا یم روز قبل از انتخابات نظر مردم تغییر کنه
  • بی نام IR ۰۳:۵۲ - ۱۳۹۲/۰۴/۰۱
    63 3
    من یه سایت رو دیدم که نظر سنجیش خیلی به نتیجه انتخابات نزدیک بود خودم هم نتیجشو باور نداشتم جالبه که مسئول سایتم بخاطر اینکه نظر سنجیش نتیجه عجیبی داشت با توضیح اینکه ممکنه این نتیجه حاصل تمایل یک طیف خاص به اینترنت باشه عذر خواهی کرده بود و خودشم نتیجه رو قبول نداشت !!!!
    • بی نام A1 ۰۷:۰۸ - ۱۳۹۲/۰۴/۰۱
      31 2
      خوب کدوم سايت بود؟ بگيد ما هم ببينيم؟
    • بی نام A1 ۱۴:۰۶ - ۱۳۹۲/۰۴/۰۱
      15 2
      عزيز اسمش و نميشه گفت و الا بنده خدا خودش مي گفت ديگه
  • شهاب IR ۰۴:۱۵ - ۱۳۹۲/۰۴/۰۱
    102 9
    درست در اومد که! والا ما تو اکثر نظرسنجی‌ها که رفتیم آقای روحانی اول بود.
  • بی نام IR ۰۴:۱۵ - ۱۳۹۲/۰۴/۰۱
    33 11
    فقط بخاطر این مردم ایران فهیم و غیر قابل پیش بینی هستند
  • بی نام A1 ۰۴:۴۳ - ۱۳۹۲/۰۴/۰۱
    64 6
    نظر سنجي ها درست بود نادان ها نمي بينند
  • بی نام IR ۰۵:۰۷ - ۱۳۹۲/۰۴/۰۱
    65 3
    برای اینکه این نهادهای کاملا علمی!! مستقل نیستند
  • بی نام A1 ۰۵:۱۹ - ۱۳۹۲/۰۴/۰۱
    189 5
    بنظرم اغراق میکنید. نظرسنجی تلفنی ای پوز درست درآمد. ضمنا آرای آقای روحانی پس از ائتلاف صعودی شد و پس از حمایت خاتمی - هاشمی - اصلاح طلبان شیب بسیاری در دو روز آخر داشت که حتی پیروزی او را در مرحله ی اول بسیار محتمل میکرد
  • le petit prince IR ۰۵:۴۱ - ۱۳۹۲/۰۴/۰۱
    45 4
    اينو كه ديگه همه ميدونن.بگم؟بگم؟
  • بی نام A1 ۰۵:۴۷ - ۱۳۹۲/۰۴/۰۱
    34 3
    چون قرار بود آنطوری باشه که بعدا اینطوری بشه !!!
  • بی نام A1 ۰۶:۱۱ - ۱۳۹۲/۰۴/۰۱
    36 1
    یک بخش هم مربوط به عدم اعتماد مردم در اعلام نظر واقعی خودشونه چون فکر می کنن اگر مثلا بگن بکی می خوان رای بدن شاید براشون بد تموم بشه
    • نون خشکییییییییییییییییه A1 ۰۸:۳۹ - ۱۳۹۲/۰۴/۰۳
      4 1
      دقیقا من همین احساس رو داشتم خدا نکنه اعتماد از بین بره اونوقت یکی از نتایجش میشه اینکه رفتار ملت غیر قابل پیش بینی میشه
  • بی نام A1 ۰۶:۳۹ - ۱۳۹۲/۰۴/۰۱
    33 2
    تو تنها نظرسنجی که آقای قالیباف از همه بالاتر بود تو سایت فردا نیوز بود
  • محمود رنجبر EU ۰۸:۵۰ - ۱۳۹۲/۰۴/۰۱
    45 4
    نویسنده مطلب فوق متاسفانه مردم ایران را سطحی نگر احساساتی سیال یا مفهوم دیگر سیال اب توسینی تصور کرده وبادید غیر عمقی نظر سنجی های تبلیغاتی که برای تاثیر روانی پخش میگردید را جزء نظر سنجی های بیطرفانه وواقعی به حساب اورده واقعیت اینست که اکثریت مردم از ابتدانظر بر اصلاحات داشتند وتا زمانی که شخص معینی مورد تایید زعمای اصلاحات قرار نگرفته بود مردم اصلاحاتی در بلاتکلیفی بسر میبردند ودر ان زمان قالی باف در راس بود وبعد که اقای روحانی صراحتا مورد حمایت قرار گرفت بلاتکلیف ها از این حالت خارج شدندوبه کاندید مورد تایید رای دادند ولذا پیچیدگی خاصی نبود که نویسنده بخواهد همچون نسبت هایی به مردم بدهدوچنین توجیحاتی داشته باشد.
  • بی نام A1 ۱۸:۴۴ - ۱۳۹۲/۰۴/۰۱
    17 3
    اکثر سایتها که رای میدادید و قابل رویت بود آرای آقای روحانی (مجموع آرای ایشان و دکتر عارف) اول بود ولی بعضی سایتها که اغلب بیطرف نبودند, نتایجی مبنی بر برتری آقایان قالیباف و جلیلی میدادند که خدارو شکر ماه پشت ابر نماند.
  • بی نام IR ۱۹:۳۰ - ۱۳۹۲/۰۴/۰۱
    19 2
    در نظر سنجی ها رای مخفی است یا آشکار؟ چهارشنبه قبل از انتخابات همکارم ازم پرسید تصمیم گرفتی به کی رای بدی؟ به خدا قسم ترسیدم بگم روحانی. حالا با وجودی که رییس جمور انتخاب شده ، نمی دانم به گزینش اداره ام چطور جواب بدم
  • hasan A1 ۲۰:۱۱ - ۱۳۹۲/۰۴/۰۱
    19 1
    من خودم تا عصر جمعه 24 خرداد هم که اومدم رای بدم می خواستم به قالیباف رای بدم ولی وقتی دیدم که مردم اینطوری اومدن شرکت کردن و همه میگفتن اگه به روحانی رای ندیم جلیلی میکنن رییس جمهور... منم تحت تاثیر قرار گرفتم به روحانی رای دادم ولی الان خیلی خوشحالم،اصلا هم پشیمان نیستم
  • مانی EU ۰۵:۱۵ - ۱۳۹۲/۰۴/۰۳
    1 1
    چونکه