هفته نامه تجارت فردا در پنجاه وهفتمین شماره اش با دارون عجم اوغلو که در حال حاضر یکی از سرشناس ترین اقتصاد دانان جهان است،در باره ریشه های اقتصادی دیکتاتوری ودموکراسی گفت وگویی کرده و نظر او را در باره انقلاب های خاورمیانه جویا شده است.

خلاصه ای از گفت وگوبا پروفسور دارون عجم اوغلو را بخوانید:

*اشتباه یکسانی که بسیاری از مفسران در تحلیل‌های خود در حوزه سیاست مرتکب می‌شوند این است که انتظار دارند سیاستگذاران انسان‌هایی از خود گذشته باشند که به دنبال انجام کارهای خوب برای جامعه هستند. اما سیاستگذارانی با این ویژگی‌ها بسیار نادر و استثنا هستند .

* مهندسی زیر و بم رونق اقتصادی نتیجه‌ای در پی نخواهد داشت، زیرا به سیاست و محدودیت‌های سیاسی روی زمین چنگ‌اندازی نمی‌کند.

* از دیر زمانی پیش تاکنون، مصر دارای جامعه‌ای قطبی بوده است، اما وضعیت این جامعه قطبی بدتر شده است. نخست؛ به دلیل سیاست‌های مبارک، سپس به دلیل حاکمیت بی‌کفایت و متعصب اخوان‌المسلمین که به پیمان اجتماعی که موجب به قدرت رسیدن آنها شد خیانت بسیار زیادی کردند؛ و در نهایت مخرب‌ترین عامل، بدتر شدن وضعیت قطبی مصر، قتل عام و سرکوب زشتی بود که ارتش، آن را پدید آورد.  

* کوبا مثالی بسیار خوب است از دور رذیلت، یا آنچه ما در کتاب، تحت عنوان قانون الیگارشی آهنین نامیدیم. کوبا با نهادهای بسیار بسته‌ای کار خود را آغاز کرد که موجب زایش انقلابی شدند که هدفش فراهم کردن عدالت و جامعیت بیشتر بود. اما همچون نمونه‌های بسیار دیگر - که واضح‌ترین آنها انقلاب بلشویکی در روسیه است - بلافاصله پس از آنکه به قدرت رسیدند، امنیت کافی پیدا کردند و توانستند دیکتاتوری خودشان را حاکم کنند، وعده‌ها و و قول و قرارها به حاشیه رفت.

* استدلال کردم که هرچه تعداد بیشتری از کشورهای اسکاندیناویایی - که دارای جوامع دموکراتیک و باز توزیعی هستند - وجود داشته باشند، احتمالاً به سرمایه‌داری آمریکایی خون‌ریز بیشتری نیز نیاز دارند تا مرزهای تکنولوژیک دنیا را به جلو بکشند. در برخی سطوح، این ایده واضحی به نظر می‌رسد که: کشورهای اسکاندیناوی در بخش‌های بسیاری - از سخت‌افزار و نرم‌افزار گرفته تا فرآورده‌های دارویی و نانوتکنولوژی - به طور قابل ملاحظه‌ای از نوآوری‌های ایالات متحده (و همچنین بریتانیای کبیر و آلمان) نفع می‌برند. بدون وجود محیط رقابتی و فضای انگیزه‌بخشی که در جامعه ایالات متحده وجود دارد، ممکن بود برخی از این تکنولوژی‌ها اصلاً پدید نمی‌آمد یا بسیار آهسته‌تر به انجام می‌رسید.

* من مطمئن نیستم، اما احتمالاً این اندیشه که کشوری واحد داشته باشیم که تنها متشکل از کشورهای اسکاندیناویایی باشد، همچون اندیشیدن به یک آرمان‌شهر (اتوپیا) است. 

* چین از نهادهای جامع و فراگیر فاصله بسیاری داشت، اما نهادهای اقتصادی و حتی سیاسی این کشور، پس از مرگ مائو، به میزان بسیار زیادی بهبود یافتند. 

* در بسیاری از بخش‌های آفریقا و آمریکای لاتین، ما شاهد قدرتمندتر شدن دولت‌های مرکزی بودیم. همین موضوع به پدید آمدن درجه‌ای از قانون و نظم و ثبات کمک کرد و در نتیجه موجب تشویق سرمایه‌گذاری و رشد اقتصادی شد؛ حتی اگر این نوع از تمرکززدایی همیشه موجب نزدیک‌تر شدن یک کشور به نهادهای حقیقتاً جامع و فراگیر نشود.  

* در مورد تونس، من هنوز امید خود را از دست نداده‌ام. همچنان که پیش از این نیز اشاره کرده‌ام، مصر، و تا اندازه‌ای ترکیه، قادر به شکستن دور قطبی ‌شدن خود نبوده‌اند. هر گروهی که به قدرت برسد، به دیگران اعتماد ندارد و سعی می‌کند از قدرت خود برای کسب قدرت بیشتر خودش استفاده کند و واضح است که چنین رویکردی قطبی ‌شدن را در جامعه عمیق‌تر کرده و در نهایت دموکراسی را تضعیف می‌کند. 

* به نظر من برای پدید آمدن دور رذیلت سیاسی که کشورهای حوزه منا در آن به سر می‌برند، تضعیف طبقه متوسط اهمیت فراوانی دارد و نفت نیز در واقع به این ادامه‌دار شدن چنین دور رذیلت سیاسی کمک می‌کند. 

* نفت، ثروت هنگفتی را برای نخبگان صاحب قدرت به همراه آورده و به آنها استقلال می‌بخشد و همچنین موجب آن می‌شود که تنها انگیزه‌های غلط سیاسی پدیدار شوند. یعنی با استفاده از درآمدهای نفتی، برای آن دسته از جمعیت که با اعانه‌های دولتی زندگی می‌کنند، شرایط امکان‌پذیر می‌شود. 

* درآمدهای عظیم نفتی در نروژ، منجر به تضعیف نهادها نشد، اما در عربستان سعودی یا ایران این تضعیف نهادها اتفاق افتاد یا حداقل این دو کشور نهادهای بسیار بسته‌ای را به یک شکل یا شکل دیگر نگه داشتند، به این دلیل که این کشورها کار خود را با نهادهای بسته و کشمکش‌های عمیق در جامعه آغاز کردند. 

* برای کشورهای دارای نهادهای بسیار ضعیف، دشوار است که بدون وجود یک جامعه مدنی قدرتمند و با توجه به اینکه برای قرون متمادی کشمکش داشته و مورد تاخت و تاز قرار گرفته‌اند، یک‌شبه بخواهند نهادهای جامع و فراگیر بسازند. 

* مطالعات من بیانگر آن است که ایران دارای اقتصاد بسته است، با قدرتی که به انحصار گروه کوچکی از شرکت‌های شبه‌دولتی درآمده که از آن برای ادامه‌دار شدن غلبه خودشان و همچنین منافع اقتصادی‌شان استفاده می‌کنند. از سوی دیگر همچون اکثر اقتصادهای بسته، این روند به موفقیت اقتصادی نمی‌انجامد. 

* هرچه اقتصاد بیشتر بسته شود، وابستگی بیشتری نیز به شرکت‌های شبه‌دولتی و نظامی پیدا خواهد کرد و عملکرد اقتصاد نیز بدتر خواهد شد و حتی احتیاج به محدود کردن بیشتری خواهد بود. 

* تحریم‌ها تقریباً همیشه به مردم عادی صدمه زده و ابزاری ناکارآمد محسوب می‌شوند. به نظر من راه رفع تحریم‌ها، آغاز گفت‌وگو با ایالات متحده است. این کار در زمان احمدی‌نژاد بسیار سخت بود، اما شاید در زمان رئیس جمهور روحانی امکان‌پذیر شود. 

* برخی استدلال می‌کنند که آقای روحانی موقعیت مطلوبی دارد، به این دلیل که به عنوان یک نیروی تمام و کمال برآمده از داخل حاکمیت ایران، حمایت نخبگان صاحب قدرت سیاسی و مذهبی سنتی را در ایران پشت سر خود دارد، اما در عین حال نشان داده که علاقه دارد وارد گفت‌وگو با ایالات متحده و سایر قدرت‌های خارجی نیز بشود. 

3939

کد خبر 313057

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
6 + 11 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 20
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 1
  • بی نام IR ۱۴:۰۰ - ۱۳۹۲/۰۶/۲۳
    11 54
    با کدو معیار و بوسیله کدوم نهاد اقتصاددانان دنیا رتبه بندی شدن که ایشون ششمین اقتصاددان جهان معرفی شدن؟!
    • محمد IR ۰۵:۰۶ - ۱۳۹۲/۰۶/۲۴
      44 3
      براساس رتبه بندی سایت ideas وبراساس میزان ارجاعات به مقالات،میزان پژوهش و..
  • بی نام A1 ۱۵:۱۸ - ۱۳۹۲/۰۶/۲۳
    71 3
    مطالعات من بیانگر آن است که ایران دارای اقتصاد بسته است، با قدرتی که به انحصار گروه کوچکی از شرکت‌های شبه‌دولتی درآمده که از آن برای ادامه‌دار شدن غلبه خودشان و همچنین منافع اقتصادی‌شان استفاده می‌کنند. از سوی دیگر همچون اکثر اقتصادهای بسته، این روند به موفقیت اقتصادی نمی‌انجامد.
  • بی نام A1 ۱۵:۳۱ - ۱۳۹۲/۰۶/۲۳
    22 5
    اهل ترکیه است؟
    • لیونل مسی IR ۰۵:۴۶ - ۱۳۹۲/۰۶/۲۴
      22 3
      بله متولد استانبول است.
  • بی نام A1 ۱۶:۱۲ - ۱۳۹۲/۰۶/۲۳
    68 9
    مطالعات من بیانگر آن است که ایران دارای اقتصاد بسته است، با قدرتی که به انحصار گروه کوچکی از شرکت‌های شبه‌دولتی درآمده که از آن برای ادامه‌دار شدن غلبه خودشان و همچنین منافع اقتصادی‌شان استفاده می‌کنند. از سوی دیگر همچون اکثر اقتصادهای بسته، این روند به موفقیت اقتصادی نمی‌انجامد. » مطالعات من روستایی هم همین را میگه. اما چاره چیست ؟ ما از دوطرف تحریم هستیم . هم از طرف دشمن و هم اقتصاد دولتی و رانتخواران متصل به حاکمیت.
  • بیکار IR ۱۶:۲۷ - ۱۳۹۲/۰۶/۲۳
    34 2
    تحریم‌ها تقریباً همیشه به مردم عادی صدمه زده و ابزاری ناکارآمد محسوب می‌شوند. به نظر من راه رفع تحریم‌ها، آغاز گفت‌وگو با ایالات متحده است. این کار در زمان احمدی‌نژاد بسیار سخت بود، اما شاید در زمان رئیس جمهور روحانی امکان‌پذیر شود.
  • رضا TR ۱۶:۵۳ - ۱۳۹۲/۰۶/۲۳
    83 2
    نيازي نيست كسي ششمين اقتصاد دان باشه وقتي ٢ دقيقه به حرفاي احمدي نژاد گوش ميكردي ادم بيسواد هم ميتونست اينده اقتصاد ايران رو پيش بيني كنه!!
  • melika A1 ۱۷:۲۸ - ۱۳۹۲/۰۶/۲۳
    47 1
    خیلی با حرفاش حال کردم! ما اگه اقتصادمونو بدیم دست ادمایی مثل ایشون,از این وضعیت اسفناک نجات پیدا میکنیم.مشکل ما اینکه اقتصادمون دست کسایی هست که دلشون واسه مردم نمیسوزه و فقط به فکره جیب خودشونن!
  • کورباطن A1 ۱۷:۳۴ - ۱۳۹۲/۰۶/۲۳
    8 29
    شاید به خاطر باطن کور من است ولی شما این مقام ششم را از کجا آورده ای؟ مگر مسابقه شنا یا دو میدانی است که بگویی ششمین نفر بود که به پایان خط رسیده است؟ اصلا در امور آکادمیک رتبه بندی این شکلی یعنی کشک. می توانید بگوئید در سال فلان از منظر انتشار مقاله یا رجوع به مقالاتش ششم شده یا مثلا در نظرخواهی سایت فلان (که هیچ ارزش علمی ندارد) ششم شده. اما گفتن اینکه ششمین اقتصاد دان جهان فلان کس است بی معنی می باشد.
    • بی نام IR ۰۴:۴۳ - ۱۳۹۲/۰۶/۲۵
      13 1
      عزيزم!! کور باطن قشنگم، در هر رسته و تخصصي ، ابزارهايي براي اندازه گيري هست و مراجعي که وثوق يافته و مورد استناد واقع ميشوند (مثل موسسه نظرسنجي گالوپ) پس از اندازه گيري بر اساس همون ابزارها و شاخصه هاي مربوطه، نتيجه رو اعلام ميکنند و معمولا" در کل دنيا هم نتيجه اعلام شده مورد استناد واقع ميشود. (مثل نتايج نظرسنجي همون موسسه گالوپ) حالا اگر شخص شما يا بنده حالا بنا به هر دليل نميتونيم يا نميخواهيم اون نتايج و اندازه گيري ها رو قبول کنيم، اون يه بحث ديگه است.
  • بی نام A1 ۱۸:۲۹ - ۱۳۹۲/۰۶/۲۳
    14 9
    جالبه این استاد ام آی تی که اهل ترکیه است فامیلیش میشه "پسر عجم" یا "عجم زاده" میدونیم اگرچه ایرانیا خوششون نمیاد ولی اعراب به ایرانیا میگفتن عجم!!
    • محمد A1 ۰۵:۱۱ - ۱۳۹۵/۰۶/۲۰
      1 0
      عجم یعنی غیر عرب ربطی به ایران و غیر ایران نداره
  • بی نام A1 ۱۸:۴۶ - ۱۳۹۲/۰۶/۲۳
    2 7
    موافقم...
  • reza IR ۲۰:۳۳ - ۱۳۹۲/۰۶/۲۳
    18 5
    زحمت کشیده با تحلیلشون.الان از هر بچه دبستانی بپرسی میدونه تو ایران اول به یه کاری عمل میشه بعد روش کار کارشناسانه میکنن.بعد یه مدت به نتیجه نمیرسه فقط یه عده رفتن زیر خط فقر.
    • بی نام IR ۰۷:۲۵ - ۱۳۹۲/۰۶/۳۰
      6 0
      جالبه- دیدگاه مردم ایران- حالا اگه این آقا چشم آبی بود حتما الان داشتیم واسش به به و چه چه راه مینداختیم. الان گیر دادیم که چطوری ششم شده- کی گفته- کجا گفته- اینو منم می دونستم- اینا بدیهیاته و ... جالبه که همین دیدگاه مملکتو به این روز انداخته- اینکه باور نمی کنیم اقتصاد علمه- اقتصاد رو میشه اداره کرد و هر کی به هر کی نیست- اینکه اگر من درس مهندسی و پزشکی و هنر و کشاورزی و ... خوندم دلیلی نداره بتونم تو اقتصاد هم اظهار نظر کنم.
  • بی نام DE ۲۳:۰۵ - ۱۳۹۲/۰۶/۲۳
    8 47
    دور از حق و انصاف است که با اعطای درجات من درآوردی مثل "ششمین اقتصاد دان جهان" به ایشان خواننده را تحت تاثیر قرار دهید. کدامیک از این حرفها به دانش ویژه ای نیاز دارد. این چه حرف سحیفی ست که: "مطالعات من بیانگر آن است که ایران دارای اقتصاد بسته است"، اقتصادی که عمدتاً بر صادرات و واردات میتنی ست. آیا همین اراجیف نئولیبرالی نیستند که دها میلیون انسان تحصیلکرده بیکار و فقیر در مناطقِ صاحب بالاترین تکنولوژی ها و نهادها ایجاد کرده اند؟ بعضا افراد روشن تری از ایشان!
  • بی نام A1 ۰۵:۰۰ - ۱۳۹۲/۰۶/۲۴
    41 2
    در مورد سرنوشت انقلابها، افتصاد بسته ایران و دخالت و سود جویی نظامیها و البته نقش مخرب نفت در کشورهای جهان سوم ومقایسه با کشور نروژ که اونم نفت خیز ولی پیشرفته است کاملا درست گفته
  • محمد IR ۰۵:۱۳ - ۱۳۹۲/۰۶/۲۴
    50 4
    دوستان اگر اندک مطالعه ای داشته باشید،در مورد دارون عجم اوغلو این گونه قضاوت نمی کنید.دارون عجم‌اوغلو که 46 سال سن دارد، اقتصاددانی ترک‌تبار و استاد تمام دانشکده اقتصاد دانشگاه ام‌آی‌تی است. او که سوم سپتامبر امسال (12 شهریور)، چهل و ششمین سالروز تولد خود را پشت سر گذاشت، با این سن نسبتاً پایین، مقالات بسیار زیادی تالیف کرده و جایگاه رفیعی در میان جهان دارد .
  • بی نام IR ۰۸:۱۲ - ۱۳۹۲/۰۶/۳۰
    2 0
    متن بسیار جالبی بود