شیردال چیست که به ایران بازگشت؟/ نگهبانی در برابر اهریمن، جادو و دروغ

این روز ها خبر از بازگشت یک شیردال ایرانی از آمریکا سر زبان ها افتاده است، شیردالی که در سال 2003 توسط گمرک فرودگاه آمریکا از یک قاچاقچی میراث فرهنگی توقیف شده و قطعه کوچکی از میراث و گنجینه گمشده ایران باستان است.

شیردال، موجودی است که از ترکیب 3 حیوان یعنی شیر، اسب وعقاب بوجود آمده و در فرهنگ های مختلف موجودی اسطوره ای به حساب می آید. شیردال که در زبان انگلیسی به Griffin معروف است دارای افسانه های قدیمی و کهنه ای بسیاری است در یکی از این افسانه ها آمده است که شیردال بر دروازه‌ی شهر «تِبس» در مصر باستان می‌نشست و از رهگذران ضرب‌المثل می‌پرسید؛ هر کسی پاسخ غلط می‌داد، او را روی تختی می‌خواباند و اگر بدنش بزرگ‌تر از تخت بود، قسمت‌های اضافه را می‌برید و اگر کوچک‌تر بود، بدنش را می‌کشید تا به اندازه‌ی تخت شود. دیگر اینکه مردم ایران باستان شیردال‌ها را نگهبان گنجینه‌های خدایان می‌پنداشتند.

قدیمی‌ترین شیردال کشف‌شده از آسیای مرکزی به قرون پنجم و چهارم پیش از میلاد برمی‌گردد و به حکومت‌های تابع امپراطوری هخامنشی متعلق است. هخامنشیان شیردال را نگهبانی در برابر اهریمن، جادو و دروغ می‌دانستند. سرستون‌های مشهور هخامنشی هم یکی از مشهورترین مصنوعات بشری هستند که شیردال‌ها را نمایش می‌دهند. تندیس‌های به شکل شیردال در معماری کاربرد زیادی دارند.شیردال‌ها در معماری ایلامی کاربرد داشتند و نمونه برجسته‌ای از آن در شوش پیدا شده است.

روی کفل این شیردال نوشته‌ای به خط میخی ایلامی از اونتاش گال که آن جانور را به اینشوشیناک خدای خدایان ایلام هدیه کرده است. این شیردال که بدست بانو گیرشمن بازسازی شده‌است در قلعه شوش نگهداری می‌شود.

در این روز ها خبر هدیه آمریکایی ها به ایرانی ها سر زبان ها افتاده شیردالی که در سال 2003 توسط گمرک فرودگاه آمریکا از یک قاچاقچی میراث فرهنگی توقیف شده . جام نقره ای متعلق به قرن هفت پیش از میلاد که از یک غار در ایران پیدا شده و گمان می رود بخشی از گنجینه ای باستانی باشد که در اواخر دهه ۸۰ میلادی در نزدیکی مرز ایران و عراق کشف شد.

آمریکایی ها می گویند یک قاچاقچی میراث فرهنگی به نام هشام ابوطعام شیردال را در سال ۲۰۰۰ به آمریکا برد و با ارائه مدرکی جعلی به مقامات گمرک گفت که شئ نقره از سوریه آمده است. او سپس تلاش کرد که جام نقره را به قیمت ۹۵۰ هزار دلار به یک مجموعه دار بفروشد اما در سال ۲۰۰۳ به دام ماموران پلیس افتاد.

حال و با بازگشت این گنجینه ی ارزشمند تاریخی انتظار می رود با رایزنی هایی که رییس جدید سازمان میراث فرهنگی در سفر اخیر خود به نیویورک انجام داده کتیبه ها و دست نوشته های ایران باستان هم  که در دانشگاه شیکاگو نگهداری می شود به کشور بازگردانده شوند ولی با این پیش شرط که نگهداری از آنها در شرایطی باشد که دوباره سر از موزه ها و مزایده های دنیا درنیاورند.


45233

 

کد خبر 315416

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 0 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 48
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • عرشیا A1 ۰۵:۰۷ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
    دم مقامات گمرک امریکا گرم .چون رییس گمرکشون رو نمیشناسم پس میگم :اوباما مچکریم !!
    • فرهاد A1 ۰۵:۱۶ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
      چیزی که مال خودت بوده هدیه نیست. کارشون درست بوده. همین. تشکر هم لازم نیست.
    • بی نام A1 ۰۶:۲۱ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
      مچکریم روحانی .
    • بی نام IR ۰۶:۳۱ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
      مگه قرار نبوده درباره الواح هخامنشي صحبت بشه؟ شايد شيردال را به جاي الواح هخامنشي بهمون دادند و گفتند بريد خوش باشيد.
    • بی نام IR ۰۹:۳۱ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
      21 2
      به هرحال حسن نیت مقامت امریکایی قابل تقدیر است.بعید میدانم روسها حتی یک جلد از کتابهایی را که با تصدق سکه های طلا به برخی ! از کتابخانه های اذربایجان برای مطالعه !! به سنت پیترزبورگ بردند برگردانند، ضمن اینکه انها بیشتر از خود ما ازمیراث فرهنگی مان نگهداری میکنند! موزه های مان راببینید وبعد با موزه های اروپا و امریکا مقایسه کنید
    • بی نام A1 ۰۹:۵۴ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
      9 23
      چقدر بدبخت شدیم ، چیزی که مال خودمونه رو بهمون میدن اونوقت یه سری میوفتن پاشونم ماچ میکنن
    • مهدی IR ۱۱:۱۰ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
      3 16
      دیدن به کارشون نمیاد پسش دادن ! حال این بدرد چی میخوره یک مشت افسانه بافتن که بگن خیلی با ارزش! ای کاش قدمتمان 200 سال بود اما درست زندگی میکردیم نه 2000 سال آخرشم وضعمون اینه!
  • عباس A1 ۰۵:۳۱ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
    205 2
    اون جمله آخریت و خوب اومدی خبر جون دوباره سر از موزه ها و مزایده های دنیا درنیاورند.
    • سعيد IR ۰۸:۴۷ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
      31 7
      كاش تا زمان كسب درك درست ارزششون، اين اشياء در موزه ها و اماكن امني خارج از كشور بمونند. حداقل از سر شرايط افتضاح نگهداريشون تو وطن براي اين اي كاشم دليل دارم در مراسم نمايش بازگشت شير دال نامبرده جلوي چشم اون همه دوربين نجفي، كي؟ رئيس ميراث فرهنگي؛ با دست و بدون پوشش همچيني لمسش ميكرد! تو خود بخوان حديث مفصل از اين مجمل
    • بی نام US ۱۰:۰۵ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
      4 5
      اين شيردال فلزيه، با لمس كردن خراب نمى شه، اين حرفها مال منشور كوروش بود كه گليه. بد به دلت راه نده، يارو گذاشته تو چمدونش بردتش آمريكا، از سال ١٩٨٠ هم معلوم نبوده تو چه شرايطى بوده، خود آمريكايى ها هم گرفتنش دستشون و تقديم مقامات كردنش. بازم بگم يا ديگه ايراد الكى نمى گيرى؟
  • بی نام IR ۰۵:۳۶ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
    165 5
    با این پیش شرط که نگهداری از آنها در شرایطی باشد که دوباره سر از موزه ها و مزایده های دنیا درنیاورند.(خیلی حرف توشه....)
  • سین شین A1 ۰۵:۳۸ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
    101 0
    امیدوارم این شیردال خیلی خوب وظیفشو نجات بده
    • بی نام A1 ۰۶:۰۱ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
      48 5
      وظيفه‌شو انجام بده؟!؟!
    • یک رفیق قدیمی IR ۰۹:۳۷ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
      6 1
      آره از دروغ وجادو جمبل وجن
    • سین شین A1 ۰۹:۴۷ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
      7 1
      آره دوست عزیز وظیفه ش نگاهبانی در مقابل اهریمن جادو و دروغ است.
    • بی نام A1 ۱۰:۰۰ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
      6 1
      نگهبانی در برابر دروغ دیگه!
  • بی نام IR ۰۵:۵۹ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
    7 90
    تقلبی بوده داداش!!!!!!
    • بی نام IR ۰۶:۳۲ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
      8 76
      منم همینو فکر میکنم.آمریکایی ها خیلی زرنگن
  • اعلم A1 ۰۶:۰۲ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
    91 7
    این شیرادل مربوط به غار کلمانکره در سرزمین باستانی لرستان می باشد
    • بی نام IR ۰۶:۲۳ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
      57 4
      چرا به این نظر منفی دادن نمی فهمم ماله لرستان بوده دیگه بنویس تو یزد پیدا کردن مثلا !!!!
    • لرستانی A1 ۰۶:۳۱ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
      33 1
      وظیفه خود نویسنه ی متن هم هست که راجع به محل پیدا شدن این اثر و قدمت آن محل به اندازه کافی به مردم اطلاع بدهند. چیزی ازتون کم نمیشه اگه بنویسین که اثر برنز در منطقه ی زاگرس و خصوصاٌ لرستان بوده. چیزی کم نمیشه اگه بدونین آثاری در کوهدشت لرستان پیدا شده که نشون میده این محل دارای قدمتی کهن و تمدنی دیرینه است. چیزی ازتون کم نمیشه اگه به مردم بگین که چه گنجهایی در این غار کلماکره واقع در پلدختر لرستان بوده و برادران رسمی و غیر رسمی اونها رو به تاراج بردن و این جام یکی از اون میراث نیاکان باستانی ماست
    • ظاهر A1 ۰۷:۴۹ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
      4 16
      این که میگه در مرز ایران و عراق پیدا شده و توی یه سایت دیگه نوشته بود در غاری در شمال غرب ایران. یعنی این که احتمالا مربوط به کردستان و جنوب آذربایجان غربیه.
  • بی نام A1 ۰۶:۱۵ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
    37 6
    اومده خوش اومده اما اگر قبلش يك برآورد ميكردند و بعد ميگفتند بهتر بود كه ديروز توي روزنامه همشهري بخوانيم در اصل بودن آن شك است ... خلاصه خوشحالي حتي اگر فرهنگي باشد به نظر آقايون براي مردم ايران زهر است هميشه لبخندهايمان گوشه لبهايمان خشكيد
  • مهرداد A1 ۰۶:۳۷ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
    18 0
    ولی هنوز تو کفم عجب هنری داشتن اون موقع چقد تمیز ساختن اینو!
  • بی نام A1 ۰۶:۳۸ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
    25 0
    دنیایی گنج توی غار کلماکره بوده و به تاراج رفت. سالهای 72اینا بود. خداییش سرزمینمون داره توسط یغماگران و قاچاقچیان داخلی بدجور به تاراج میره
  • بی نام IR ۰۶:۴۹ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
    8 3
    چند نکته در مورد نمایش آن به ذهن ام رسید اول این که طرف ارسال کننده آن را به همه ملاحظات در هفت لا پنبه پیچیده و به ایران فرستاده آن وقت آقای نجفی مثل یک شی معمولی با دست های بدون دستکش و بدون رعایت آداب این جور کارها آن را به دست گرفته به نمایش گذاشت که خوب نبود دیگر این که در موقع نمایش یک جورایی جای لحیم کردن نیم تنه پایین به بالا به چشم می خورد البته این یک ظن بود باید بررسی شود در هر حال هر چه هست در صورت اصل بودن جای افتخار برای ما و تقدیر و تشکر به خاطر امانت داری طرف ارسال کننده دارد که در عین صحت امانت را برگرداندند
  • بی نام IR ۰۶:۵۲ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
    9 0
    مسئله ایی که لازم است توجه شود این است که شیردال مال ایلام نیست که مال لرستان است که به اندازه صده ها افسانه در موردش هست و حتی به همین اسم داستان های کهن با خود دارد به علاوه در آثار باستانی آن دیار مشابه اش وجود دارد پس در مورد موطن آن بیشتر دقت کنید هر چند فرقی نمی کند و افتخارش برای ایران است اما یادمان باشد که جانمایی آثار باستانی بسیار مهم است
  • بی نام A1 ۰۷:۳۰ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
    33 0
    وقتی به تخت جمشید و پاسارگاد میری، از وضعیت نگهداری گریه آور این گنجینه های تاریخی واقعاً متأسف می شی. روی کتیبه های پاسارگاد و تخت جمشید و نقش رستم با کلید کنده کاری کردن «یادگاری از چراغعلی 6 ماه خدمت اعزامی از برره ... »! اونوقت همین کتیبه ها در موزه لوور پاریس یا متروپولیتن نیویورک در شرایط دما و رطوبت کنترل شده و پشت یک حفاظ قطور شیشه ای نگهداری میشن. بعضی وقتا فکر می کنی اشیاء باستانی پیش کسانی بمونه که قدرش رو میدونن و ازش نگهداری می کنن بهتره. یادمون باشه که کشورهای عربی بدون هویت و تاریخ دارن با ساختن برج و پیست اسکی وسط بیابون برای خودشون هویت درست می کنن، اونوقت ما با به خاطر بغض و دشمنی عجیبی که با تاریخ خودمون داریم، به پاکسازی کتابهای درسی تاریخ می پردازیم!
  • بی نام US ۰۷:۳۵ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
    2 24
    این اثر از فرهنگی آذربایجان باشد .از غاردر شومال غربی درخلخال پیدا شده.یاشاسین آذربایجان
    • بی نام US ۱۰:۱۳ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
      7 1
      باستان شناساى آمريكايى هم گفته اند واسه پلدختر بوده، همونهايى كه چند و چون آثار باستانى ايران رو قبلا درآورده اند( مثل تخت جمشيد و شوش و هگمتانه و ...)
    • بی نام A1 ۱۱:۳۶ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
      1 1
      برو خودتو مسخره کن لوووووووووووس.
    • بی نام IR ۱۲:۳۰ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
      2 0
      تو آذری نیستی تابلو
  • حبیب A1 ۰۸:۲۷ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
    13 1
    این شیردال رو تو غار کلمانکره پلدختر لرستان پیدا کردن و ازمرز خارجش کردن و باید به همین استان و قلعه فلک الافلاک برگرده
    • بی نام US ۱۰:۰۸ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
      4 2
      اون وقت غار پلدختر چه ربطى به فلك الافلاك داره؟ شما خرم آبادى ها هم بدجور به شهرهاى ديگه لرستان ظلم مى كنيد.
  • بی نام IR ۰۸:۵۹ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
    5 0
    jتو ایران با سیستم نگهدارنده دو روزه خرابه
  • بی نام A1 ۰۹:۱۰ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
    2 2
    چرا میگین شیر دال!؟ اسم شیر دال از کجا اومده؟ griffin به معنی اسعقاب هست چون نیمیش اسب هست و نیمیش عقاب
    • نیما A1 ۱۰:۵۷ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
      2 0
      با سلام به خاطر اینکه ترکیبی از چند حیوان است. شیر که کاملا مشخصه و کلمه دال در زبان لری به معنای عقاب است ترکیب دیگر آن است
    • محمد A1 ۱۱:۰۴ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
      2 0
      دال در زبان لری به معنی عقاب می باشد
  • بی نام IR ۰۹:۲۱ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
    17 1
    خداوکیلی برای چی میخاید برگردن؟؟ اونجا هم بهتر نگهداری میشن هم بهتر دیده میشن، اینجا میزارنشون توی انبار بعد از یه مدت هم خراب میشن همون بهتر اونجا بمونن
  • بی نام A1 ۰۹:۳۳ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
    7 1
    یکی میگه اصل نیس اون یکی میگه تو استان ما پیدا شده واسه ماست!!!!! معلومه اینجا چه خبره؟؟؟!!!!وقتی از آمریکا برگردوندن به اسم ایران بود نه استان و منطقه ی خاص. اصل و غیر اصلش رو کارشناسا باید نظر بدن (کارشناسای واقعی و بیطرف) و اگه اصل هم نباشه آمریکاییا مقصر نیستن اونا چیزی رو که گرفته بودن پس دادن
  • سام ف IR ۰۹:۵۲ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
    1 0
    امیدوارم این نشانه ها سراغاز فصلی جدید در روابط بین ایران و امریکا باشه بازگرداندن این جام به کشور نشانه حسن نیت مقامات امریکایی برای بازگرداندن میراث ملی به کشورمان است
  • بی نام A1 ۱۰:۰۰ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
    0 8
    از کجا معلوم بدلی نباشه از امریکاییها همه چیز بر می یاد
  • arman IR ۱۰:۰۱ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
    3 0
    به امید اینکه شروعی باشه برای فرهنگ سازی و شیوه نگهداری از آثار اجدادمان
  • سایروس A1 ۱۰:۱۰ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
    2 0
    این شیردال همه ادمای ایرانو می ارزه-ترو هرکسی ک میبرستید قسمتون میدیم ازش نگهداری کنید÷
  • بی نام A1 ۱۰:۱۹ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
    0 16
    اول میدزدن بعد هدیه میدن ؟ عجب !
  • بی نام A1 ۱۰:۵۵ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
    2 0
    همه ی مردم می دونن که اثار باستانی مملکت چجوری از کشور خارج می شه,امریکا هم می دونه که اینجوری شرط گذاشته
  • آریایی IR ۱۱:۲۲ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
    3 6
    ببینید . دعوا نکنید که مال کجاست . همه ما می دونیم که شیراز مهد تمدن و فرهنگ ناب ایرانی میباشد . اصولا ایرانی بودن را با شهر شیراز نسبت می دهند چون اصالتا فارس و آرایایی اصیل هستند . حال باید پی برد این شیردال مربوط به شهر شیراز و تخت جمشید و کوروش میباشد .
  • هیوا A1 ۱۱:۵۴ - ۱۳۹۲/۰۷/۰۹
    8 0
    به عنوان یک کارشناس باستان شناسی باید خدمت همه ی هموطنان عرض کنم که اصل این اثر باستانی درسال 67به طور اتفاقی درغار کلمانکره پلدختر به همزاه صدها اثر یگر پیدا شد واکثر آنها توسط قاقچیان به موزه های خارج قاچاق شد . دال هم در زبان لری به معنای عقابه . البته بعد از ورود این اثر به آمریکا یک باستانشناس از این کشور یک مقاله نوشت واعتقاد داشت که اصل این اثر قاعدتاً نباید برنز باشد زیرا گذر لرستان از عصر مفرغ به برنز هرگز دیده نشده بنابر این ممکن است این اثر اصل نباشد همانطور که می دانیم مفرغ لرستان یکی از چها ربخش موزه ایران باستان را تشکیل می دهد ولی آثار برنزی در لرستان کشف نشده. البته همیشه احتمال ورود آثاری از یک منطقه به منطقه ای دیگر در اثر جنگ یا به صورت هدیه وجود دارد .