بررسی فعالیت دستگاه های کارت خوان/ شهیدی:عمده مشکل زمان واریز یارانه ها مربوط به بانک صادر کننده است

از مهدی شهیدی که رییس هیات مدیره یکی از دوازده شرکتی است که از بانک مرکزی مجوز ارائه خدمات پرداخت توسط دستگاه های کارت خوان را دریافت کرده دعوت کردیم تا در کافه خبر حضور پیدا کند و در رابطه با نحوه تراکنش های مالی توضیح دهد.

محمد هیراد حاتمی:

« پاسخی صادر نشد » ، « ارتباط برقرار نشد » و پیغام هایی با این لحن را تقریبا به دفعات از زبان دستگاه های کارتخوان و خود پرداز هایی که برای دریافت پول با آنها سر و کار داشته ایم شنیده ایم. اینکه پاسخی از مرکز دریافت نشده است علت آن هر چه باشد پیغام چندان خوشایندی نیست و از همین جهت خیلی سریع با واکنش عدم رضایت شهروندان همراه می شود. این موضوع وقتی اهمیت بیشتری پیدا می کند که به واسطه پیشرفت فناوری در دنیای امروز بانکداری الکترونیک بخش مهمی از زندگی شهروندان به حساب می آید که تحت هیچ شرایطی نمی توان آن را نادیده گرفت. به هر اندازه ضریب استفاده از دستگاه های خود پرداز و کارتخوان افزایش پیدا می کند شاید اطلاعاتی در رابطه با نحوه تراکنش های مالی منتشر نشده باشد. در همین راستا از مهدی شهیدی که رییس هیات مدیره یکی از دوازده شرکتی است که از بانک مرکزی مجوز ارائه خدمات پرداخت را دریافت کرده است دعوت کردیم تا در کافه خبر حضور پیدا کند و در رابطه با نحوه تراکنش های مالی توضیح دهد. شهیدی ضمن تشریح نحوه فعالیت دستگاه کارت خوان به یکی از اصلی ترین گلایه های شهروندان در رابطه با دریافت وجه نقد در زمان یارانه ها اشاره کرد و گفت: « زمان واریز یارانه ها خطای عمده ای که وجود دارد این است که پاسخی از بانک دریافت نشد. این اصلا ربطی به پی اس پی و شاپرک ندارد. تراکنش فرستاده شده بانک ایکس در آن زمان 49 ثانیه که شبکه انتظارش را دارد پاسخش را بگیرد جوابی نداده است. یعنی مقصر بانک صادر کننده است. عمده مشکلاتی که زمان واریز یارانه ها داریم بیشتر به بانک های صادر کننده بر می گردد. » در ادامه متن کامل گفت و گو با مهدی شهیدی، رییس هیات مدیره شرکت آسان پرداخت پرشین را می خوانید:

شهیدی

 

 

وقتی صحبت از بانکداری الکترونیک می کنیم موضوعی که دغدغه بسیاری از شهروندان تعریف می شود موضوع امنیت این فضا است. این موضوع هم به وضوح در اتفاقی که اخیرا به وقوع پیوست و اطلاعات مربوط به برخی از حساب ها در دسترس قرار گرفت قابل مشاهد بود. تحلیل شما از این دغدغه چیست؟

موضوع امنیت از همان زمانیکه بحث پرداخت الکترونیکی مطرح شد همواره مد نظر بود. اینکه چه اندازه به موضوع امنیت در پرداخت های الکترونیک اهمیت داده شد، بماند. استاندارد هایی هم که در این رابطه وجود دارد را اگر کنار بگذاریم باید گفت با اتفاقی که اخیرا افتاد و بر اساس آن اطلاعات کارت های بانکی مردم دچار مشکل شد موضوع امنیت پرداخت های الکترونیکی با جدیت بیشتری مطرح شد.

شما به عنوان فردی که در این زمینه فعالیت می کنید یک بار مرور  می کنید دقیقا چه اتفاقی افتاد؟

نمی توان به سادگی از کنار این اتفاق گشت. قطعا یک اتفاق خیلی جدی بود ولی به خیر گذشت. موضوع هم از این قرار بود که اطلاعات کارت های بانکی مردم و رمز نخست آنها که نباید در جایی ثبت شود، ثبت شده بود. البته بانک مرکزی چندین سال قبل بحث سامان دهی پی اس پی ها را آغاز کرده بود و دنبال طرحی بودند تا وضعیت آن زمان را اصلاح کنند. نهایتا « شاپرک » توانست مجوز شورای پول و اعتبار را بگیرد و این طرح عملیاتی شد. بعد از این اتفاق که بانک مرکزی به طور جدی « شاپرک » را دنبال کرد.

این تغییر جهت از شبکه « شتاب »  به « شاپرک » را چطور ارزیابی می کنید؟

چنین اتفاقی کلا در راستای کیفیت و نظارت بود.

شهیدی

یعنی اعتقاد تان بر این است که در حال حاضر با راه اندازه شاپرک وضعیت خدمات رسانی دستگاه های خود پرداز و کارتخوان بهتر شده است؟

واقعا الان را نمی توان با دو سال قیل مقایسه کرد. دو سال پیش شب عید همیشه پرداخت ها با مشکل مواجه بود.

در حال حاضر هم زمانیکه یارانه ها پرداخت می شود مشکلاتی وجود دارد. قبول ندارید؟

خیر مشکلی وجود ندارد. فقط صف مقابل عابر بانک ها شکل می گیرد چرا که مردم می خواهند پول بر دارند. این موضوع ارتباطی با مشکل دستگاه های خودپرداز ندارد بلکه به دلیل افزایش تقاضا طبیعی است که صف های بلندی برای دریافت وجه مقابل دستگاه های خود پرداز شکل گیرد.

چرا در گذشته عابر بانک ها مشکلات زیادی داشت؟

مشکل نداشت. سیستم کند بود. هیچ نظارتی روی آن وجود نداشت و استانداردی برای آن در نظر نگرفته بودند. شرکت های خدمات پرداخت با سلیقه خودشان چیزی را راه اندازی کرده بودند و به بانکی وصل شدند. کیفیت ارائه خدمات هم به شرکت خدمات پرداخت ارتباط داشت و هم به کیفیت آن بانکی که تراکنش ها از سمت آن به شتاب حرکت می کرد.

شرکت های خدمات پرداخت زیر مجموعه بانک مرکزی هستند؟

مجوز شان را بانک مرکزی با تایید شاپرک صادر می کند.

قرار بر این بوده که به صورت بخش خصوصی فعالیت کنند؟

بله.

فعالیت آنها به سمت خصوصی از نوع واقعی رفت؟

این اتفاق افتاد. از 12 شرکتی که فعال هستند چند تایی کاملا خصوصی هستند. شرکت هایی که از قبل مجوز داشتند را نمی شد آمد و گفت دیگر حق فعالیت ندارند.

این قابلیت را داشتند که چنین شرکت هایی را وارد بورس کرد؟

اتفاقا همین را می خواستم بگویم. به طور مثال تجارت الکترونیک پارسیان خیلی بورسی است. اگر بانک مرکزی بیاید اجباری بگذارد که شرکت هایی که کاملا خصوصی نیستند وارد بورس شوند ممکن است فضا بیشتر متحول شود. یکسری شرکت ها در حال حاضر برای یک بانک خاص هستند. اگر بورسی شوند دیگر برای یک بانک بودن از بین خواهد رفت و ممکن است یک تحول جدیدی ایجاد شود.

ماهیت این شرکت های خدمات پرداخت را چگونه ارزیابی می کنید؟ آیا این تعداد کافی است؟

من چون به شخصه در این تجارت فعالیت می کنم اصول آن اینگونه است که بگویم همین تعداد کافی است. ولی واقعا همین 12 عدد کافی است. در این 12 شرکت هر ذائقه و سلیقه ای موجود است.

کیفیت خدماتی که ارائه می دهید با همدیگر تفاوت دارد؟

کیفیت ها صد در صد با همدیگر تفاوت دارد.

این موضوع سبب نمی شود نظام بانکی ما تعادلش به هم بخورد؟

خیر.

در کشور های دنیا این موضوع وجود دارد؟ یعنی کیفیت خدمات شرکت های پرداخت با همدیگر متفاوت است؟ مدل های مختلف دارند؟

در کشور های دیگر چون موضوع « ویزا » و « مستر » وجود دارد، کسی پوزی که این دو کارت را نخواند را نمی گیرد. رفتن در کانال « ویزا » و « مستر » یک سری استاندارد های سفت و سختی دارد که حتی آن صادر کننده کارت باید رعایت کند. به طور مثال برای فیزیک کارتی که صادر می شود و قرار باشد آرم « ویزا » یا « مستر » روی آن بخورد طرحش هم باید مورد پذیرش قرار گیرد. جزییات بیشتری هم مطرح است. اگر بانک صادر کننده در زمانی پاسخ تراکنش را ندهد جریمه می شود.

یعنی این مشکلی که ما با آن مواجه هستیم و پیغامی از مرکز صادر نمی شود، در سیستم آنها با جریمه همراه است؟

 دقیقا. زمان واریز یارانه ها خطای عمده ای که وجود دارد این است که پاسخی از بانک دریافت نشد. این اصلا ربطی به پی اس پی و شاپرک ندارد. تراکنش فرستاده شده بانک ایکس در آن زمان 49 ثانیه که شبکه انتظارش را دارد پاسخش را بگیرد جوابی نداده است. یعنی مقصر بانک صادر کننده است. عمده مشکلاتی که زمان واریز یارانه ها داریم بیشتر به بانک های صادر کننده بر می گردد.

در حال حاضر برخی بانک ها در همین زمینه بهتر عمل می کنند و مشتریان بیشتری جذب می کنند؟

 این یک رقابت است. هر کسی که کالای بهتری بفروشد مردم آن را انتخاب می کنند.

قاعدتا موبایل هم با توجه به ضریب استفاده از آن نقش مهمی باید در تراکنش ها داشته باشد. رقمی از میزان تراکنش با موبایل دارید؟

در حال حاضر روی موبایل ماهانه نزدیک به 90 کیلیون تراکنش  انجام می شود.

شهیدی

آمار قابل دفاعی است؟

آمار خیلی قابل دفاعی است. یک ضرب و تقسیم کنید تا متوجه شوید چه اندازه فقط در مصرف کاغذ صرفه جویی می شود. اگر این 90 میلیون تراکنش روی موبایل نبود یا باید از طریق پوز یا ای تی ام انجام می شد.

موضوعی که در ابتدای بحث درباره امنیت برای پرداخت ها مطرح کردیم در رابطه با موبایل قاعدتا اهمیت بیشتری باید داشته باشد؟

اتفاقا امنیت روی موبایل بیشتر است. اگر شرکتی بخواهد روی موبایل سرویس دهد باید قوی باشد. در شبکه اینترنت با هزینه کمی می توان یک سایت راه اندازی کرد. در موبایل اینگونه نیست. در حال حاضر 12 پی اس پی هستند اما همه آنها در بخش موبایل فعالیت ندارند.

در رابطه با سقف پرداخت ها توضیح می دهید؟

به صورت استاندارد ما به « شاپرک » رگولاتوری می گوییم. بانک مرکزی و « شاپرک » که رگولاتوری این صنعت هستند برای پرداخت ها نه روی پوز و نه روی موبایل سقفی نگذاشتند. شما می توانید بروید روی یک پوزی 10 میلیارد تومان هم کارت بکشید. شاید نهایتا بانک تان ده میلیارد تومان را یک جا نگذارد با کارت بردارید و پیغام دهد که 200 میلیون تومان به 200 میلیون تومان چنین کاری صورت گیرد. ولی محدودیتی وجود ندارد. اما روی سیستم ما محدودیتی وجود دارد. به تدریج ما آمدیم و دیدیم داریم سوء استفاده هایی می شود به همین دلیل محدودیت هایی ایجاد کردیم.  

به طور شخصی فکر می کنید کدام یک از نحوه های پرداخت در آینده بیشترین تعداد مراجعه را خواهد داشت؟

قطعا به موبایل اقبال بیشتری وجود دارد. علت آن هم از این جهت است که دم دست قرار دارد. همین الان اگر مشاهده کنید در ماه 90 میلیون تراکنش صورت می گیرد. این عددی نیست که بتوان به سادگی از کنار آن رد شد. عددی است که کاملا استقبال مردم از این سیستم را نمایش می دهد.

شرایط آن هم وجود دارد؟

بله.

یعنی شما اگر امروز مقابل مدیر عامل شاپرک بنشینید مطالبه ای از ایشان ندارید؟

مطالبه فنی واقعا نیست. سال گذشته از دی توسعه ها آغاز شد و مدام بهتر شد. مطالبه های فنی هم ما پیش تر داریم انجام می دهیم. شاپرک اعلام کرده که پیش بینی توسعه تراکنش های تان را بدهید. روی این پیش بینی ها ما حق داریم مطالبه داشته باشیم.

 

سیستم پرداخت های الکترونیک چگونه اداره می شود؟ نقش شرکت های خدمات پرداخت در آن چگونه است؟

ما تراکنش ها را از مبدایی که می آید ( موبایل، پوز و ... ) جمع می کنیم. اطلاعاتی در مرکز از جمله شماره حسسابی که باید پول آن تسویه شود به آن اضافه می شود. این اطلاعات به شاپرک ارسال می شود و شاپرک به شتاب می دهد و از آنجا اطلاعات به بانک صادر کننده می رسد و پاسخ باز می گردد.

این پروسه چه قدر طول می کشد؟

این شبکه 49 ثانیه منتظر می ماند تا پاسخ بیاید. در حال حاضر در کسری از ثانیه این فرآیند طی می شود. وقتی اطلاعات به بانک مقصد ارسال می شود، 49 ثانیه مدت انتظار است تا پاسخ بیاید. همانطور که اشاره کردم در حال حاضر در کسری از ثانیه شاید 20 میلی ثانیه تراکنش انجام می شود.

پس شرکت های خدمات پرداخت در واقع حلقه آخری هستند که در این سیستم به مردم خدمت ارائه می کنند؟

دقیقا این پروسه توسط ما در حال انجام است.

 

3939

کد خبر 319182

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 0 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 5
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • بی نام A1 ۰۶:۱۱ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۴
    16 1
    طرح شاپرک افتضاح ترین طرح ممکن بود. کسی نمیداند " نگه داشتن چند ساعته پول مردم " در دستگاه پوز چه توجیهی دارد! بدتر آنکه چند روز بعد از واریز یارانه و نیز حقوق کارمندان دولت، این اختلالات همچنان وجود دارد!
  • بی نام A1 ۰۶:۲۳ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۴
    12 2
    متاسفانه جناب شهیدی , تنها مدیری بودند که از ابتدای شروع به کار شاپرک از این پروژه دفاع می کردند , علیرغم مشکلات فراوانی که داشت . شاید این به این خاطر بود که اولین شرکتی بودند که مبلغی رو از محل صندوق مشاع بانک مرکزی دریافت کردند . مبلغی که بنا بود از محل پذیرنده بابت کارمزد اخذ شده و بخشی از آن به عنوان حق شرکت خدمات پرداخت ارائه گردد و به زعم من با بالا رفتن اعتراضات شرکتها به نوعی به عنوان حق السکوت پیش از اخذ از پذیرنده چند ماه است مه در خال پرداخت می باشد . در نهایت به نظر من شاپرک هم از جمله ی پروژه های تولیدی برای منفعت افراد خاصی بود که در آذر ماه گذشته , با علم به نزدیکی پایان دولت , و بدون مار مارشناسی و دلیل علمی اجرایی شد و برای عامه ی مردم مشکل ساز شد .
    • گیلک A1 ۱۶:۱۳ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۴
      2 6
      دوست عزیز نمیشه یک شبه راه صد ساله رفت. طبیعتا سیستم های پرداخت الکترونیکی و شبکه های پرداخت هم نه فناوری بومی ما هستند و نه حتی سالهای طولانیه که وارد کشور ما شدن. اما اینکه کشور ما توی یه بازه حدودا ده ساله تونسته زیرساختی رو بصورت تقریبا بومی ایجاد کنه که خیلی از مشکلایی که تو حوزه های متاثر از حوزه های پرداخت ظاهر میشن رو حل کنه یا قدمی به حل کردنشون نزدیک بشه خیلی جای امیدواری داره. مسائلی از جنس عدم شفافیت مالی و مسائل مربوط به پول شویی و ردیابی نقل و انتقالات و ارزیابی کیفیت سرویس دهی سرویس دهندگان خدمات مالی چیزیه که بدون وجود شبکه متمرکزی مثل شاپرک خیلی دشواره. اینکه شما دفاع افراد درگیر تو این پروژه رو به طمعکاری مالی ربط بدین و مزایای مهم شاپرک رو نادیده بگیرین خیلی بی انصافیه.
  • بی نام A1 ۱۵:۴۹ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۴
    7 2
    از ايشون خبره تر در صنعت پرداخت نبود واقعا؟ نكنه ...
  • ع موسوی IR ۱۴:۴۲ - ۱۳۹۲/۰۹/۰۶
    1 1
    با سلام من نمیدونم کسانی که در اینجا نظر میدن آیا واقعا اطلاعاتی در خصوص چارچوب های پرداخت در کشور دارند یا فقط با توجه به دیده هاشون و برداشت های شخصی میان و نظر میدن که با توجه به صحبت ها و نظراتشون مشخصه چیزی نمیدونن و به جرات در صنعت پرداخت و آی تی ایشون یکی از نخبگان هستند که از ایشون دعوت به عمل اومده .