سرنخ نوشت:

تعجب نکنید، اشرف‌الملوک، ملقب به فخرالدوله، نهمین دختر مظفرالدین‌شاه قاجار که با بهره‌گیری از ارثیه پدری و مدیریت خود، به یکی از ثروتمندترین زنان ایران تبدیل شد، اولین کسی بود که در ایران به فکر این افتاد که تاکسی و فرهنگ استفاده از تاکسی را در میان مردم ایران رواج دهد. اگرچه برخی منابع تاریخی نوشته‌اند که فخرالدوله اولین فرد واردکننده تاکسی به تهران نبوده است و آن را به علی امینی نسبت داده‌اند اما در کتاب «اولین‌ زنان» نوشته «عذرا دژم» هم به این موضوع اشاره شده است که فخرالدوله» اولین کسی بوده چه چنین فکری به سرش زده است حتی در قسمتی از تاریخ آمده است که او به پسرهایی که می‌خواستند متأهل شوند یک تاکسی برای امرار معاش هدیه می‌داده که آنها بتوانند از پس هزینه‌های زندگی بر بیایند و علاوه بر این، نان حلالی هم کسب کنند.
فوردهای مسافرکش
تا سال 1324 و 1325 تعدادی از اتومبیل‌های شخصی با عنوان کرایه در خیابان خلوت و اندک تهران به نقل و انتقال مردم مشغول بودند اما هنوز هم حرف اول را درشکه‌ها می‌زدند و همچنان تنها وسیله نقلیه ارزان و بی‌رقیب شهر تهران بودند تا این که در اوایل سال 1325 خانم فخرالدوله از شرکتی ، 10 دستگاه اتومبیل فورد خریداری کرد و در اختیار کسانی که رانندگی بلد بودند قرار داد و آنها تنها با کرایه‌ای به مبلغ 5 قران، مسافران را در خیابان‌های خلوت تهران به سرعت به مقصد می‌رساندند.
این ماشیه‌ها که در تهران مشغول به جا‌به جایی مسافران شدند، لقب اولین نسل تاکسی‌ها را را به نام خود کردند. پس از آن هرکسی که درشکه‌های خود را از رده خارج می‌کرد یک دستگاه ماشین دریافت کرد.
تاکسی‌ها خیلی زود در دل مردم جا باز کردند. علت استقبال هم این بود که این تاکسی پاتوق‌شان بیشتر جلوی هتل‌ها، سینماها و تئاترها بود و مانند آژانس‌های امروزی مسافران را به صورت تک سرنشین و یا خانوادگی، بدون آنکه مسافر دیگری در میان راه سوار کنند، به مقصد می‌رساندند. این استقبال هر روز شدت‌ بیشتری پیدا می‌کرد و همی مسئله موجب شد تا در عرض چند ماه بر تعداد اتومبیل‌های تهران افزوده شود، پایان همان سال بود که تعداد آنها به 50 دستگاه ماشین رسید که در تهران رفت و آمد می‌کردند و در نهایت فخرالدوله در سال 1326 با خرید 100 دستگاه تاکسی و استخدام 100 شوفر کم درآمد و عیالوار، تاکسیرانی تهران را به قبضه خود درآورد.
شهر فرنگه تاکسی، از همه رنگه تاکسی
یکی از نکات جالب درباره رانندگان سواری‌های کرایه این بود که تمامی آنها به هنگام رانندگی با اتومبیل خود، باید کت و شوار به تن می‌کردند و همچنین آرمی فلزی به صورت مدال که تصویری از یک اتومبیل روی آن برجسته شده بود را بر روی یقه و سینه خود نصب می‌کردند.
اگر به عکس‌های راننده‌های آن دوره را با همین تیپ و شکل و شمایل خواهید دید، آرم‌های فلزی بر روی یقه و کت آنها، همیشه در گواهینامه‌هایشان به چشم می‌خورد.
رفته رفته با ورود ماشین‌های مختلف به ایران که بیشتر آمریکایی و انگلیسی بودند، تاکسی‌هایی از مدل مختلف هم در دیگر فقط فیات‌های سیاه و سفید، تاکسی به شمار نمی‌آمدند، در این زمان ماشین مختلفی از خودروهای فورد آمریکایی گرفته تا بنزهای آلمانی در خیابان‌های پایتخت، مسئول حمله و نقل مردم در سطح شهر بودند.
مردمی هم که توانایی خرید این ماشین‌ها را نداشتند و مهم‌تر از آن رانندگی هم بلد نبودند با سوار شدن به این مدل تاکسی‌ها، ذوق‌زده می‌شدند. باید گفت تا مدت‌ها استفاده از این تاکسی‌ها صرفاً به خاطر جابه‌جایی به نقاط مختلف نبود، بلکه شبیه شهر فرنگی بود که مردم برای هیجان از آن استفاده می‌کردند.
با استفاده زیاد مردم از تاکسی‌ها و در نبود یک اتحادیه یا تعاونی مشخص، شوفرها تصمیم گرفتند مسیرهای پررفت و آمد شهر را برای خودشان تقسیم‌بندی کنند و به این ترتیب بود که اولین مسیرهای مشخص برای تاکسی‌های تهران به وجود آمد.
اولین سازمان تاکسیرانی در ایران در سال 1359 شکل گرفت که البته قبل از آن، یک اتحادیه به صورت تعاونی، مسئول رسیدگی به امور تاکسی‌های تهران بود که همچنان پابرجاست و به کار خودش ادامه می‌دهد اما بعد از تشکیل این سازمان بود که تاکسی‌ها در شهر بزرگ تهران سروسامان گرفتند.

45301

کد خبر 325570

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 1 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 9
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • علی A1 ۱۸:۱۶ - ۱۳۹۲/۰۹/۱۱
    7 0
    چه جالب !!!!!!
  • بی نام A1 ۱۸:۳۳ - ۱۳۹۲/۰۹/۱۱
    21 0
    این مطلب بدون عکس ارزشی نداره...
  • بی نام A1 ۲۰:۴۳ - ۱۳۹۲/۰۹/۱۱
    36 1
    خدا رحمتت کنه اشرف الملوک :)
  • منادي IR ۰۵:۰۷ - ۱۳۹۲/۰۹/۱۲
    17 0
    بدنيست بدانيد كه خانم فخرالدوله قبل ازفوت كليه املاك خودرا درشهرلشت نشا به استثنا منزل مسكوني وقف نموده است . لشت نشا در28 كيلومتري رشت قراردارد و مزار وي نيز درهمين شهر قراردارد . منزل وي نيز بعداز انقلاب توسط شهرداري تصرف شده است . هم اكنون اداره اوقاف ازمحل همين املاك وقف شده داراي درامد قابل توجه ميباشد .
  • امید IR ۰۶:۱۳ - ۱۳۹۲/۰۹/۱۲
    3 0
    یادش بخیر تهران قدیم . یادش بخیر
  • بی نام IR ۰۶:۵۰ - ۱۳۹۲/۰۹/۱۲
    3 0
    فخرالدوله دختران و پسران بی سرپرست را از سطح شهر جمع اوری و از انها نگهداری می کرد و وقتی بزرگ می شدند پسر ها را زن و دختر ها را شوهر می داد و برای اشتغال آنها یک تاکسی خریداری و آنه را مشغول کار می کرد در مجموع 28 نفر را به این شکل بزرگ کرد رضا خان در خصوص این زن می گوید که از قاجار تنها یک مرد باقی مانده و ان هم خانم فخرالدوله است ضمنا علی امینی پسر خانم فخرالدوله است
  • بی نام A1 ۰۷:۳۱ - ۱۳۹۲/۰۹/۱۲
    1 0
    بله حال طوری شده که سازمان تاکسیرانی به سلیقه خود واز ما بهتران را برای ایستگاه ها جابجا می کند . به نظر شما کسی که 25سال شغلش رانندگی بوده با کسی که بازنشسته است نباید فرقی داشته باشد چرا افراد باز نشسته باید جای جوان که کار ندارد را بگیرد اگر یک دکتر یا یک مهندس پس تحصیل یک کاسبی خوب دارد ان وقت یک راننده بعد از 25سال تجربه درامد که با مخارجش مساوی نیست هیچ همیشه یکش به دو هم گیر است تازه بازنشسته ها هم بهش اضافه می شوند تازه این که چیزی نیست هرکی صبح با ماشین از خانه اش بیرون می اید چه کارمند باشد چه بیکاری شریک تاکسیها میشود ویک چرخی می زند پوا نان ومیوه اش را هم پیدا می کند ایا این سرقت نیست در دل زیاد است تازه اگه این راننده یک دختر داشته باشد و دختر او تحصیلات دانشگاهی داشته باشد
  • بی نام A1 ۰۷:۳۴ - ۱۳۹۲/۰۹/۱۲
    3 0
    راننده تاکسی های قدیم کجا راننده تاکسی های حالا کجا
  • بی نام A1 ۰۷:۴۷ - ۱۳۹۲/۰۹/۱۲
    0 0
    حالا حامی راننده گان چه کسی است