اعلام جرم علیه مطهری قانونی یا غیرقانونی؟

روز گذشته محمدرضا باهنر پرونده اعلام جرم دادستانی علیه علی مطهری را برای بررسی بیشتر به هیات نظارت بر نمایندگان ارجاع کرد و آنچنان که عضو این هیات گفته است نظر نهایی درباره این پرونده هفته آینده اعلام می شود.

رضا الیاسی: طی سال های اخیر به واسطه اظهارنظرهای مختلف برخی نمایندگان موضوع مصونیت پارلمانی و دفاع نمایندگان از حقوق مردم در فضای سیاسی کشور مطرح شده و جدیدترین موضوعی که به این موضوع پرداخته اظهارات علی مطهری نماینده 56 ساله مجلس در تاریخ 8 دیماه سال جاری در صحن بهارستان است.

مصونیت پارلمانی چیست؟

پیش بینی اصل مصونیت پارلمانی در کنار سایر اصول قانون اساسی کشورها و اهتمام روز افزون قانونگذاران به این اصل، گویای جایگاه ویژه آن در جامعه جهانی است و این اصل اساسی که به نحو شایسته ای از امنیت حرفه ای و سلامت خاطر نمایندگان حمایت می کند از ماهیت حقوقی متمایزی نسبت به سایر تاسیسات حقوقی برخوردار است و بر مبانی نظری استواری تکیه دارد.

در جمهوری اسلامی ایران نمایندگان از جایگاه ویژه ای برخوردار هستند و آنچنان که حضرت امام خمینی (ره) فرمودند مجلس در راس امور است و این در راس امور بودن نیز از جهتی به معنای باز بودن دست نمایندگان برای د:/.'اع از حقوق مردم است. بر همین اساس که اصل ۸۶ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تاکید دارد نمایندگان مجلس در مقام ایفای وظایف نمایندگی در اظهار نظر و رأی خود کاملاً آزادند و نمی‌توان آن‌ها را به سبب نظراتی که در مجلس اظهار کرده‏اند یا آرایی که در مقام ایفای وظایف نمایندگی خود داده‏اند تعقیب یا توقیف کرد‏.

در راستای تشریح وظایف وکلای مردم در خانه ملت، نمایندگان در سال 91 در در جریان بررسی طرح نظارت بر نمایندگان در دو بند به موضوع مصونیت نمایندگان پرداختند که بند نخست درباره اصل 86 قانون اساسی بود و در بند دوم نیز تاکید کردند که قوه قضائیه موظف است در اجرای این قانون شعبه خاصی را جهت رسیدگی به موضوعات ارسالی تشکیل دهد و خارج از نوبت رسیدگی و نهایتاً رأی قطعی را تا سه ماه به هیأت اعلام نماید.

همچنین این قانون تاکید دارد که برای رسیدگی به پرونده شکایات مطرح علیه نمایندگان مجلس، نخست باید مسأله به تأیید مجلس برسد و دوم آن که باید دادگاهی ویژه برای این موارد تشکیل شود.

البته این مصوبه مجلس با مخالفت محمود احمدی نژاد رئیس جمهور سابق ایران رو به رو بود. احمدی نژاد معتقد بود که این قانون سبب تبعیض بین مردم و نمایندگان و ایجاد امتیاز برای ایشان می‌شود، استقلال قوه قضائیه را زیر سوال می‌برد و وسیله اضرار به غیر یا تجاوز به منافع عمومی می‌شود.

اما موضوع اعلام جرم دادستانی علیه علی مطهری تنها موردی نیست که موجب مطرح شدن مصونیت پارلمانی شده است و این موضوع در گذشته ای نه چندان دور نیز سابقه داشته است.

3 نمونه برای مصونیت پارلمانی

در سال 81 حسین لقمانیان نماینده مردم همدان در مجلس ششم در پی یک نطق در دادگاه به سیزده ماه حبس تعزیری محکوم و سپس دستگیر و به زندان اوین منتقل شد که البته این موضوع با انتقاد شدید برخی نمایندگان که به مصونیت پارلمانی استناد کرده بودند رو به رو شد.

در نهایت نیز جمعی چهل نفره از نمایندگان مجلس ششم از جمله حمیدرضا حاجی‌ بابایی‌، غلامعلی حداد عادل‌، سیدمحمود دعایی‌ و امیدوار رضایی‌ برای رفع مشکل و کاهش تنش‌ها در نامه‌ای از آیت‌الله شاهرودی خواستند با درخواست عفو لقمانیان از جانب رهبر انقلاب بر پایه اصل ۱۱۰ قانون اساسی، به رفع مشکل کمک کند که این اتفاق نیز به وقوع پیوست.

نمونه دیگر مصونیت پارلمانی در مجلس هشتم رخ داد و طی آن علی مطهری در آخرین نطق خود از وضعیت فرهنگی موجود در جامعه و دخالت سپاه در انتخابات مجلس انتقاد کرد که این نطق واکنش‌های فراوانی را به همراه داشت تا جایی که احتمال شکایت سپاه از وی نیز شنیده می‌شد و پس از گذشت چند ماه عباس جعفری دولت‌آبادی از اعلام جرم علیه‌ علی مطهری نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی خبر داد و گفت که در مورد اظهارات علی مطهری که چند وقت پیش در مجلس نطقی کرده بود، بخش‌هایی از نظر دادستانی مجرمانه تشخیص داده شد و دادستانی اعلام جرم کرده است.

این سخنان واکنش تند علی مطهری را به همراه داشت. این نماینده مجلس اعلام کرد که سخن آقای جعفری دولت‌آبادی موجب وهن نظام جمهوری اسلامی و تضییع حقوق مردم است، اساساً دادستان حق ورود به نطق نمایندگان را ندارد، اگر توهین یا افترایی در کار باشد، فرد توهین‌شونده حق دفاع از خود در صحن مجلس را دارد، طبق اصول ۸۴ و ۸۶ قانون اساسی، نماینده در اظهارنظر درباره همه مسائل کشور آزاد است و نباید چماقی به نام «دادستان» بالای سر او باشد.

اما نمونه اخیر مطرح شدن مصونیت پارلمانی طی روز های اخیر رخ داد و نطق علی مطهری بار دیگر به عنوان موضوع اصلی فضای سیاسی و حقوقی جامعه مطرح شد.

ماموریت باهنر به هیات نظارت بر نمایندگان درباره مطهری

اعلام جرم دادستانی تهران علیه علی مطهری فضای روز گذشته مجلس را تحت تاثیر خود قرار داده بود به طوری که تعدادی از نمایندگان در تذکرات خود اظهارات مطهری را در راستای وظیفه نمایندگی عنوان کرده و از عملکرد دادستانی انتقاد کردند.

واکنش نمایندگان در حمایت از اظهارات علی مطهری به نحوی بود که محمدرضا باهنر محمدرضا باهنر از هیات نظارت بر نمایندگان و ابوترابی رئیس این هیات خواست که موضوع احضار علی مطهری را با دقت پیگیری و به مجلس گزارش دهد.

اختیارات نمایندگان محدود می شود؟

ارسال پرونده اعلام جرم دادستانی علیه علی مطهری به هیات نظارت بر نمایندگان نشان از اهمیت این پرونده نه به جهت نام علی مطهری که به علت نگرانی نمایندگان از محدودیت اختیارات آنها برخوردار است و بسیاری بر این باورند که این موضوع ممکن است در آینده مصونیت نمایندگان را زیر سوال برده و وکلای مردم را محدود کند.

محمدحسین فرهنگی عضو هیات رئیسه مجلس شورای اسلامی در این رابطه اعلام کرده است که بنده به محتویات این بحث‌های مطرح شده کاری ندارم اما معتقدم که اعلام جرم علیه نطق نماینده مجلس خلاف قانون اساسی است و حتی اگر نطق نماینده هم نادرست باشد به نظر من خلاف اصل 86 قانون اساسی است و نمی‌توان جرمی برای آن تعیین کرد.

موضوع اعلام جرم دادستانی علیه علی مطهری که بار دیگر بهانه ای برای پرداختن به موضوع مصونیت پارلمانی شده است این روزها موافقان و مخالفان متعددی را پیدا کرده و عده ای بر این باورند که اقدام دادستانی منطقی نبوده و علی مطهری بر اساس حق نمایندگی خود اظهار نظر کرده است.

سیدمسعود پزشکیان عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس در این رابطه به «خبر» می گوید به نظر من این اقدام دادستانی علیه علی مطهری یک نوع دخالت در کار نمایندگان است است. از نماینده درباره سخنان بازخواست شود پس چه کسی باید حرف بزند؟

وی معتقد است که نماینده حرف مردم را منعکس می کند و این اقدام مقامات قضایی منطقی نیست و تبعات بسیاری بدی را به دنبال دارد که از جمله مهم ترین آنها می توان به فرماشی شدن نمایندگان اشاره کرد.


کد خبر 330981

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 5 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 12
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • امیر IR ۰۹:۲۹ - ۱۳۹۲/۱۰/۱۶
    14 35
    به نظر بنده کار بسار درستیه ،مگر نماینده چه تفاوتی با بقیه مردم دارد ،البته تفاووت دارند درگرفتن امتیازات انچنانی وام های کلان ،خانه های انچنانی ،..........اکثر قریب به اتفاق نمایندگان ادوار گذشته رو ببینید کجا بودن به کجا رسیدن ،نماینده می شناسم ماشین زیر پایش رو فروخته هزینه انتخابات کرده ،اه در بساط نداشته بعد از 4سال نمایندگی سرمایه اش میلیارد دلاری شده ،اکثر شون اینجوری هستن ،حالاهم مصونیت سیاسی و قضایی .........همین ها برای برنده شدن در انتخابات دست به هر کار خلافی می زنن .....ملت بیچاره
    • رضا A1 ۱۵:۴۳ - ۱۳۹۲/۱۰/۱۷
      14 15
      دکتر کلاس چندمی؟
  • محمدعلی IR ۰۹:۳۶ - ۱۳۹۲/۱۰/۱۶
    واقعا متوجه نمیشم.پس نماینده میفرستیم که فقط کارت هدیه بگیره؟پس نباید اعتراض خودش رو در مورد بی قانونی ها اعلام کنه؟اگه اینطوره که نماینده هر اعتراضی کرد دادستان علیهش اعلام جرم کنه پس در مجلس رو باید بست.
  • بی نام A1 ۰۹:۵۳ - ۱۳۹۲/۱۰/۱۶
    با کسی که حرف حق را می زند نباید این گونه برخورد کرد
  • بی نام IR ۱۰:۰۰ - ۱۳۹۲/۱۰/۱۶
    10 29
    فرق نماینده ها با سایر سیاسیون چیه که مصونیت سیاسی دارن؟! قانون برای همه قانونه ولی متاسفانه در کشور ما قانون برای همه یکسان نیست (!) و اینو در مورد مصونیت نمایندگان، آقازاده و سایر چهره های سیاسی میبینیم!
  • علی A1 ۱۰:۰۰ - ۱۳۹۲/۱۰/۱۶
    40 6
    آقای مطهری بیدی نیست که با این بادها بلرزه اگر رد صلاحیت نشه دوباره با بالاترین رای به مجلس خواهد اومد بنده در انتخابات مجلس اولین نفری رو که اسمش رو توی برگه نوشته جناب مطهری بود خدا برای مردم نگهش داره
  • جواد A1 ۱۰:۱۵ - ۱۳۹۲/۱۰/۱۶
    29 3
    به این اشاره نکردید که در سال 81 اعتصاب جمعی از نمایندگان از جمله رییس مجلس هم در آزادی آقای لقمانیان موثر بود.
  • بی نام FI ۱۰:۱۶ - ۱۳۹۲/۱۰/۱۶
    54 7
    آقای مطهری مانند پدر شهید و بزرگوارشان سخن حق را میگوید و آماده پرداخت هر گونه تاوانی در این مسیر است درود بر مردان راستگو و با انصاف
  • سینا بینا IR ۱۴:۳۰ - ۱۳۹۲/۱۰/۱۶
    78 5
    اصلی ترین شعار انقلاب ، استقلال آزادی بود. آزادی یعنی اینکه افراد مخالف و منتقد حق اظهار نظر داشته باشند وگرنه موافقین که در همه نظام ها در بیان نظرات شان آزادند. بیانات مدرس در حکومت رضاشاه در تاریخ ثبت شده . نباید سخت گیری الان بیشتر باشه. از دادن آزادی بیان حتی به مردم معمولی هم نباید ترسید.به دیگر کشورها نگاه کنید. مستحکم ترین حکومت ها اونایی هستند که به منتقدین حق اظهار نظر میدن اما کشورهای عربی که سخت گیری می کنند یکی پس از دیگری وارد جریان بیداری اسلامی میشن.
  • بی نام US ۰۶:۴۹ - ۱۳۹۲/۱۰/۱۷
    6 24
    تبعیض مهمتر از این در دولت تدبیر ندیدم کاش اسم کاش اسم تدبیر را بر می داشتن اخه شفیع کجای ورزش است که هیات دولت مجوز میدهد و به طالقانی نمی ده
  • بی نام IR ۱۵:۱۴ - ۱۳۹۲/۱۰/۱۷
    26 5
    تنهانماينده آزادمردوحقيقت گومطهري است خدابه نمايندگان تقوادهدتابتوانندبدون گرايش سياسي وجناحي حرف دل مردم رابيان نمايندوبه مسولين نيز انتقادپذيري عطافرمايدتاهمه بتوانندحرف بزنندشايدجلوي خطاهاگرفته شود.
  • حسين A1 ۰۹:۵۵ - ۱۳۹۳/۰۳/۳۰
    1 1
    كارت هديه ها ته كشيده گير دادن به اين بنده خدا اگه ديدين كل مجلس گير دادن به اين بدونيد اين درست ترين ادم تو مجلس اينو به شرفم قسم ميخورم