بازگشت ایران چک 100 هزارتومانی / سیف و تکرار سیاستهای بهمنی

ایران چک 100 هزار تومانی در سال آینده با شکل و شمایل جدید مهمان بازار پولی کشور خواهد بود.

محمد صالحی: در حالی این اتفاق می افتد که در اواخر اسفندماه سال 90، علی لاریجانی، رییس مجلس طی نامه ای به محمود احمدی نژاد، انتشار ایران چک ها را در آن زمان غیر قانونی دانسته بود. وی در آن نامه 10 دلیل برای غیر قانونی بودن انتشار ایران چک از سوی بانک مرکزی عنوان کرده بود. هر چند، جلوی انتشار ایراچک گرفته نشد و با مصوبه مجلس در اردیبهشت ماه سال 91، به دولت دهم اجازه انتشار ایران چک داده شد.

در آن زمان نمایندگان مجلس طبق درخواست نماینده دولت در کمیسیون تلفیق با تصویب بند الحاقی لایحه بودجه به بانک مرکزی اجازه دادند اقدامات لازم را در زمینه به تداوم چاپ و انتشار ایران چک انجام دهند. هر چند در آن زمان هم علی لاریجانی با بیان اینکه انتشار ایران چک به دلیل مشکلات قانونی، نباید ادامه یابد، یکبار دیگر از تریبون مجلس با آن مخالفت کرد. البته در آن زمان زور رییس مجلس به نمایندگان نرسید و نمایندگان اجازه انتشار ایران چک را به دولت دادند.

نظر رییس کل پیشین بانک مرکزی

در آن زمان رییس کل پیشین بانک مرکزی، طهماسب مظاهری، طی یادداشتی به بیان دیدگاههای خود در این زمینه پرداخت.

 وی معتقد بود: ایران چک، به عنوان یک ابزار پولی در اقتصاد ایران جایگاهی برای خود دست و پا کرده و توقف یکباره استفاده از آن موضوعی خطیر است که باید برای آن تدبیر کرد. مظاهری در آن زمان پیشنهاد داده بود که «اسکناس درشت‌تر» جایگزین چاپ ایران چک شود. این در حالی است که ایران چک در زمان ریاست وی بر بانک مرکزی متولد شد و وارد بازار پولی کشور شد. البته مظاهری برای آن اقدام خود دلایلی دارد که عمده ترین دلیل آن دو برابر شدن نقدینگی، طی دو سال است. وی معتقد بود، درسال 1386 به تبع سیاست‌های پولی و مالی و برنامه‌های اقتصادی دولت؛ حجم نقدینگی در مدت دوسال به بیش از دوبرابر رسید. این رویداد غیراز تبعات مالی و اقتصادی بر نرخ تورم و سایر شاخص‌های اقتصادی، نیاز روزافزون به اسکناس و مسکوک برای مبادلات روزانه مردم را افزایش داده بود. در چنین شرایطی بزرگ‌ترین اسکناس رایج 2000 تومانی بود که توان تامین نیاز مردم به پول نقد را نداشت. سیستم‌های بانکداری الکترونیکی هم گسترش نیفتاده بود و مردم برای نیاز به پول نقد به شدت در مضیقه بودند.

پیش از انتشار ایران چک، این وظیفه نقل و انتقال پول در بازار بر عهده چک پول های بود که توسط بانک‌های تجاری انتشار می یافت. این چک‌پول‌های در قطعات  10، 20، 100 و 200 هزارتومانی از طریق بانک‌های مختلف منتشر و به جریان گذاشته می‌شد تا جایی که بانک ملی چک‌پول 500 هزار تومانی هم منتشر کرده . صدور چک‌پول توسط بانک‌ها تا حدودی کمبود اسکناس را جبران می‌کرد. این کار اما نواقص و مشکلات عدیده‌ای به همراه داشت. عمده ترین مشکلی که در این زمینه متوجه چک پول ها بود به این نکته برمی گشت که به دلیل اینکه هر بانک تجاری این امکان را داشت تا چک پول منتشر کند، نظارت دقیقی بر این امر نمی شد و عملا این امر منجر به رشد پایه پولی کشور شد. بانک مرکزی در سال 86 تلاش کرد تا با جایگزین کردن ایران چک ها به جای چک پول ها به نوعی نظارت خود را بر انتشار این ابزار مالی گسترش دهد. این روال تا سال 90 ادامه داشت تا اینکه همان طور که اشاره شد، رییس مجلس نسبت به چاپ ایران چک هم انتقاداتی وارد کرد، اما راه به جای نبرد و این روند تا امسال ادامه داشته است. تنها تفاوتی که در این زمینه اتفاق افتاد، حذف ایران چک های 100 هزار تومانی از بازار پولی بود. با توجه به سخنان دبیر کل بانک مرکزی به زودی ایران چک های 100 هزارتومانی هم به چرخه پولی کشور بر می گردند.

چرا دولت اسکناس درشت چاپ نمی کند؟

مشکلاتی که سبب شد تا ایران چک در سیستم پولی کشور متولد شود، همچنان و با ابعاد وحشتناک تر ادامه دارد. در حال حاضر به گفته مسئولین اقتصادی کشور حجم نقدینگی در کشور به بیش از 650 هزار میلیارد تومان رسیده است. این حجم نقدینگی در کنار تورم افسار گسیخته ای که نتیجه سیاست های غلط اقتصادی در چند سال اخیر است سبب شده تا نیاز به اسکناس با رقم های بیشتر احساس شود. البته چاپ اسکناس های درشت تر ازسوی دبیر کل بانک مرکزی رد شده است. محمود احمدی در این زمینه گفت: بانک مرکزی هیچ برنامه ای برای چاپ اسکناس های جدید ندارد. به گفته احمدی بانک مرکزی به دنبال سیاست انتشار ایرا چک است. وی به دلایل بانک مرکزی در این مورد اشاره نکرده است. دولت دهم، در این زمینه استدلال هایی داشت و توانست به کمک این استدلال ها مجوز انتشار ایران چک را از مجلس بگیرد.

یکی از دلایل اصلی که در آن زمان نماینده دولت در کمیسیون تلفیق به آن اشاره کرد و از نمایندگان مجلس خواست تا با این در خواست دولت موافقت کنند، این بود که کشور به دلیل مشکلات ناشی از تحریم ها در مورد چاپ اسکناس با مشکلاتی مواجه است و بانک مرکزی قادر نیست تا اسکناس مورد نیاز کشور را به منظور جایگزینی با ایران چک تامین کند. نماینده دولت در کمیسیون تلفیق در آن زمان مدعی بود، ایران چک، می تواند به نوعی این مشکل را حل کند و روند داد و ستد مردم را تسهیل کند. هر چند این ادعا می تواند امروز هم مورد استفاده بانک مرکزی قرار بگیرد اما باید این نکته را هم در نظر داشت که با توجه به مذارکرات ژنو روند تحریم ها نزولی شده است و این امکان را به بانک مرکزی می دهد تا بتواند مشکلات خود را در زمینه چاپ اسکناس بر طرف کند. از طرف دیگر چاپ اسکناس های درشت سبب می شود تا علاوه بر اینکه مشکل داد و ستد و جابه جایی پول مردم حل شود، دیگر مشکلات قانونی هم  در این زمینه وجود نداشته باشد. نکته ای که در این زمینه پیش از گذشته باید مورد توجه دولت یازدهم قرار داشته باشد این است که باید تلاش شود تا مبادلات الکترونیکی بیش از گذشته در جامعه رواج داشته باشد. این اقدام سبب می شود تا هزینه های دولت در زمینه چاپ اسکناس هم کاهش یابد. بنابراین با توجه به شرایط موجود بهتر است دولت یازدهم و به خصوص مسئولان بانک مرکزی به جای اینکه به فکر چاپ ایران چک باشند تلاش کنند تا به طور همزمان چاپ اسکناس های درشت و گسترش مبادلات الکترونیکی را در دستور کار قرار دهند.

31222

کد خبر 331905

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
8 + 3 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 21
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • مهران IR ۱۲:۱۷ - ۱۳۹۲/۱۰/۲۰
    146
    سیف با بهمنی خیلی فرق داره. این دو نفر رو با هم قیاس نکنید
    • بی نام IR ۱۴:۰۲ - ۱۳۹۲/۱۰/۲۰
      5
      مهران جان خيلي فرقي باهم ندارنند عزيزم . يادمون نميره كه همين آقاي سيف شخصي هستند كه در بياني كاملا غير علمي عنوان نمودند دلار نبايد كمتر از 3000 تومن بشه !!! نمي دونيم ايشون طبق كدوم بحث علمي چنين حرف بي ربطي رو زدند . قيمت هر كالاي از جمله ارز تابع عرضه و تقاضا است .
    • یک رفیق قدیمی IR ۱۷:۴۱ - ۱۳۹۲/۱۰/۲۰
      10
      تقریبا این دولت تا حدودی رهرو دولت قبله. ایران چک 100هزاری و فاز دوم هدفمندی وکار جدیدی ندیدیم
    • جلال IR ۲۱:۱۶ - ۱۳۹۲/۱۰/۲۰
      3
      البته این رو هم در نظر داشته باشیم که بهمنی موظف به اجرای دستورات احمدی نژاد بود!
    • بی نام IR ۲۱:۲۹ - ۱۳۹۲/۱۰/۲۰
      2
      أين حرفا چيه!!!!
    • بی نام GB ۱۰:۲۰ - ۱۳۹۲/۱۰/۲۱
      1
      سیف از فامیل های نزدیک ماست....هیچ فرقی با بهمنی نداره خاطر جمع باش
  • بی نام IR ۱۳:۱۸ - ۱۳۹۲/۱۰/۲۰
    125
    بازگشت ایران چک 100 هزار تومانی یعنی بی ارزش شدن پول که توسط دولت قبل انجام شد
  • بی نام A1 ۱۳:۱۹ - ۱۳۹۲/۱۰/۲۰
    71
    هزینه چاپ ایران چک ها خیلی بالاست. چاپ صد هزار تومنی بخاطر صرفه اقتصادی هست. در واقع با چاپ یک صدی بجای دوتا پنجاهی هزینه چاپ مصف میشه.
    • نادر A1 ۱۷:۵۶ - ۱۳۹۲/۱۰/۲۰
      0
      اینم حرفیه .
  • مهدی IR ۱۳:۲۷ - ۱۳۹۲/۱۰/۲۰
    91
    سیف داره به قول خودش که تو مصاحبه تلویزیونی گفته بود دارد از تجربیات بهمنی استفاده میکنه-وای به حالا سیستم بانکی با تجربه مدیریت بهمنی که سیف هم از بهمنی مشورت میگیره
  • میلاد A1 ۱۳:۴۶ - ۱۳۹۲/۱۰/۲۰
    3
    این یعنی نقدینگی در کشور دوباره زیاد شده............
  • بی نام A1 ۱۴:۲۳ - ۱۳۹۲/۱۰/۲۰
    157
    در کل همون سیاستهای قبلی احمدی نژاد ادامه داره البته با یه شکل و شمایل دیگه....
    • یک رفیق قدیمی IR ۰۱:۳۴ - ۱۳۹۲/۱۰/۲۱
      22
      گل گفتی کار جدید ندیدیم
  • طغرل US ۱۴:۵۹ - ۱۳۹۲/۱۰/۲۰
    1
    اين 100 هزار توماني هاي جديد از ضريب امنيت بالايي نسبت به نسخه ي قبلي برخوردارند.امكان جعل و سوءاستفاده نيز در آن به حداقل رسيده.
  • بی نام IR ۱۶:۱۵ - ۱۳۹۲/۱۰/۲۰
    5
    اون روزي كه نگذاشت دلار بياد پايين،اون روز فهميدم كه نماينده تجار نه نماينده مردم،البته من موافق كارش بودم كه يه ضمانتي براي بازار داد تا منتظر نرخ ارز نشند،اما حداقل با مردم بازي نكنند،
  • بی نام A1 ۱۷:۴۹ - ۱۳۹۲/۱۰/۲۰
    2
    میدانید ایران چک نباشد حمل ده میلیون تومان راباید وانت حمل کرد اگر از دست دزدان درامان باشی
  • بی نام A1 ۱۷:۵۴ - ۱۳۹۲/۱۰/۲۰
    2
    این یک تصمیم دامنه دار و چند مرحله ای است که با نهایت زیرکی تهیه شده و نتیجه ای جز تورم و گرانی ندارد . چاپ چک پولی که قراره جای اسکناس را بگیره یعنی چاپ پول بدون پشتوانه ! اگر تبلیغات تلویزیون را بیاد داشته باشید در دولت قبل ابتدا چک پول صرفا بعنوان جایگزینی برای حمل پول زیاد در هنگام خرید یا سفر بود که یعد از مراجعه به بانک نابود میشد ، بعد از مدتی بعنوان پول رایج توسط باکها پذیرفته شد که تا کنون ادامه دارد لیکن هیچگاه معادل آن طلا یا هر پشتوانه دیگری به ذخایر بانک مرکزی اضافه نشد و این یعنی رشد 8 برابری نقدینگی و متوسط افزایش 3 الی 4 برابری قیمت همه چیز تا حالا (البته بجز خانه و زمین که 10 برابر شده است )
  • میرزایی از خرم آباد A1 ۱۸:۳۱ - ۱۳۹۲/۱۰/۲۰
    1
    به عنوان یک اقتصاد دان مخالف این کار هستم .رشد نقدینگی باید برابر با رشد اقتصدی منهای سود بانکی باشد .الان رشد اقتصادی ما منفی سه درصد است ومنهای حد عرف بانکها هجده در صد میشود حدود 21در صد منفی .به نوعی دیگر اقتصادی سالم است که این قانون را رعایت کند .وبا این روش بایستی 21%از حجم پول موجود در ایران کم شود وحتی چک پول 50 و10 تومانی هم جمع شود.من به عنوان طرفدار واقعی روحانی شدیدا مخالف این کار هستم .خجالت آور است .مقدار اسکناسهای موجود در ایران به اندازه بی ارزشترین پول ایران یعنی صد تومانی اگر در نظر بگیریم حدود 1000کشور واگرراستش بخواهید300 است یعنی اندازه سه هزار برابر معادل کشور ایران است.این کار سیاستمداران اعتراف به شکست اقتصادی است که منابع مالی ندارند ودارند پول بی پشتوانه چاپ میکند
  • بی نام IR ۱۹:۲۹ - ۱۳۹۲/۱۰/۲۰
    2
    اصن شما اسکناس 1 میلیون تومنی بزن! :| وقتی طرف بخاد خرجش کنه و پول خورد لازم بشه چه گلی باید به سرش بگیره؟
  • بی نام IR ۰۸:۳۶ - ۱۳۹۲/۱۰/۲۱
    2
    وضعیت بازار ارز و ... رو الان ببینید، بعد سیف رو با بهمنی مقایسه کنید. جدا چرا حافظه ما کوتاه مدته !
  • عطا IR ۱۰:۴۶ - ۱۳۹۲/۱۰/۲۳
    2
    اصلا درشت ترین پول باید هزارتومانی باشد تا کسی پول حمل نکند و همه پولها در بانک باشد و مردم عادت کنند با کارتهای بانکی استفاده منند الا برای خرج های خورده مثل خرید نان و تاکسی وگر نه همه مغازه ها باید کارت خوان داشته باشند