استفاده از قرص‌های محرک اعصاب در ایام امتحانات بین دانشجویان در حال رواج است

دوپینگ، واژه‎ای آشنا و مذموم در دنیای ورزش، همگام با پیشرفت علم و تکنولوژی به دبیرستان‎‌ها و دانشگاه‌ها نیز رسوخ پیدا کرده است. مصرف داروهای EPO، THG، ناندرولون، افدرین و... معمولا با کلمه تقلب همراهی می‎شود. حالا دانش‎آموزان و دانشجویان هم درحال دنبال کردن این مسیرند و برای سبقت از همتایان خود در آزمون‎های سرنوشت‎ساز، داروهایی غیرمجاز و ممنوع مصرف می‎کنند. این روند سوء مصرف دارویی در ایران نیز در حال رواج است. گزارشی که می‌خوانید به بررسی این مساله در دانشگاه‌های انگلستان پرداخته است.

  

از سال‎ها پیش از این، دانش‎آموزان به منظور بیدار ماندن طولانی مدت در شب‎های امتحان، حجم زیادی قهوه می‎نوشیدند و یا این‎که کافئین را به صورت قرص مصرف می‎کردند؛ اما هم‎اکنون برخی از آنها پا فراتر نهاده‎اند و از داروهای محرک اعصاب استفاده می‌کنند.

در صدر فهرست این داروها، نام «ریتالین» به چشم می‎خورد؛ دارویی که معمولا برای کودکان مبتلا به اختلال عدم توجه و بیش‎فعالی تجویز می‎شود و همچنین داروی «مودافینیل» که در درمان نارکولپسی (حملات مرضی خواب) استفاده می‎شود.

ریتالین یک داروی گروه ب در انگلستان محسوب می‎شود، به این معنی که داشتن بدون نسخه آن منجر به 5 سال محکومیت حبس در زندان می‎شود و توزیع آن نیز می‎تواند فرد را به مدت 14 سال پشت میله‎های زندان بیندازد. مودافینیل نیز بدون نسخه در داروخانه‎ها توزیع نمی‎شود.

بنابراین چرا محصلان این داروها را مصرف می‎کنند؟ مودافینیل و ریتالین داروهایی هستند که مغز را تحریک می‎کنند. آنها سبب می‎شوند که افراد مصرف کننده احساس بیداری و هوشیاری کنند و همچنین کمک به کنترل رفتار و تمرکز در کودکان مبتلا به ADHD  می‎شود.

لیندا که در ماه ژوئن از دانشگاه منچستر فارغ‎التحصیل شده بود در مورد این داروها می‎گوید: آنها به من کمک می‎کنند که بیدار بمانم و مغزم را هوشیار و فعال نگه دارم. او که 22 ساله و فارغ‏التحصیل رشته روان‎شناسی است همراه با گروهی از دوستانش، در هنگام کار کردن بر روی پایان‎نامه،  چندین بار قرص مودافینیل را  مصرف کردند؛ بنا به عقیده وی این داروها  به او کمک می‎کنند که برای ساعت‎ها بر کارش تمرکز داشته باشد.

لیندا ادامه می‎دهد: این یک داروی محرک است همانند کافئین یا داروی ردبال، هرچند من پس از خوردن آن دچار پریشانی حواس نشدم و فقط کمی احساس بی ‎قراری کردم همانند حالتی که گاهی اوقات پس از خوردن کافئین به فرد دست می‎دهد؛ اشتهایم را نیز مقداری از دست دادم. لیندا در ادامه تاکید می‎کند که تهیه این قرص برای وی آسان و قیمتش نیز بسیار ارزان بوده است.  

مطالعه دیگری که نتایج آن اخیرا در ژورنال فارماکوتراپی منتشر شده نشان می‎دهد که این عمل تنها مختص لیندا نیست؛ یک بررسی انجام شده در دانشگاه‎های آمریکا نشان می‎دهد که 18 درصد از یک هزار و 253 دانشجوی سال اول دانشگاه، بدون تجویز پزشک از داروهای محرک مغز استفاده کرده‎اند که در ابتدا با هدف کمک به درس خواندن مصرف شده ولی بعدا به صورت یک اعتیاد درآمده است. مطالعات دیگر نیز به نتایجی شبیه به این رسیده‎اند.

این داروها را به آسانی می‎توان از طریق اینترنت یافت و با قیمتی مناسب خریداری کرد، و این راهی است که بسیاری از دانشجویان انگلیسی از طریق آن به این مواد دست پیدا می‎کنند. برخی دیگر نیز ادعا دارند که داروهایشان را از دوستانی که آنها را تشویق و توصیه به مصرف این قرص‎ها کرده‎اند خریداری می‎کنند.

کارسون دانش‎آموز 18 ساله دبیرستانی، ریتالین و آدرال که داروی دیگری با اثر مشابه است را 2 الی 3 بار در هفته برای کمک به درس خواندن خود مصرف می‎کند. او هر کدام از این داروها را به قیمت 4 دلار از یکی از دوستانش در کالج می‎خرد.

معمولا دانش‎آموزان یا دانشجویانی که ریتالین مصرف می‎کنند احساس خود را بعد از مصرف آن اینگونه شرح می‎دهند: بیدار وهوشیار بودن سر کلاس، تمرکز بر روی موضوع‎های درسی و همچنین یادداشت کردن تمام مطالب درسی که توسط استاد ارائه می‎شود. همچنین آنها احساس می‎کنند انرژی و بازدهی بیشتری دارند و از رفتارهای اجتماعی گرمتری نیز برخوردار شده‏اند. کارسون ابتدا با دریافت یک روز درمیان ریتالین  شروع کرد و دلیل روی آوردن او به این قرص نیز نتایج ضعیف امتحاناتش بود. او می‎گوید که نمراتش در نتیجه این عمل به‎طور واضحی بهتر شد و تا آخر سال تمام واحدهایی را که انتخاب کرده بود با موفقیت گذراند. ولی اتکای کارسون به این داروها از زندگی درسی وی به زندگی اجتماعی او نیز سرایت کرد او برای این‎که در محیط دانشگاه خوش معاشرت و اجتماعی باشد این داروها را به‎صورت تفریحی دریافت می‎کرد. او حتی گاهی اوقات 2 عدد آدرال در هنگام صبح مصرف می‎نمود و در نتیجه احساس می‎کرد که تعامل بهتری با افراد محیط دارد او حتی 5 ساعت در روز به مطالعه  ریاضی می‎پرداخت؛ کاری که در حالت طبیعی از عهده او خارج بود.

باید توجه داشت که این داروها درعین حال که به آسانی توسط نوجوانان به عنوان یک ابزار کمکی برای درس خواندن تلقی می‎شود اثرات بالقوه بسیار خطرناک و آسیب‎زننده‎ای بر سلامتی دارد. به گفته متخصصان، این داروها باعث ترشح ناگهانی آدرنالین به خون می‎شود بنابراین ضربان قلب و فشار خون بالا رفته و مردمک چشم‎ها گشاد می‎شود و اگر فرد اختلالات بنیادی در ساختار قلبی‎-عروقی داشته باشد در معرض خطرات بالقوه جدی حتی حملات قلبی قرار می‎گیرد.

بیشتر اوقات پزشک پیش از تجویز این داروها، فشار خون فرد بیمار و همچنین زمینه و استعداد وی را برای ابتلا به خطرات ناشی از دارو بررسی می‎کند ولی در مورد دانش‎آموزانی که خودسر از این قرص‎ها استفاده می‎کنند، هیچ‎کدام از این معاینه‎ها صورت نمی‎گیرد و بنابراین مصرف‎کننده نمی‎داند که در معرض چه خطراتی قرار دارد. از خطرات شناخته شده دیگر این است که اگر فرد انوریسم«اتساع عروق» پنهانی در مغز داشته باشد، این داروها می‎توانند سبب تورم و تخریب آن عروق شوند. در کوتاه مدت، مصرف‎کنندگان ریتالین از یک سری عوارض ایجاد شده همانند تشویش، بی‎خوابی، بی‎اشتهایی، تندخویی و سردرد شاکی هستند؛ عوارض طولانی‎مدت این داروها هنوز ناشناخته است.

صرف‎نظر از خطرات تهدید کننده سلامت، افراد بسیاری بر این باورند که استفاده غیرقانونی از از این مواد باعث پیشرفت ناعادلانه در نتایج امتحانات می‎شود. آنها می‌گویند درحالی‎که نوشیدنی‎های کافئین‎دار در دسترس همگان است، آمفتامین‎ها همانند ریتالین نباید دردسترس همگان باشد. به گفته محققان، اگر تشخیص داده شود که افراد به این داروها نیاز دارند مصرف آنها رفتارهای این گروه را تنظیم و تعدیل می‎کند ولی اگر نیاز نداشته باشند مصرف آن‎ها خطراتی برای سلامتی و موفقیت‎های ناعادلانه و نامطلوب‎ را سبب می‎شود. دانشگاه‎های کمی وجود دارند که بتوانند سیاستی مبنی بر شناسایی و تشخیص افراد مصرف‎کننده این داروها هنگام ورود به جلسه امتحان ایجاد کنند.

متاسفانه همه دانش‎آموزان و دانشجویان مصرف‎کننده دارو احساس شرمندگی و عذاب ‎وجدان از این عملکرد خود ندارند به‎گونه‎ای که برخی از آنها در هنگام مصاحبه ابراز کرده‎اند که احساسشان از این عملکرد تقلب نبوده زیرا اگر این دارو خوب بود، هر کسی می‎توانست آن را استفاده کند.

درحالی‎که عملکرد لیندا از جانب دوستان هم‎دانشکده‎اش محکوم نشد او اعتراف می‎کند که والدینش به احتمال زیاد او را تایید نخواهند کرد و البته گذشته از هر آنچه راست یا اشتباه در مورد ریتالین به عنوان «داروی مطالعه» گفته می‎شود، حقیقت این است که هنوز دانش‎آموزان برای انجام تمرین‎های درسی و گذراندن امتحان‎های خود از آن استفاده می‎کنند.

بی‌بی‌سی / ترجمه: پروانه حجت     

کد خبر 359

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 2 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 4
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • بی نام فریبا IR ۱۹:۳۰ - ۱۳۸۸/۰۲/۲۰
    3 0
    پسر 23 ساله من با تجویز پزشک برای مقابله با پر خوابی از ریتالین استفاده میکند از اطلاعات مفیدی که در اختیارم گذاشتید متشکرم
  • مجید IR ۱۲:۳۵ - ۱۳۹۲/۰۳/۲۱
    17 3
    راستشو بخایید این مطالب رو که مطالعه کردم علاقه مند شدم یکبار امتحان کنم و تأثیر اون رو روی یادگیری ببنیم . یکی از دوستای من شدیدا به یه چیزی مثل این نیاز داره
  • بی نیاز A1 ۰۹:۰۵ - ۱۳۹۲/۰۴/۰۸
    5 6
    من احساس پرخوابی زیادی دارم آزمایش تیرویید و کمخونی ام نیز مشکلی نداشته ولی احساس خواب الدگی در بیشتر اوقات روز آزارم میدهد؟ میتوانید راهنمایی کنید که چه چیزی مصرف کنم؟ البته ریتالین مصرف کرده ام و بعد از چند ساعت بدن درد و احساس رخوت و بی حالی و نیاز به خواب زیاد و نداشتن آرام و قرار نصیبم شد که دیگر از آن استفاده نکردم!
    • بی نام A1 ۰۶:۲۹ - ۱۳۹۲/۰۹/۰۵
      5 9
      سلام-من شنیدم این علائم مربوط به مزاج بلغمی هاست و با رزیم غذایی خاصی درمان میشه