پراناب موکرجی <BR> وزیر خارجه هند

حوادث تروریستی بمبئی در نوامبر سال 2008 برای روزهای متوالی مردم جهان را مبهوت خود کرد. هندوستان که خود به سبب عملکرد ناموفق دولتمردان و نیروهای امنیتی به زیر انتقادهای جهانی قرار داشت از همان ابتدا انگشت اتهام را به سمت پاکستان و شبه نظامی لشگر طیبه برد. در این راستا وزیر خارجه هند در گفت و گو با الجزیره پس از گذشت ماه ها از ابعاد این حادثه تروریستی صحبت کرده است.

مردم می گویند بعد از حادثه 11 سپتامبر آمریکا به کلی تغییر کرد . شما فکر می کنید بعد از حادثه تروریستی بمبئی، هند در چه جهتی تغییر کند ؟
این حادثه کاملاً‌مردم هند را شوکه کرد . عمق این بی حرمتی به مردم هند،‌ نیروهای سیاسی و مامورین اطلاعاتی تاکنون سابقه نداشته چرا که خشونت و دامنه  این حمله تروریستی بی سابقه بوده است .

هند ادعا کرده پاکستان برای دستگیری افرادی که به دست داشتن در این حمله متهم هستند،‌به اندازه کافی تلاش نکرده است. آیا آنها واقعاً کوتاهی کرده اند یا اینکه نمی توانستند بیشتر از این کاری انجام دهند ؟
برای تفکیک این دو موضوع باید بررسی کرد که آیا پاکستانی ها می توانند چنین کاری را انجام دهند یا اینکه کلاً این قابلیت را ندارند ، اما از آنجایی که نگرانی اذهان عمومی در هند زیاد است نتیجه هرچه که باشد ‌تاثیر آن یکسان است . این که آنها این قابلیت را داشته باشند یا نه، تغییری در اصل قضیه ایجاد نمی کند ، چراکه به هرحال این حملات تروریستی از خاک پاکستان به وقوع پیوسته. تروریست ها  از امکانات زیرساختی پاکستان استفاده کرده و باعث به وقوع پیوستن این جنایت در هند شده اند. لزوماً‌ نه فقط در این مورد بلکه در موارد متعددی در گذشته نیز چنین مواردی وجود داشته، اما  آنها به پناهگاه خود در پاکستان باز می گردند. در هرحال دانستن این که آنها اصولاً قابلیت این کار را داشته اند یا کوتاهی کرده اند مایه تسلی ما نمی شود.

 شما گفته اید" تمام گزینه ها به پاکستان ختم می شود. " آیا این سخن شما باعث نمی شود مردم فکر کنند هند واقعا به دنبال چیست؟ هند دراین ماجرا چه می خواهد؟
ما انتظار داریم پاکستان در این زمینه اقدام کند . آنچه باید از جانب ما انجام شود در حال انجام است، اما پاکستان باید عمل کند چراکه مسئولین و برنامه ریزان حوادث تروریستی از پاکستان بودند. بنابراین ما انتظار داریم پاکستان از قدرت خود استفاده کند تا تعهداتش را تکمیل نماید. یک بار در ژانویه 2004 و بار دیگر در سپتامبر 2008 رئیس جمهور پاکستان به نخست وزیر هند تعهد داد تا اجازه داده نشود تروریست ها از خاک پاکستان در جهت اهداف خود استفاده کنند ، اما باز هم این اتفاق افتاده است . بنابراین ما فقط از پاکستان سه تقاضا داریم:  عاری از سلاح کردن امکانات زیر ساختی ، اقدامات شدید بر علیه مقصرین حادثه تروریستی و جستجو برای یافتن  فراریان تحت تعقیب هند که در کشور ما مرتکب جنایت شدند و در پاکستان پناه گرفته اند.

پاکستان می گوید قربانی تروریسم است، نظرشما در این باره چیست؟
وجود چنین مسئله ای بدان معنا نیست که دولت و دولتمردان پاکستان از انجام مسئولیت های خود شانه خالی کنند. بعد از این حوادث ما چگونه می توانیم در جامعه بین المللی عمل کنیم ؟هر کشوری مسئول حفاظت از خاک خود و شهروندان خود است و باید مراقب باشد و تضمین کند تا از خاک کشورش توسط افراد خبیث و پست در جهت ایجاد مشکل برای کشورهای همسایه استفاده نشود. موقعیت جغرافیایی کشور هرچقدر که سخت باشد نمی توان از این مسئولیت ها چشم پوشی کرد.

 مسلماً رسانه ها آنچه که رخ داد منعکس کردند ‌ و همانطور که شما گفتید حادثه بمبئی یک موقعیت غیرعادی بود که مردم سراسر هند در بیشتر از 60 ساعت برنامه ای که تلویزیون در این باره پخش کرد،‌ آنچه  را که اتفاق افتاد مشاهده کردند . چگونه می خواهید از فروپاشی کامل روابط خود با کشورهای همسایه جلوگیری کنید. ممکن است مردم هند به خونخواهی برآیند و از آنجایی که بار احساسی این حادثه بسیار بالاست مردم نمی توانند واقع بین باشند و تمام پاکستانی ها را مسئول وقوع این حادثه بدانند؟
ما هیچ وقت چنین چیزی نگفته ایم ‌ و هیچ وقت مردم پاکستان را متهم نکرده ایم ،‌ ما تنها به بیان عواملی  که از پاکستان ناشی شده بودند پرداختیم . ما روابط نفر به نفر خوبی با این کشور داریم  و روابط دیپلماتیک عادی همچنان ادامه دارد.

رهبری جدید در پاکستان را چگونه ارزیابی می کنید ؟ آیا افرادی مثل رئیس جمهور آصف علی زرداری و نخست وزیر گیلانی افرادی هستند که مردم هند می توانند با آنها تعامل داشته باشد؟
اینجا دیگر مساله یک فرد نیست . از نظر شخصی شاید آنها بسیار خوب هستند . من هیچ گله و شکایتی از هیچ فردی ندارم اما بارها گفته ام که از دولت انتظار دارم عمل کند .فرقی ندارد که این رژیم نظامی یا دموکراتیک باشد.ما قربانیان حملات تروریستی هستیم . پرویز مشرف یک رهبر نظامی بود. او حکم این سمت را در دست داشت درحالی که قانون اساسی آنها چیز  دیگری می گفت. اما در دوران ریاست جمهوری مشرف مجلس ما مورد حمله قرار گرفت، و هم اکنون در دوران یک رژیم دموکراتیک حملات ترورستی در بمبئی اتفاق افتاد ، چه تفاوتی در این میان وجود دارد؟

 چقدر نسبت به این نظریه که مسائل از طریق سیاست بهتر حل می شود خوش بین هستید ، فکر می کنید  سیاست خارجی که رئیس جمهور آمریکا در دستور کار خود قرار داده چقدر می تواند در حل و فصل مسائل بین المللی مفید موثر باشد؟
اجازه دهید این طور آرزو کنیم . در آرزو هیچ خطری وجود ندارد.

 هند در تحمیل این موضوع که نماینده جدید منطقه ریچارد هالبروک، کشمیر و هند را در دستور کار خود قرار ندهد و بیشتر بر افغانستان و پاکستان تمرکز کند ، بسیار موفق بوده است.هم اکنون این موضوع فعالیت های او را محدود نکرده ؟ این موضوع باعث نشده اثرات منطقه ای فعالیت هایی که او می تواند برای ارتقای روابط انجام دهد محدود شود؟
شما می دانید به همان اندازه که هند نگران است، مشتاق گسترش روابط خود با تمام کشورهای همسایه نیز هست . ما به این حقیقت بسیار اساسی اعتقاد داریم که می توان دوستان خود را تغییر داد اما نمی توان همسایگان خود  را عوض کرد . این خواست تمام کشورهای منطقه است که بتوانیم جوی خالی از تنش با همسایگان ایجاد کنیم . اما متقابلاً همسایه های ما نیز باید در این  زمینه نقش داشته باشند . ما رابطه خوبی با همه همسایه های خود داریم و جدا از حادثه تروریستی اخیر رابطه خوبی با پاکستان داریم . در چهار سال گذشته پیشرفته های ضروری صورت گرفته است . ما درباره تجارت  و همکاری های تجاری صحبت می کنیم . در حقیقت هنگامی که این حادثه تروریستی رخ داد ،‌ وزیر خارجه پاکستان مهمان من بود و ما درست چند ساعت قبل از این که حملات به هتل ها شروع شود با یکدیگر مشغول بحث و گفتگو بودیم . پس این بدان معنا نیست که ما روابط خود را کاملا قطع کرده ایم ،‌ تنها توقع ما این است که روی این حادثه تمرکز شود . مسئله روابط بین هند و پاکستان نیست ، مسئله این است که چگونه می توان از عهده  مشکل تروریسم و به خصوص مشکل تروریسمی که از پاکستان ناشی می شود برآمد . عناصری هستند که از پاکستان اداره می شوند و چگونه می توان این عناصر را از بین برد.

 بیشتر مسائلی که شما در اینجا مطرح می کنید ریشه در کشمکش ما بین هند و پاکستان بر سر مسئله کشمیر دارد . اوباما گفته است کشمیر در رادار او قرار دارد و هند به عنوان یک قدرت برتر اقتصادی ،‌ باید با این وضعیت کنار بیاید و کاری کند . به عقیده شما برای به دست آوردن بعضی نتایج در رابطه با کشمیر تا چه اندازه فشار وجود دارد ؟
اول از همه ما باید حقایقی را کاملا واضح درک کنیم . کشمیر هم مثل دیگر استانها و بخش های هند است . اگر کسی اعتقاد دارد کشمیر بخشی از هند نیست ، بعید می دانم هیچ هندی ای چنین چیزی را قبول نکند. در رابطه با کشمیر نه تنها یک بار بلکه در موقعیت های متعددی هم هند و هم پاکستان توافق کرده اند که این موضوع باید به واسطه گفتگوهای دوجانبه حل شود . به همین دلیل ما مکانیسمی ایجاد کرده ایم که آنرا مکانیسم گفتگوی مخلوط نامیده ایم.

  آیا موضوع کشمیر هیچ وقت برای هند و پاکستان به نتیجه نخواهد رسید؟
به تازگی وزیر خارجه انگلستان دیوید میلیبند در هند بود و سخنانی جدی در رابطه با موضوع کشمیر بیان کرد. او گفت حل موضوع کشمیر به انزوای  افراط طلبان در منطقه کمک می کند و به قدرت های پاکستانی اجازه می دهد تا بطور موثرتری از عهده  این تحرکات در مرزهای غربی برآیند . من از این می ترسم که در رابطه با موضوع کشمیر نتوان کاری کرد. حملات تروریستی موضوع جداگانه ای در نظر گرفته شده اند و این بخشی از جنگ برعلیه تروریسم جهانی است .برای ما مشکلی وجود ندارد . مردم کشمیر دائماً در انتخابات شرکت می کنند و اخیراً‌ ‌دولت را با آرای بالایی انتخاب کردند. آنها قانون اساسی خود را دارند.

 هم اکنون در مورد رابطه ایالات متحده با هند ،‌ به نظر می آید قدرت لابی هندی ها در آمریکا بسیار افزایش یافته و بسیار متمرکزتر شده است . بسیاری از مردم می گویند این موضوع با لابی اسرائیل  قابل مقایسه است . آیا این سخن اظهارنظر عادلانه ای است؟
من با چنین اظهارنظرهایی موافق نیستم اما مطمئناً قبول دارم که روابط ما با ایالات متحده به صورت قابل توجهی افزایش یافته است. آخرین مثال این موضوع از امضای بسته همکاری هسته ای و پیشنهاد اصلاح فعالیت های انرژی اتمی آنها است که باعث شده انزوای هند در عرصه هسته ای که ما به مدت 34 سال از آن رنج می بردیم از بین ببرد.

 انتخابات ملی در هند نزدیک است . مسلماً شما یکی از چهره های برجسته در حزب کنگره  و یک سیاستمدار کارآزموده و مورد احترام هستید . فکر می کنید حزب کنگره این بار چکار می کند؟
من امیدوارم، البته به عنوان یکی از اعضای حزب  همیشه برای موفقیت حزب تلاش می کنم. نتایج آخرین هیئت استانی مشخص می کند که کنگره شانس خوبی دارد.

الجزیره 25 فوریه 2009/ترجمه: لیدا هادی 

کد خبر 4362

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
1 + 6 =