تضمین منافع سهامداران خرد با بوک بیلدینگ

بی‌تردید مهم‌ترین دستاورد این اقدام دولت یازدهم را باید منصفانه بودن تخصیص سهام در عرضه اولیه دانست. از بین رفتن شائبه ناعادلانه بودن تخصیص‌ها و موانع کشف قیمت منطقی، مصداق مهم‌ترین دستاورد دولت از طریق اجرایی کردن بوک بیلدینگ است.

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین وزارت امور اقتصادی و دارایی و سازمان‌های ذیربط، مجموعه‌ای از اقدامات اثربخش و تاثیرگذار در رعایت حقوق شهروندی دولت یازدهم را براساس شعار «اقتصاد مقاومتی، اقدام و عمل» در قالب 100 روز صد اقدام رونمایی می‌کند.

درگام چهل و دوم از 100 روز صد اقدام، به معرفی «تضمین منافع سهامداران خرد با بوک بیلدینگ» کرده است:

"بوک بیلدینگ" یا "عرضه اولیه باروش ثبت سفارش" را باید یکی ازمهم ترین اقدامات دولت یازدهم در حوزه توسعه بازارمالی دانست; اقدامی که با برطرف کردن مشکلات و موانع روش قبلی عرضه اولیه سهام، هرگونه شائبه مبنی بر غیرمنصفانه و ناعادلانه بودن این تخصیص ها را از بین برده است. از سوی دیگر، بوک بیلدینگ به دلیل برخورداری از ساختاری مبتنی بر باز بودن زمان، موجب منطقی شدن روند کشف قیمت ها در عرضه اولیه شده است

بوک بیلدینگ در عرضه اولیه

بوک بیلدینگ نماد شفافیت بازار در عرضه اولیه است، چرا که با این روش، تمام بازیگران بازار در کشف قیمت سهام نقش و مشارکت دارند. بوک بیلدینگ هم به معامله گران کارگزار و هم به سرمایه گذاران آنلاین و عادی اجازه می دهد که با ثبت سفارش، در کشف قیمت سهام مورد معامله نقش داشته باشند. بنابراین باید توجه داشت که سهام مورد معامله در عرضه اولیه، در روش بوک بیلدینگ توسط کارگزاران به مشتریان تخصیص داده نمی شود.

این امر به معنی آن است که در بوک بیلدینگ، مشتریان به طور مستقیم یا غیرمستقیم سفارش خود را ثبت می کنند. بدین ترتیب، شائبه هرگونه غیرمنصفانه بودن تخصیص ها در عرضه اولیه در روش بوک بیلدینگ از بین می رود. این در حالی است که در روش قبلی عرضه اولیه، کلیه مشتریان به طور مستقیم در کشف قیمت سهام عرضه اولیه نقش نداشتند، یعنی کارگزاران در بدو امر و بر مبنای پیشنهادهای سرمایه گذاران، کشف قیمت می کردند و پس از آن، مشتریان آنلاین با این قیمت کشف شده وارد معامله می شدند.

مزایای بوک بیلدینگ

بوک بیلدینگ نسبت به روش قبلی عرضه اولیه سهام، از مزایای متعددی برخوردار است. پیش از هرچیز باید به این نکته اشاره کرد که این روش در انجام معامله به لحظه محدود نمی شود. دراین میان، خریدار و فروشنده بر اساس تحلیل های موجود در مورد قیمت، در ساعاتی که از قبل مشخص شده اقدام به معامله در سیستم می کنند. همچنین در روش بوک بیلدینگ، ثبت درخواست هر مشتری می تواند تنها از یک کارگزاری انجام شود.

این موضوع موجب آن می شود که رانت های برخی افراد در حوزه تخصیص های بیش از حد مجاز از بین رفته و منافع سهامداران خرد بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته و حفظ شود. بدین ترتیب، سهامداران خرد به عنوان مهم ترین هدف مورد جذب از سوی بازار سرمایه هستند، بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته و با تامین بیشتر منافع آنها، بستر مناسب برای افزایش اعتماد آنان را فراهم می کند.

مشکلات روش های قبلی عرضه اولیه

عرضه اولیه سهام از طریق روش قبلی همواره با مشکلات متعددی روبرو بود. نخستین و شاید مهم ترین مشکل موجود در روش قبلی، شائبه در تخصیص عادلانه و منصفانه سهم های عرضه اولیه بود. در روش قبلی کارگزاران قیمت سفارش مشتریان متعدد را سامانه معاملاتی مشاهده می کردند که همین موضوع به این شائبه نیز دامن می زد.

در وهله دوم، باید به این موضوع اشاره کرد که مکانیسم های قبلی، روش های چندان مناسبی برای کشف قیمت یک شرکت که برای اولین بار وارد بورس می شود، ارائه نمی کردند. در گذشته کشف قیمت این شرکت ها خیلی سریع و تنها در ظرف چند ثانیه بدون یک تحلیل عمیق انجام می شد. در نتیجه این امر، قیمت های کشف شده در بسیاری از موارد، چندان منطقی نبود، چرا که در مدت زمان خیلی کم در مورد آنها تصمیم گیری شده بود.

مشکل سوم روش قبلی عرضه اولیه مربوط به مسائل فنی بود; جایی که حجم بالایی از سهام باید در یک لحظه در سیستم معاملات، مورد معامله قرار می گرفت و همین موضوع، سیستم معاملات را دچار مشکل می کرد. در واقع حجم اطلاعات ورودی سیستم خارج از ظرفیت آن بود و بعضا سامانه معاملات را دچار مشکل می کرد. به همین دلیل، در عرضه های اولیه همواره نگرانی های فنی نیز وجود داشت.

رفع مشکلات توسط بوک بیلدینگ

نتیجه بررسی های انجام شده در دولت یازدهم نشان می دهد که روش های ثبت سفارش که در سراسر دنیا مورد استفاده قرارمی گیرد و تحت عنوان بوک بیلدینگ شناخته می شود، برای حل مشکلات عرضه اولیه انتخاب شدند و در نهایت بوک بیلدینگ این 3 مشکل اساسی در بازار را برطرف کرد.

در روش بوک بیلدینگ، رویه تخصیص در اختیار کارگزاران قرار ندارد و سامانه آن طبق یک الگوریتم مشخص تصمیم گیری می کند. این در حالی است که در روش قبلی، هر یک از کارگزاران رویه خود را داشتند که مجموعه این رویه ها از شفافیت برخوردار نبود و میزان سهم تخصیص یافته به هرکس نیز مشخص نبود.

در واقع در روش قبلی، تخصیص ها بر اساس تشخیص کارگزاران انجام می شد که این موضوع در بسیاری از موارد غیرمنصفانه بود اما اینک این رویه در دستورالعمل بوک بیلدینگ ذکر شده و چگونگی تقسیم سهام بین همه متقاضیان کاملا مشخص است. در مورد مشکل دیگر باید گفت که عرضه اولیه در بوک بیلدینگ ظرف چند ثانیه انجام نمی شود و مدت زمان آن باز است و می تواند طی چند ساعت و حتی چند روز انجام شود.

به همین دلیل، در بحث کشف قیمت ها، می توان تصمیمات منطقی تری گرفت. همچنین در مقررات لحاظ شده برای بوک بیلدینگ نیز شرکت عرضه کننده موظف به ارائه گزارش ارزیابی شده است که بر این اساس، قیمت هر سهم را نیز می توان تخمین زد و مشکل کشف قیمت ها نیز در بوک بیلدینگ حل می شود. عامل مشترک در هر 2 مورد فوق مبنی بر باز بودن زمان عرضه اولیه و کشف قیمت ها، در مرتفع کردن مشکل سوم نیز عامل اصلی محسوب می شود. در روش قبلی، به دلیل ورود اطلاعات گسترده در یک لحظه، منجر به مشکلات فنی می شد که اینک باز بودن این زمان، موجب مرتفع شدن این مشکل در بوک بیلدینگ نیز شده است.

بوک بیلدینگ و ایجاد عرضه اولیه منصفانه

بی تردید مهم ترین دستاورد این اقدام دولت یازدهم را باید منصفانه بودن تخصیص سهام در عرضه اولیه دانست.از بین رفتن شائبه ناعادلانه بودن تخصیص ها و موانع کشف قیمت منطقی، مصداق مهم ترین دستاورد دولت از طریق اجرایی کردن بوک بیلدینگ است.

در بوک بیلدینگ هر کارگزار تنها قیمت پیشنهادی مشتریان خود را در سامانه مشاهده می کند و اشرافی بر قیمت های پیشنهادی سایر کارگزاری ها ندارد. بدین ترتیب، بوک بیلدینگ موجب از بین رفتن حرکت توده وار در کشف قیمت ها شده و از سوی دیگر، مسیر تخصیص غیرمنصفانه را نیز سد کرده است.

 

35223

کد خبر 642829

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
1 + 5 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 1
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • بی نام IR ۲۰:۱۴ - ۱۳۹۵/۱۲/۱۴
    1
    اخیرا نماد برکت ب همین روش عرضه شد در آستانه قیمت ۲۲۰۲۴۲ اما یه ریز تا ۱۹۰ ریزش داشته، آستانه قیمت بالا بود خود مدیران شرکت میگفتن سهم حدود ۲۰۰ می ارزه. متاسفانه این روش تجربه تلخی برای سهامدار بجا گذاشته از این روش عرضه اولیه.