تحلیلگران اقتصادی پیش‌بینی می‌کنند با تشکیل بازار ثانویه ارز و در صورت مدیریت صحیح بانک مرکزی بر این بازار، روند کاهشی قیمت ارز شروع خواهد شد.

مریم فکری: در حالی هیجانات ارزی در روزهای گذشته دوباره به اوج خود رسیده بود، دولت در اوج افزایش قیمت دلار که در بازار غیررسمی با نرخی در حدود 9 هزار تومان دیده می‌شد، جلسه‌ای تشکیل داد و تصمیمی تازه برای ساماندهی بازار ارز گرفت. به موجب تصمیم تازه هیات دولت، دولت با فعال شدن بازار دوم ارزی به طور رسمی موافقت کرد.

رییس‌کل بانک مرکزی با اشاره به بررسی موضوع بازار ثانویه در ستاد اقتصادی دولت با حضور رییس‌جمهور، اعلام کرد: این بازار در حال تعیین‌تکلیف است. به گفته ولی‌الله سیف، حجم صادرات کشور و ارزآوری‌ای که وجود دارد، به راحتی می‌تواند ارز مورد نیاز برای واردات را تامین کند.

به این ترتیب، بنا به اظهارات وی، یکی از موضوعاتی که در ستاد اقتصادی دولت مورد بررسی قرار گرفت، بازار ثانویه ارز است که می‌تواند با استفاده از ارزهای صادراتی خود تامین شود. (اینجا)

اما در شرایطی این تصمیم گرفته شد که قیمت دلار در بازار غیررسمی به بیش از 9 هزار تومان، یورو به بیش از 10 هزار تومان و پوند به بیش از 11 هزار و 500 تومان افزایش یافته بود. اقتصاددانان معتقدند رخی برای سوداگری، احتکار، سود بیشتر و سفته‌بازی به قصد آینده‌نگری، معادلات بازار ارزی را برهم زده‌اند، بنابراین عرضه و تقاضا به هیچ‌وجه در این سیستم جوابگو نیست. (اینجا)

  

در بازار دوم ارز چه خواهد شد؟

گزارش‌ها نشان می‌دهد که در بازار دوم، صادرکنندگان برپایه غیرنفتی با واردکنندگان کالای مصرفی عادی در خصوص نرخ ارز معاملاتی توافق خواهند ارز. نرخ پایه ارز برای این معاملات نرخ رسمی بانک مرکزی است و شکاف قیمتی تا نرخ توافقی، توسط قیمت‌گذاری اظهارنامه‌های صادراتی پوشش داده خواهد شد. مطابق گزارش‌ها، کشف قیمت اظهارنامه‌های صادراتی نیز در بازار بورس صورت خواهد گرفت.

بر اساس تصمیمات اتخاذ شده در این جلسه، سه گروه صادرکننده و ۴ گروه واردکننده معرفی شدند. گروه نخست، کالاهای اساسی و ضروری که ارز خود را از درآمدهای نفتی تامین می‌کند. گروه دوم واردات کالاهای واسطه‌ای و سرمایه‌ای است که ارز خود را از صادرات محصولات پتروشیمی و مواد معدنی تامین خواهد کرد. در گروه سوم، کالاهای عادی وجود دارند که نسبت به دو گروه نخست، از ضرورت کمتری برای واردات برخوردار بودند که می‌توانند ارز خود را بر اساس نیاز از صادرکننده با پایه غیرنفتی تامین کند. در حقیقت تصمیم جدید دولت متوجه گروه سوم است که قرار است، ارز مورد نیاز در این گروه در یک نرخ توافقی صورت گیرد. این گروه‌های کالایی شامل «مواد خوراکی دریایی»، «برخی از صیفی‌جات»، «برخی از فلزات زینتی»، «نوعی از کاغذ» و سایر موارد است که در مجموعه گروه کالایی وارداتی سوم دسته‌بندی شده است. لیست این اقلام، از سوی مسوولان دولتی مشخص شده و با عنوان اولویت سوم ارزی دسته‌بندی شده‌اند. با این تصمیم، به نظر می‌رسد از حجم تقاضا برای دریافت ارز رسمی کاهش یافته و بخشی از تقاضا که در بازار غیررسمی نیز قرار دارد و موجب رشد قیمتی شده، می‌تواند در این گروه قرار گیرد و از سطح التهابات دلار کاسته شود.

رحیم زارع، سخنگوی کمیسیون ویژه حمایت از تولید ملی درباره بازار ثانویه ارز توضیح داده است: براساس آن ارز حاصل از نفت به کالاهای اساسی با قیمت ۴٢٠٠ تومان اختصاص می‌یابد. همچنین برای ٨٠ درصدی که در سامانه نیما ثبت‌نام کردند، ارز حاصل از صادرات غیرنفتی با همین قیمت (۴٢٠٠ تومان) در راستای حمایت از تولیدکنندگان و واردکنندگان اختصاص خواهد یافت و برای گروه سوم یعنی ٢٠ درصدی که خارج از سامانه نیما هستند، ارز با نرخ توافقی پیش‌بینی شده است. (اینجا)

به گفته وی، در مورد گروه چهارم، یعنی ١۴٠٠ کالایی که بخشنامه آن منتشر شد نیز مقرر شد ارز تعلق نگیرد.

  

در بازار ارز چه گذشت؟

از اواسط سال گذشته بود که نرخ ارز روندی صعودی را در پیش گرفت، تاکنون در جهت اصلاح بازار و برگرداندن آرامش، سیاست‌های مختلفی اجرایی شده است. در ابتدا، در اواسط زمستان سال گذشته، بسته ضدالتهاب ارزی در پیش گرفته شد؛ بسته‌ای که مهم‌ترین هدف آن، کاهش سوداگری در بازار ارز و سوق دادن نقدینگی سیال در بازار به سمت بازار سپرده بانکی بود. ابزار این بسته نیز پیشنهاد سپرده‌های ارزی و ریالی با نرخ سود جذاب بود که در مقطع کوتاهی بازار را آرام کرد، اما بعد از ایام نوروز شاهد بودیم که نرخ ارز وارد مدار صعودی شد.

بر این اساس، در فروردین‌ماه امسال دومین نسخه اصلاح بازار ارز و تحت عنوان ارز تک نرخی ارائه شد، نسخه‌ای که هدف آن حذف سوداگری از بازار و تعیین نرخ ارز ۴۲۰۰ تومانی از سوی سیاست‌گذار بود. با ارائه این نسخه، بازار برای مدتی محدود بسته شد و تا حدودی التهاب‌های بازار خوابید، اما بعد از مدتی ارز نه‌تنها تک‌نرخی نماند، بلکه نرخ این دارایی در بازار رسمی شکاف دو برابری را نسبت به نرخ مورد هدف سیاست‌گذار نیز پر کرد.

در این بازه زمانی، سیاست‌گذار نسخه‌های متعددی که محدودیت در عرضه و تقاضای ارز برای کالاهای مختلف را روایت می‌کردند، پیچید. به عنوان مثال، در آخرین مصوبه به‌منظور حمایت از ذخایر ارزی، واردات بسیاری از کالاها ممنوع اعلام شد یا به واردات کالاهای اساسی یارانه تعلق می‌گرفت. آخرین نسخه دولت برای ساماندهی بازار ارز نیز، تشکیل بازار دوم ارز اعلام شده است.

  

پایان قیمت‌گذاری ارز در کوچه پس کوچه‌ها

برخی از کارشناسان معتقدند اگرچه دولت با تاخیر زیاد، سرانجام با شکست انحصار در قیمت‌گذاری ارز موافق کرد، اما معنای سرراست بازار ثانویه ارز این است که قرار است ضوابط دست‌وپاگیری مانند واسپاری ارزی برچیده شود و به اصرار برای گنجاندن همه معاملات در قالب تنگ دلار 4200 تومانی پایان داده شود. به اعتقاد آنها، اگر دولت و بانک مرکزی این تصمیم را با جدیت و اراده‌ای که لازمه تصمیم‌گیری در این دوران است، پیش ببرند، بدون تردید از باتلاق ارزی خارج خواهند شد.

غلامرضا تاج‌گردون، رییس کمیسیون برنامه و بودجه شورای اسلامی در این خصوص می‌گوید: باید از روز اول موضوع تشکیل بازار ثانویه ارز در دستور کار مسوولان اقتصادی قرار می‌گرفت، چراکه با دلار ۴۲۰۰ تومانی حجم عرضه و تقاضا به تعادل نمی‌رسید.

به اعتقاد وی، این‌که گفته می‌شود 10 درصد تقاضا در بازار ارز مربوط به تقاضای دلار با نرخ بالای ۴۲۰۰ تومان بوده، موضوع قابل‌تاملی است؛ چراکه در حال حاضر این ۱۰ درصد حجم تقاضا و عرضه، قیمت‌ها را در بازار ارز تعیین می‌کند.

نماینده مردم گچساران در مجلس شورای اسلامی درباره تاثیر راه‌اندازی بورس ارز تصریح می‌کند: با اقداماتی مانند تشکیل بازار ثانویه ارز با بورس ارز می‌توان با مکانیزم عرضه و تقاضا نوسانات بازار ارز را کنترل کرد.

تاجگردون درباره درآمد دولت از مابه‌التفاوت نرخ ارز پیش‌بینی شده در بودجه با نرخ ارز ۴۲۰۰ تومانی، عنوان می‌کند: باید توجه کرد در کل درآمد دولت از مابه‌التفاوت نرخ ارز رقم بالایی نیست.

به گفته وی، اعلام نرخ ۴۲۰۰ تومانی دلار و پذیرش ثبت‌سفارش برای واردات به‌طور طبیعی باعث می‌شود ثبت‌سفارش با تقاضای اضافه روبه‌رو شود.

محمدرضا پورابراهیمی، رییس کمیسیون اقتصادی مجلس نیز تاکید می‌کند: پیش‌بینی می‌شود که با تشکیل بازار ثانویه ارز و در صورت مدیریت صحیح بانک مرکزی بر این بازار، روند کاهشی قیمت ارز شروع شود.

در این میان، حسین محمودی‌اصل، کارشناس اقتصادی نیز می‌گوید: اقدام دولت برای تعریف ارز ثانویه اقدامی درست و بجاست. به اعتقاد وی، از ابتدا مشخص بود ارز 4200 تومانی که تک‌نرخی اعلام شده بود، موفق نخواهد بود و با شکست مواجه می‌شود.

محمودی‌اصل تصریح می‌کند: دولت در نظر دارد حدود ۲۰ درصد از ارز صادرکنندگان را به صورت توافقی به واردکننده‌هایی بدهد که کالای غیرضروری وارد می‌کنند. با این اقدام در اصطلاح بازار ثانویه‌ای تشکیل می‌شود و این بازار می‌تواند تعیین‌کننده قیمت ارز باشد و قیمت‌گذاری ارز در کوچه پس کوچه‌ها صورت نگیرد.

وی با ذکر این نکته که تعیین ارز ثانویه نمی‌تواند تمام مشکلات بازار ارز را برطرف کند، می‌گوید: متاسفانه این تصمیم دولت خیلی دیر اتفاق افتاد و زمانی که قیمت، چسبندگی پیدا کند و به عددی برسد، پایین آوردن مجدد آن کاری بسیار دشوار است. مجموع این مطالب موجب شده که اقشار مختلف در بازار ارز و سکه وارد شده و این افراد تصور می‌کنند همیشه قیمت‌ها رو به افزایش خواهد بود.

با این وجود، به اعتقاد محمودی‌اصل، به نظر می‌رسد این اقدام تا حدودی بتواند شرایط نابه‌سامان کنونی را آرام کند و بازار ثانویه تا حدی به بازار ارز نظم خواهد بخشید.

البته کارشناسان این هشدار را هم می دهند که اگر سیاست‌گذار به اصل عرضه و تقاضا در این بازار باور نداشته باشد و مکانیزم تعیین قیمت دستوری را دنبال کند، فساد و رانتی که در یک بازار با دو نرخ صورت می‌گرفت، از این پس در بازاری با سه نرخ و پتانسیل بیشتری برای ناکارآیی شکل خواهد گرفت.

 

223225

کد خبر 786318

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
5 + 3 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 36
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 6
  • بی نام A1 ۰۴:۲۶ - ۱۳۹۷/۰۴/۰۶
    149 6
    اين راهها مسکن هايي است که راه به جايي نمي برد اين نشان دهنده وضع غير طبيعي اقتصاد است و در چنين وضعي سرمايه گذاري و رشد اقتصادي مفهومي ندارد بايد دنبال کار اساسي بود و آن تصميم به مذاکره همه جانبه با آمريکاست يا توسط مسئولين و يا اجازه دادن به رفراندم و بر اساس نظر مردم
    • بی نام A1 ۱۷:۳۳ - ۱۳۹۷/۰۴/۰۸
      13 0
      یک عمره به مسکن فکر می کنیم
  • بی نام A1 ۰۴:۲۹ - ۱۳۹۷/۰۴/۰۶
    102 2
    دست شما درد نکنه ولی وقتی تحریمها شروع شد چه میکنید
    • بی نام A1 ۱۷:۲۲ - ۱۳۹۷/۰۴/۰۸
      16 0
      هیچی
  • غلط گیر RO ۰۴:۳۲ - ۱۳۹۷/۰۴/۰۶
    2 3
    چرا اینغدر مطن این قلط داره؟؟
  • متقاضی IR ۰۵:۰۵ - ۱۳۹۷/۰۴/۰۶
    31 3
    سلام،البته که این نوع تصمیمیات بهتر از بی تصمیمی هست.ولی باید توجه داشته باشیم که هر جاییکه اجبار باشد حتما نتیجه هم نخواهد داشت.بطور مثال وقتی صادر کننده موظف به فروش است و وارده کننده موظف به خرید هست حتما مشکلاتی رو در پیش خواهد داشت.در ساده ترین مشکل اینکه اگر وارد کننده ای نخواهد مشتری خود را به صادر کننده معرفی کند برای حفظ اسرار کار چه تمهیدی انیشیده شده؟روال معمول سفارشات به این ترتیب هست که سازنده یا فروشنده ابتدا مبلغی را برای پیش پرداخت میگیرد و بعد از آماده شدن الباقی وجه را دریافت میکند.در این مورد آیا مکانیزمی درنظر گرفته شده؟
  • بی نام A1 ۰۵:۲۳ - ۱۳۹۷/۰۴/۰۶
    56 0
    بازم مسکن بیشتر بجای درمان
  • سعید A1 ۰۵:۵۴ - ۱۳۹۷/۰۴/۰۶
    5 4
    دولت محترم . دولت محترم . دولت محترم
  • بی نام A1 ۰۶:۰۸ - ۱۳۹۷/۰۴/۰۶
    9 87
    دراین مقطع بایدبه دولت کمک کنیم واگرارزداریم به بازار واردکنیم دولت تحت فشارهای خارجیه.
  • بی نام DE ۰۶:۲۰ - ۱۳۹۷/۰۴/۰۶
    0 5
    چه حیف شد
  • بی نام IR ۰۶:۴۵ - ۱۳۹۷/۰۴/۰۶
    43 1
    مگه ارز تک نرخی نشد؟ یک شبه دلار رو 500 تومن افزایش قیمت دادید به بهانه تک نرخی. الان هم که این ماجرا. هر دم از این باغ بری میرسد
  • بی نام A1 ۰۶:۴۷ - ۱۳۹۷/۰۴/۰۶
    36 0
    من متوجه نشدم. یعنی صادر کننده ارز 4200 برای تهیه مواد اولیه کالای خودش از دولت گرفته و بعد از فروش ارز آنرا به قیمت توافقی به وارد کننده می فروشه؟ یعنی صادر کننده جای دلال ارز قرار می گیره؟ پس اون 4200 که در قدم اول از دولت گرفت چی می شه؟ یعنی دلالی پس کوچه ای ارز رو لباس تر و تمیز می خواهیم بپوشانیم؟ مگه ارز کالاست؟
    • بی نام IT ۱۵:۰۸ - ۱۳۹۷/۰۴/۰۶
      14 0
      متاسفانه بله. اين معنيش يك رانت بزرگ براي صادر كننده است. به اين معني كه صادركننده ارز ٤٢٠٠ توماني براي تهيه مواد اوليه از دولت ميگيره بعد صادرات انجام ميده و ارز دريافتي را با قيمت آزاد به وارد كننده ميفروشه و وارد كننده چون ارز را با قيمت بالا خريداري كرده اجناس وارد شده را با قيمت ارز آزاد به علاوه سودش به مصرف كننده نهايي كه مردم باشند ميفروشد. يعني اين وسط اين مردم كشور ما هستند كه جيب صادر كننده را پر و جيب خود را خالي ميكنند. يا بعبارت ديگر صادر كننده بجاي اينكه از مصرف كننده كشور خارجي سود ببرد داره از مردم كشور خودش سود و منفعت ميبره
  • بی نام SE ۰۷:۰۰ - ۱۳۹۷/۰۴/۰۶
    12 0
    بسلامتی
  • امید A1 ۰۷:۲۴ - ۱۳۹۷/۰۴/۰۶
    3 41
    همه ما فقط بلدیم نق بزنیم حداقل می توانیم در حد خودمون در این شرایط به دولت کمک کنیم. پیشنهاد می شود از چهره های فرهنگی و ورزشی مورد اعتماد بخواهیم با تشکیل کمپین هایی با عنوان کمک به دولت از اقداماتی که موجب التهاب در بازار ارز و طلا می شود پرهیز شود. باید فضایی را ایجاد کرد که سودجویان منفور ملت شوند. فرهنگ «نه به سود جویی» به نفع منافع ملی چاره کار است. تا مردم پای کار نیایند تدابیر مسولان مسکن بیش نیست
    • بی نام IT ۱۵:۴۹ - ۱۳۹۷/۰۴/۰۶
      7 1
      الان با این کاری که انجام شده صادرکنندگان هم در زمره سودجویان قرار میگیرند چون ارز ۴۲۰۰ میگیرند و جنس وارد شده با ارز آزاد و با قیمت بالا به مصرف کننده داخلی تعلق میگیرد
    • بی نام A1 ۱۷:۳۴ - ۱۳۹۷/۰۴/۰۸
      5 0
      چه کمکی ؟
  • بی نام SE ۰۷:۲۵ - ۱۳۹۷/۰۴/۰۶
    6 4
    بنظرم بازار ثانویه باید سایت اینترنتی و آنلاین و متشکل از صرافان و بانکها باشه تا مردم ارز مورد نیازشونو در یک محیط رقابت و امن خرید و فروش کنند
    • بی نام A1 ۱۷:۲۲ - ۱۳۹۷/۰۴/۰۸
      3 1
      دست بردارید آقا
    • بی نام A1 ۱۷:۳۵ - ۱۳۹۷/۰۴/۰۸
      3 1
      فایده ای نداره
  • رضا فراهاني A1 ۰۸:۴۳ - ۱۳۹۷/۰۴/۰۶
    14 0
    در همين ليست ١٤٠٠ قلمي كه اقايون وارداتش رو ممنوع كردن هم بي تدبيري و تصميمات لحظه اي گرفته شده. تعدادي از اين اقلام علاوه بر اينكه جز كالاهاي اساسي ميباشند هيچ توليد داخلي هم ندارن جهت جايگزيني بعنوان مثال ريل اسانسور كه در ساختمان سازي مورد مصرف دارد و توليد داخلي ندارد كارشناسان مسول ظاهرا فله اي و شتايزده مقررات وضع كردن
  • بی نام SE ۰۹:۲۱ - ۱۳۹۷/۰۴/۰۶
    28 0
    چه رانت تو رانتی شده عزیزان ارز را آزاد بگذارید تا مکانیزم عرضه و تقاضا در بازار کارشو بکنه و دولت فقط نقش تنظیم کننده داشته باشه. با این روشهای من دراری فقط رانت و فسار درست میکنید. حداقل از کشورهای موفق یاد بگیرید
  • حسابدار A1 ۰۷:۳۲ - ۱۳۹۷/۰۴/۰۷
    2 0
    قیمت جهانی طلا رو به کاهش است به طوری که در 10 روز گذشته 50 دلار در هر انس در بازارهای جهانی کاهش داشته امادلال ها ی سکه حاضر به کاهش قیمت نیستند و بازار ارز را بهم ریختند.حراج روزانه سکه در کنار بازار ثانویه ارز راه گشاست ومی تواند قیمت ها را بشکند.ضمن اینکه ستاد مبارزه با دلال باید در همه استانداری ها تشکیل شود.
    • بی نام A1 ۱۷:۲۲ - ۱۳۹۷/۰۴/۰۸
      2 0
      خوبه همین فرمون
  • بی نام A1 ۱۷:۳۲ - ۱۳۹۷/۰۴/۰۸
    3 0
    واقعا پایان ؟ یک سر بزنید فردوسی
  • بی نام A1 ۱۷:۳۲ - ۱۳۹۷/۰۴/۰۸
    1 3
    منع خرید و فروش ارز در این شرایط منطقی است
  • بی نام A1 ۱۷:۳۲ - ۱۳۹۷/۰۴/۰۸
    1 0
    باید زودتر از این ها این اتفاق می افتاد
  • بی نام A1 ۱۷:۳۳ - ۱۳۹۷/۰۴/۰۸
    2 0
    چی میگین . کدوم پایان ؟ تازه شروع قصه است
  • بی نام A1 ۱۷:۳۳ - ۱۳۹۷/۰۴/۰۸
    2 0
    خوب تکلیف چیه ؟ الان وضع خوب شد ؟
  • بی نام A1 ۱۷:۳۴ - ۱۳۹۷/۰۴/۰۸
    7 0
    این رو ول کن . اون ها که دلار 4200 گرفتند کی بودند ؟ اون ها رو معرفی کن
  • بی نام A1 ۱۷:۳۵ - ۱۳۹۷/۰۴/۰۸
    0 2
    باید فکری اساسی کرد . باید مردم اعتماد کنند به دولت
  • بی نام A1 ۱۷:۳۵ - ۱۳۹۷/۰۴/۰۸
    0 10
    باید کاری کنیم که امریکا شکست بخوره
  • بی نام A1 ۱۷:۳۶ - ۱۳۹۷/۰۴/۰۸
    0 1
    من تصورم غیر از اینه . هنوز پایان نگرفته
  • بی نام A1 ۱۷:۳۸ - ۱۳۹۷/۰۴/۰۸
    0 1
    اون 12 تومان رو تخفیف نمیدی من بگیرم ؟
  • بی نام A1 ۱۷:۳۸ - ۱۳۹۷/۰۴/۰۸
    0 1
    عجب داستانیه . باز هم می خرند .
  • بی نام A1 ۱۷:۳۸ - ۱۳۹۷/۰۴/۰۸
    6 0
    مردم ا ترس کاهش ارزش پولشون می خرن . تا کاهش ارزش پول ادامه داره وضع همینه