استراتژی ایران در مذاکرات پیش رو با اروپا باید به گونه ای طراحی شود که ما حرف های خود را بیان کرده و اهداف خود را دنبال کنیم؛ این استراتژی اروپاست که در هر مذاکره با ایران بروی مساله هسته ای کشورمان متمرکز شود اما ایران نیز باید علاوه بر مساله هسته ای تلاش کند موارد مورد نظر دیگر را در مسیر مذاکرات و به عنوان دستور کار گفت و گوها با طرف های اروپایی مطرح کرده و به آنها بقبولاند.
اتحادیه اروپا طبق دستور روسای اتحادیه و وزرای خارجه دستور کار مذاکرات خانم اشتون را تنظیم کرده است و اکنون دستور کار مذاکرات پیش رو مشخص شده است. آنها به طور قطع پیرامون دو موضوعی که در برنامه تحریم اتحادیه اروپا علیه ایران بود با تهران به مذاکره خواهند نشست؛ اول مساله حقوق بشر در ایران و دوم مساله هسته ای کشورمان. به طور طبیعی مساله هسته ای گسترده تر و قابل بحث تر خواهد بود.
اما ایران به طور قطع باید موارد دیگری ورای دو مساله فوق همچون مباحث اقتصادی، روابط سیاسی دو طرفه و مسائل فی مابین را در دستور کار مذاکرات آتی با اتحادیه اروپا قرار دهد.
چنانچه ایرن بتواند در دستور کار مذاکرات این مسائل را قرار داده و پیش از ورود به مذکره دستور کار تنظیم شده را به طرف اروپایی بقبولاند، طبیعی است که به نفع ایران خواهد بود اما اتحادیه اروپا تمام تلاش خود را خواهد کرد که تنها بروی دستور کار تنظیم شده که شامل مسائل حقوق بشری ایران و برنامه هسته ای کشورمان است، به بحث و گفت و گو با تهران بنشیند.
چنانچه اتحادیه اروپا برای بحث در دیگر موارد مورد نظر ایران نیز اعلام آمادگی کند بی تردید به سادگی از کنار آنها خواهد گذشت و توان خود را بروی مساله هسته ای ایران متمرکز خواهد کرد و با به بی نتیجه ماندن دو مساله اصلی مورد نظر اروپا یعنی حقوق بشر و برنامه هسته ای ایران، بهانه بی توجهی به موارد دیگر مورد نظر ایران نیز برای طرف های اروپایی فراهم خواهد شد.
اما برای توسعه دستور کار مذاکرات با طرف های اروپایی راهکارهایی وجود دارد؛ در مرحله کنونی مهمترین مساله این است که یک دیپلماسی مشترک ویژه مورد توافق شورای عالی امنیت ملی و وزارت خارجه کشور تنظیم شود.
در واقع مقامات وزارت خارجه به همراه کارشناسان شورای عالی امنیت ملی می توانند با رایزنی این دیپلماسی مشترک را تعیین کرده و مسئولیت هر یک از ارگان ها را نیز مشخص کنند چراکه در اجرای این دیپلماسی علاوه بر دستگاه های مرتب با سیاست خارجی کشور، ارگان های اقتصادی نیز می توانند از لابی های خود در ارتباط با اروپا استفاده کنند.
از سوی دیگر ایران باید از طرق مختلف از لابی های خود در اروپا استفاده کرده و فشار لازم را بر دست اندکاران سیاست خارجی اتحادیه اروپا وارد کند. به این ترتیب می توان از اهرم های فوق برای چرخاندن چرخی که میان ایران و اروپا در جریان است، استفاده کرد.
در این مسیر هم سفارتخانه های ایران در کشورهای اروپایی باید وارد کار جدی شوند - البته در شرایط کنونی به تعطیلات تابستانی در اروپا نزدیک می شویم و این نکته را باید در نظر داشت - و هم ایران از همه اهرم های اقتصادی، سیاسی و فرهنگی خود در اروپا استفاده کند تا طرف های اروپایی را در جهت اهداف خود به حرکت درآورد. در این مسیر ایرانیان مقیم در اروپا، شرکت های فعال میان ایران و اروپا یا سفرای اروپایی هر یک نقش خاص خود را دارند.
سفیر سابق ایران در آلمان
نظر شما