۰ نفر
۲۳ اردیبهشت ۱۳۸۸ - ۰۶:۱۴

بعد از تمام وعده‌ها و شعارهایی که این روزها هرچه بیشتر رنگ انتخاباتی به خود می‌گیرند، این‌بار نوبت زنان خانه‌دار است.

الناز محمدی

 بعد از تمام فراز و نشیب‌ها و وعده‌هایی که در مورد بیمه طلاق و ازدواج و بیمه زنان سرپرست خانوار و سهام عدالت و... در چند سال اخیر جریان داشته است، چند ماهی است که زنان خانه‌دار در مرکز برنامه‌های دولت قرار گرفته‌اند و هر روز هم آمارهای مختلفی در مورد آن اعلام می‌شود. در جدیدترین اظهارنظر نیز «علی ذبیحی» مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده است که این سازمان به منظور حمایت از زنان خانه‌دار، لایحه‌ای را آماده و تقدیم دولت کرده است که در صورت تصویب، سهم دولت در پرداخت حق بیمه به 27/20درصد افزایش و در ازای آن سهم بیمه زنان خانه‌دار به 7درصد کاهش می‌یابد. در همین راستا دیروز وزیر رفاه و تأمین اجتماعی با بیان اینکه پرداخت مبلغ کلی حق بیمه توسط زنان خانه‌دار امکان‌پذیر نیست، اعلام کرد قرار است یارانه دولتی برای بیمه این زنان در نظر گرفته شود و تا روز چهارشنبه 23 اردیبهشت نهایی و ابلاغ می‌شود. اما این اظهار‌نظرها در حالی بیان می‌شود که دو هفته پیش زمزمه‌هایی از وزارت رفاه به گوش می‌رسید مبنی بر اینکه موضوع بیمه زنان خانه‌دار منتفی است و بنابراین بهتر است زنان خانه‌داری که طی این پنج سال عضو صندوق بیمه زنان خانه‌دار شده‌اند، بروند و پول‌هایشان را پس بگیرند. پنج سالی که دقیقاً قرار بود پس از سپری شدنش، زنان خانه‌دار عضو این صندوق، مستمری دریافت کنند؛ به طوری که در بخشی از آیین‌نامه بیمه زنان خانه‌دار آمده است: «زنان بیمه شده مطلقه، بی‌سرپرست و بدسرپرست، از کار افتاده، زنان بیمار و صدمه دیده دارای سرپرست که کمتر از 50 سال سن داشته و حق‌السهم بیمه خود را کمتر از پنج سال پرداخت کرده باشند می‌توانند از مستمری بیمه‌ای طرح بهره‌مند شوند. همچنین در صورتی که زنان خانه‌دار دارای شرایط اعلام شده، حداقل پنج سال حق‌السهم بیمه خود را به حساب مربوطه در بانک واریز کرده باشند و حداقل سن آنان هم 50 سال باشد می‌توانند از حداقل مزایای مستمری بیمه‌ای طرح بهره‌مند شوند.»

 مشکلات بیمه زنان خانه‌دار
بیمه زنان خانه‌دار در سال 1381 با اختصاص ردیفی خاص از قانون بودجه به مبلغ دو میلیارد ریال تصویب شد و اجرای آن برعهده سازمان بهزیستی قرار گرفت اما شرایطی که برای این بیمه گذاشته شده بود، کمی آن را غیرمعقول نشان می‌داد و عملاً مشمول تعداد زیادی از زنان نمی‌شد. مثلاً طبق این طرح، زنانی تحت پوشش این نوع بیمه قرار می‌گرفتند که شاغل، دانشجو یا دانش‌آموز نباشند و سن‌شان کمتر از 22 و بیشتر از 60سال نباشد، در حالی که طبق آیین‌نامه این بیمه، زنان از کارافتاده و بیمار نیز جزو افراد مشمول در نظر گرفته شده بودند؛ زنانی که اگر دارای این شرایط هم بودند باید زیر 60 سال سن داشتند و همین مسئله تناقض بزرگی را در این بیمه آشکار می‌کرد.

اما از سوی دیگر، پس از تمام صحبت‌هایی که در مورد مشکل بودن پیدا کردن شرکت‌های خصوصی‌ای که صغر باشند با سازمان بهزیستی برای بیمه زنان خانه‌دار شده بود و پس از تمام وعده‌هایی که این سازمان به زنان خانه‌دار در مورد محقق شدن اجرای این بیمه برای آنان داده بود، رئیس گروه بیمه صاحبان حرف و مشاغل آزاد؛ در آذرماه سال گذشته اعلام کرد که «طی مصوب هیأت‌مدیره سازمان، زنان خانه‌دار را در زمره حرف و مشاغل آزاد قرار دادیم و تمامی زنانی که سن آنها زیر 45 سال است و سابقه حق بیمه ندارند مشمول این بیمه می‌شوند.» در آن زمان قرار بود که این بیمه با نرخ‌های 12، 14 و 18درصد از حقوق ماهانه زنان خانه‌دار، مشمول آنها شود که هر کدام به دوره‌ای از زندگی این زنان مانند دوران بازنشستگی، از کار افتادگی و یا فوت بعد از بازنشستگی اختصاص می‌یافت اما در این میان نکته‌ای که بیشتر از همه به ذهن می‌رسد این که اگر زنان شاغل به مشاغل خانگی را از آمار 6/54 درصدی جمعیت کل کشور که حدود 10 میلیون نفر زن خانه‌دار می‌شود، استثنا کنیم، آیا زنان خانه‌دار از آن میزان پول دریافتی از همسرانشان برخوردار هستند که بتوانند با پرداخت 26هزار تومان از آن، مشمول این بیمه شوند و در کنار مشمولان بیمه صاحبان حرف و مشاغل قرار بگیرند؟ در حالی که در طرح بیمه زنان خانه‌دار، حق بیمه‌ 5هزار تومان تعیین شده بود.

 آیا بیمه زنان خانه‌دار اجرایی است؟
با تمام آمارها و نرخ‌های مختلفی که هر از چند گاه از سوی مسئولان در مورد بیمه زنان خانه‌دار اعلام می‌شود و با اینکه طبق آخرین اظهارنظر وزیر رفاه، سهم دولت در پرداخت حق بیمه به 27/20درصد افزایش و در ازای آن سهم بیمه زنان خانه‌دار به هفت‌درصد کاهش می‌یابد اما باز هم به نظر می‌رسد اختلاف‌نظرهای زیادی در این مورد وجود دارد. «هادی مقدسی» عضو کمیسیون اجتماعی مجلس، در این مورد به خبر می‌گوید:‌ «تمام مشکلات به وجود آمده در این مورد برمی‌گردد به اختلاف‌نظرهایی که میان سازمان رفاه و سازمان‌ تأمین‌اجتماعی به وجود آمده است. در حالی که طبق اصل 21 قانون اساسی، دولت موظف است همه آحاد جامعه را تحت پوشش حمایتی خود ببرد و طبیعتاً زنان خانه‌دار نیز جزو این اصل قرار می‌گیرند.» این نماینده مجلس، زنان خانه‌دار را جزو آسیب‌پذیرترین اقشار جامعه می‌داند:‌«زنان خانه‌دار، افرادی هستند که اگر مشکل کوچکی در خانواده به وجود بیاید، بیشترین آسیب را می‌بینند و زودتر از دیگر اعضای خانواده از کارافتاده می‌شوند، بنابراین این مصداق عینی عدالت‌محوری است که در هر دولتی که بر سر کار است یا می‌آید، توجه ویژه‌ای به آنها شود و قوانینی را در این مورد تصویب کنند که شرایط سختی نداشته باشد و همه آنها را شامل شود.» اما از سوی دیگر با اینکه مسئولان تأمین‌اجتماعی از استقبال بی‌نظیر زنان خانه‌دار از این بیمه خبر می‌دهند، باز هم هستند کارشناسانی که معتقدند زنان نه تنها خود درآمد مستقلی ندارند، بلکه همسران تعداد زیادی از آنها که جزو قشر متوسط جامعه به حساب می‌آیند، آنقدر درآمد ندارند که علاوه بر پرداخت حق بیمه خود، مبلغ مربوط به حق بیمه همسرانشان را نیز بپردازند.

دکتر «مصطفی اقلیما»، دبیر جامعه مددکاری ایران که تحقیقات زیادی را در مورد بیمه‌های مختلف انجام داده است، با اشاره به اینکه دولت موظف است افراد مختلف جامعه را بیمه کند، می‌گوید: «ما زمانی می‌توانیم از بیمه زنان خانه‌دار صحبت کنیم که خانه‌داری را جزو مشاغل به حساب بیاوریم و مزایای دیگری را نیز به شاغلان آن اختصاص دهیم؛ یعنی اگر به عنوان مثال، براساس پایه حقوق همسرانشان مبلغی از آنها گرفته می‌شود، دو برابر آن به عنوان حقوق مستمری به آنها داده شود نه یک‌پنجم آن.» اقلیما ادامه می‌دهد: «اگر ما بخواهیم از زنان خانه‌داری که هیچ کار خانگی درآمدزایی را انجام نمی‌دهند، حق بیمه دریافت کنیم، باید سراغ همسرانشان برویم، در حالی که بسیاری از این همسران درآمد کافی برای پرداخت حق بیمه خودشان را نیز ندارند چه برسد به همسرانشان، افرادی هم که شوهرانشان دارای بیمه هستند و خود نیز تحت‌پوشش این بیمه قرار می‌گیرند نیازمند به بیمه جدید نیستند، اما اگر جامعه هدف این طرح، زنان سرپرست خانوار هستند، باید بگوییم که طبق قانون، دولت موظف است کمک لازم را به این زنان بکند نه اینکه حق بیمه‌ای را اضافه بر خرج روزانه‌شان از آنها بگیرد.»

به نظر می‌رسد با تمام فراز و نشیب‌هایی که این طرح از پنج سال گذشته به خود دیده است، مسئولان سازمان تأمین‌اجتماعی و وزارت رفاه، باید با دقت بیشتری شرایط مربوط به بیمه زنان خانه‌دار را تدوین کند و این موضوع را از حد شعارهای تبلیغاتی بگذرانند.

کد خبر 8276

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
9 + 2 =