معاون وزیر مسکن و شهرسازی در گفت و گو با خبرآنلاین از احتمال زلزله در تهران تا امکانپذیر شدن پیش‌بینی زلزله قبل از وقوع توضیح می دهد.

سمیه فتحی: در پی وقوع زلزله جمعه 5 شهریور در جنوب شهر دامغان که  برخی از نقاط  تهران هم احساس شد بار دیگر به گمانه‌ها زنی  بر سر زلزله تهران دامن زده شد. حرف و حدیث ها پیرامون زلزله تهران در حالی مطرح می شود که در ابتدای سال 89، رئیس دولت دهم از  وقوع زلزله در کلان شهر تهران  خبر داد و به بازگشت دوره زلزله در گسل تهران، هشدار داده بود. در آن زمان گرچه محمود احمدی نژاد و دولتمردان کابینه‌اش، در ظاهر نشان دادند برای مقابله با وقوع  زلزله تهران، کمر همت بسته‌اند اما پس مدتی در بحبوحه اجرای قانون هدفمند کردن یارانه‌ها، این موضوع به حاشیه رفت. هرچند این موضوع تا حدی در قالب ایده خروج 5 میلیون نفر از تهران و انتقال سازمانها و وزارتخانه‌ها به شهرهای دیگر، توسط دولتمردان فعلی در حال انجام است.

اتفاقات و حواشی زمین لرزه 5 شهریور و جریان زلزله تهران بهانه‌ای شد؛ تا خبرآنلاین با دکتر سید محمود فاطمی عقدا؛ معاون وزیر مسکن وشهرسازی، رئیس مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن کشور و رئیس کار گروه مخاطرات زلزله، لغزش لایه‌های زمین، ابنیه، ساختمان و شهرسازی در سازمان مدیریت بحران کشور، یک روز پس از زلزله 5.9 دامغان در 5 شهریور ، گفت وگویی انجام دهد. متن این گفت و گو را در ادامه خواهید خواند:

شما چندی پیش در پی هشدار رئیس جمهوری مبنی بر زلزله تهران، اعلام کردید؛ با توجه اینکه زمان بازگشت زلزله در هر نقطه ای 157 است در حال حاضر در تهران در این دوره فرار رسیده است. بر این اساس  این احتمال وجود دارد زمین لرزه در تهران رخ دهد. با توجه اینکه در جمعه شب گذشته لرزش خفیف زمین در تهران  باعث شد، برخی از شهروندان تهرانی شب را پارکها و خارج از خانه سپری کنند فکر می کنید موضوع وقوع زلزله در تهران تا چه میزان جدی است؟

منطقه سمنان و به خصوص شهر دامغان از مناطق زلزله خیز کشور محسوب می شوند. وقوع زلزله در این مناطق از گذشته سابقه داشته است. در پیشینه شهر دامغان در سالهای بسیار دور، آثار زلزله های کوچک و بزرگ در ابعاد مختلف، دیده شده است. همچنین در منطقه گرمسار زلزله های کوچک و متوسط هم تکرار شده است اما انقدری نیست که مورد توجه قرار گیرد. با این همه طبیعی است که وقتی در جوار استانهای چون تهران و مازندارن و گلستان زلزله ای رخ دهد در برخی نقاط از این استانها هم احساس شود. متاسفانه در زلزله جمعه شب با اینکه بزرگی مقیاس این زلزله با 5.8 ریشتر زلزله‌ ای در حد متوسط است، نه تنها خسارت مالی به همراه داشته است بلکه سبب کشته شدن عده ای از هموطنان هم شده است. متاسفم وقوع این زلزله‌های نه چندان بزرگ در کشور به دلیل عدم رعایت ساختمان سازی و الگوهای مناسب شهرسازی و توجه نکردن به ساخت و ساز واحدهای روستایی، تلفات جانی در پی دارد وصدماتی را به آسیب دیدگان وارد می کند. اگر ساخت و ساز مناسب با توجه به استاندارهای مربوطه در این مناطق انجام شده بود. با زلزله 5.9 ریشتر ، جان عزیزی را از دست نمی دادیم.

آقای دکتر، جواب سوال وقوع زلزله در تهران را بی پاسخ گذاشتید. بالاخره وقوع زلزله در تهران چه اندازه قابل پیش بینی است؟  باتوجه به اینکه پیش از این گفته بودید در دوره بازگشت زلزله در تهران قرار داریم این احتمال زیاد است؟ آیا زلزله شب قبل نمی تواند تهدیدی برای فعال شدن گسل های تهران باشد؟

 تاکید دارم زلزله جمعه شب مرکز آن درجنوب دامغان، به ثبت رسیده است. به وقوع زلزله در تهران ربطی ندارد. لرزش زمین تهران در پی وقوع این زلزله، گسلهای تهران را فعال نکرده است. گسلهای زلزله در سمت دامغان با گسلهای تهران، مجزا از هم هستند. شهروندان تهرانی نگران نباید باشند. اگر از زلزله تهران مسوولان سخن می گویند به این معنا نیست که  زلزله در تهران حتما رخ خواهد داد. بلکه هشدار جدی است. باید چاره اساسی اندیشید. ممکن است تا سالهای دیگرهم زلزله در تهران رخ ندهد اما این مساله باعث نمی شود برای ساماندهی ساختمانهای تهران و مقاومت آنها چاره سازی نشود. متاسفانه اگر زلزله ای در تهران با ابعادی کمی بیشتر از زلزله دامغان رخ دهد تعداد زیادی از ساختمانهای تهران به دلیل آنکه ساخت و ساز مناسب و استاندارد برخودرا نبوده اند از بین خواهند رفت. بافت فرسوده تهران تهدید بزرگی است و باید از اکنون مورد توجه قرار گیرد. آقای رئیس جمهور هم به همین خاطر دغه دغه دارند و نگرانی خود را در ابتدای سال اعلام کردند. وقتی این حجم بالا از ساختمانهای آسیب پذیر و غیرمقاوم در تهران طی سالیان گذشته ساخته شده است هر مسوول و مدیری هم که باشد نگران خواهد شدو با مردم در میان می گذارد. اگر احتمال وقوع زلزله در تهران هم یک درصد باشد باید از حالا فکری برایش کنیم وگرنه تلفات و خسارات وارده در پی وقوع زلزله تهران، به هیچ شکلی قابل جبران نخواهد بود. به همین خاطر مساله انتقال شرکتهای دولتی و خروج جمعیت از تهران مطرح می شود.

شما  معتقدید ایده رئیس جمهوری در جهت خروج 5 میلیون نفر از تهران برای مقابله با آثار تخریب زلزله است؟  با این حساب مساله مقاوم سازی و بهبود ساخت و ساز و رعایت استاندارها، بدون کاهش جمعیت از تهران امکانپذیر نیست؟

جمعیت تهران به اندازه‌ی زیاد شده که به هیچ شکلی قابل کنترل نیست. اگر زلزله در ابعاد نه چندان بزرگ رخ دهد با این تعداد جمعیت حتی مساله امداد رسانی و کمک به آسیب دیدگان با مشکلات عدیده مواجه می شود و ممکن است امدادرسانی را مختل کند. به همین خاطر ایشان تاکید دارند تا از جمعیت تهران کاسته شود. به همین علت است که ستادهای مبارزه بحران در کشور فعال شده اند. در این راستا هم ستاد سازمان مدیریت بحران کشور با کارگروههای مختلف در هر وزارتخانه‌ای تشکیل شده است. دربخش مسکن و شهرسازی هم کارگروه مخاطرات زلزله، لغزش لایه‌های زمین، ابنیه، ساختمان و شهرسازی سازمان مدیریت بحران کشور، در این راستا شکل گرفته است. در حال بررسی موضوعات مربوطه هستیم.

 آقای فاطمی عقدا، چندی پیش شما از راه اندازی  سامانه تشخیص زمین لرزه خبر دادید و اعلام کردید قادر هستید حداقل 24 ساعت قبل از وقوع زلزله، آن را پیش بینی کنید. پس چرا در زلزله اخیر این اتفاق رخ نداد؟ مگر این سامانه ها در این بخش از کشور نصب نشده بود؟

معتقدم؛ زلزله پدیده ای قانونمند در طبیعت است و در صورتی که قانون آن را کشف کنیم به راحتی قابل پیش‌بینی خواهد بود. چراکه با ادغام پیش‌بینی‌های دستگاهی با روش علمی می‌توان نتایج بسیار ارزشمندی را بدست آورد. نتایج تحقیقاتی که به انجام رسیده در حد بسیار قابل قبولی  است، در حال حاضر با دستیابی به یافته‌های جدیدتر، در حال تکمیل مطالعات هستیم. با تکمیل شدن مطالعات پیش بینی زلزله حداقل 24 ساخت قبل از وقوع آن امکان پذیر است. نصب این سیستم را هم اکنون در برخی از استان‌های شمال غربی و جنوب کشور به صورت پایلوت انجام داده‌ایم و در صورت تامین اعتبار لازم از سوی سایر استان‌ها برای نصب سیستم در کل کشور مشکلی نداریم. متاسفانه در منطقه شمال شرق و به ویژه محدوده استان سمنان این دستگاه هنوز نصب نشده است. دستاوردهای خوبی در زمینه بدست آورده ایم که نیاز به حمایت مالی و توجه  مسوولان امر را دارد.

 در حالی تاکید دارید که حتی پیش بینی زلزله یک روز قبل هم امکانپذیراست پس چرا در هنگام وقوع زلزله ها در کشور همواره با مشکل شناسایی کانون زلزله مواجه هستیم؟ زلزله ای رخ می دهد و مردم کاملا احساس می کنند اما در اعلام محل کانون زلزله با خطاها و تنافضات بسیاری مواجهیم. در این رابطه توضیح می دهید؟

هراندازه تعداد مراکز ثبت داده‌ها و نرم افزارهای تحلیل داده و دقت کارشناس مربوطه زیاد باشد به همان میزان تشخیص محل کانون زلزله سریعا امکانپذیر می شود. در کشور مانیز این توانایی بالاست. تعداد دستگاهها بیش از گذشته افزایش  و نرم افزارهای مربوطه هم رشد داشته‌اند. با توجه اینکه بخشی از امور توسط کارشناسان انجام می گیرد ممکن است خطای انسانی هم دخیل شود. در دنیا هم اینگونه است با توجه اینکه اطلاعات از دستگاهای مختلف جمع آوری می شود در دقایق ابتدایی اعلام کانون زلزله با خطا مواجه شود اما سریعا اصلاح می شود. با توجه به اینکه اطلاع رسانی و اعلام محل کانون زلزله توسط مرکز ژئو فیزک دانشگاه تهران انجام می گیرد در حیطه کاری این مرکز است. ما در مرکز تحقیقات مسکن وساختمان کشور با توجه اینکه شبکه شتابنگاری و تحقیقات مربوطه را برعهده داریم در این زمینه امور تحیقیاتی را انجام می دهیم. 

کد خبر 88054

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
5 + 8 =