به گزارش خبرآنلاین، مهدی رنجبر در آیین افتتاح، رونمایی از پوستر و اعلام برنامه‌های هفته کتاب، ضمن قدردانی از جایگاه فرهنگی استاد نویدگویی، بر ضرورت همراهی فعالان فضای مجازی با جریان ترویج کتاب‌خوانی تأکید کرد و گفت: در کنار ساخت کتابخانه‌ها، باید برای شکل‌گیری دوباره گعده‌ها و محافل کتاب‌خوانی نیز فکری کرد.
هفته کتاب فرصتی برای بازخوانی نسبت جامعه با کتاب و بررسی راه‌هایی است که می‌تواند این یار دیرینه فرهنگ را دوباره به متن زندگی روزمره مردم بازگرداند. امسال نیز آغاز این هفته در شیراز، با گردهمایی جمعی از نویسندگان، ناشران و ادیبان و در فضایی پیوندخورده با تاریخ نشر و کتاب رقم خورد؛ محفلی که در آن، علاوه بر معرفی برنامه‌های هفته کتاب، بخشی از سخنان مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس به ضرورت بازگشت کتاب‌خوانی به زندگی اجتماعی اختصاص داشت.
مهدی رنجبر، در این آیین با تبریک هفته کتاب و کتاب‌خوانی، انتخاب کتاب‌موزه انتشارات استاد نویدگویی برای برگزاری برنامه آغاز این هفته را انتخابی شایسته توصیف کرد و گفت نام استاد نویدگویی با حوزه فرهنگ، نشر و کتاب در فارس گره خورده است.
او با اشاره به سال‌ها فعالیت استاد نویدگویی در عرصه نشر و برگزاری نمایشگاه‌های کتاب، از جمله نمایشگاه بین‌المللی کتاب، نقش و تلاش‌های او را در رویدادهای فرهنگی کشور و به‌ویژه استان فارس یادآور شد.
رنجبر همچنین به خاطره‌ای از همراهی با استاد نویدگویی در سفر به آفریقا اشاره کرد و گفت در آن سفر، استاد با وجود برنامه‌های فشرده، تا نیمه‌شب درگیر کارهای مربوط به کتاب و مجلدات بود و حتی در جریان سفر نیز فعالیت‌های فرهنگی و نشر را رها نمی‌کرد.
کتاب‌خوانی؛ تجربه‌ای فراتر از شنیدن
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس در ادامه، با اشاره به تغییر عادت‌های مطالعاتی در سال‌های اخیر، گفت حتی خودش نیز به استفاده از پادکست‌ها و کتاب‌های صوتی روی آورده و بسیاری از کتاب‌ها را از این طریق دنبال می‌کند؛ با این حال، معتقد است تجربه خواندن کتاب، کیفیتی دارد که با شنیدن آن به‌طور کامل جایگزین نمی‌شود.
او برای توضیح این تفاوت، به تجربه خواندن آثاری چون جای خالی سلوچ، معصومه آباد و کتاب من زنده‌ام، آناکارنینا، همسایه‌ها، شازده کوچولو و آثار احمد اکبرپور اشاره کرد و گفت برخی از لحظه‌ها و جزئیات داستانی، تنها زمانی به‌درستی در ذهن و احساس مخاطب می‌نشینند که خود خواننده با متن همراه شود.
رنجبر با یادآوری خاطره مطالعه کتاب من نوکر بابام نیستم از احمد اکبرپور در دوران نوجوانی، تأکید کرد که بعضی آثار به دلیل تجربه مستقیم خواندن، در ذهن انسان ماندگار می‌شوند و سال‌ها بعد نیز شخصیت‌ها و موقعیت‌های داستانی آن‌ها در خاطر خواننده باقی می‌ماند.
ضرورت همراهی فضای مجازی با کتاب
رنجبر در بخش دیگری از سخنان خود، با تأکید بر اینکه نمی‌توان از تحولات فناوری و فضای مجازی عقب ماند، خواستار همراهی بلاگرها، فعالان رسانه‌ای و تولیدکنندگان محتوای مجازی با جریان ترویج کتاب‌خوانی شد.
او گفت همان‌طور که امروز نمی‌توان نقش فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی را نادیده گرفت، لازم است از ظرفیت فعالان فضای مجازی نیز برای معرفی کتاب و تشویق مردم به مطالعه استفاده شود.
به گفته مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس، فعالان فضای مجازی می‌توانند در کنار معرفی آداب‌ورسوم، گویش‌ها و موضوعات فرهنگی، کتاب‌خوانی و خوانش آثار ادبی را نیز به یکی از محورهای محتوای خود تبدیل کنند. او همچنین به تأثیر حضور چهره‌های شناخته‌شده سیاسی و اجتماعی در کنار کتاب و معرفی آثار اشاره کرد و آن را عاملی مؤثر در جلب توجه مردم دانست.
از همدلی با شخصیت‌های داستان تا شناخت جامعه
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس بخش دیگری از اهمیت کتاب‌خوانی را در تقویت همدلی اجتماعی دانست و توضیح داد که مخاطب هنگام همراهی با داستان، خود را در موقعیت شخصیت‌های گوناگون قرار می‌دهد؛ از کارگر و کاسب گرفته تا عاشق، معشوق، فرد رنج‌کشیده، پادشاه یا ثروتمند.
از نگاه او، خواننده با ورود به جهان شخصیت‌های داستانی، تجربه‌هایی را از سر می‌گذراند که شاید در زندگی واقعی فرصت مواجهه مستقیم با آن‌ها را نداشته باشد. به این ترتیب، ادبیات امکان تجربه موقعیت‌ها و احساسات متنوع انسانی را فراهم می‌کند و فرد را با بخش‌های مختلف جامعه آشناتر می‌سازد.
رنجبر با اشاره به اینکه خواندن آثار عاشقانه، اجتماعی و داستانی می‌تواند مخاطب را در موقعیت‌های متفاوت انسانی قرار دهد، این تجربه را زمینه‌ای برای درک بهتر دیگران و تقویت همذات‌پنداری با جامعه توصیف کرد.
کتابخانه‌های شیک، بدون محفل‌های کتاب‌خوانی کافی نیستند
رنجبر در بخش پایانی سخنان خود به موضوعی پرداخت که آن را یکی از خلأهای جدی حوزه کتاب دانست؛ توجه به ساخت و تجهیز کتابخانه‌ها در کنار کم‌توجهی به شکل‌گیری محافل و گعده‌های کتاب‌خوانی.
او با اشاره به اهمیت کتابخانه‌ها در ایران و شیراز گفت در سال‌های اخیر برای ایجاد فضاهای مناسب نگهداری و عرضه کتاب تلاش‌های زیادی انجام شده و کتابخانه‌هایی با امکانات و ظاهر مطلوب شکل گرفته‌اند، اما صرف فراهم کردن یک مکان مناسب، لزوماً به معنای رونق کتاب‌خوانی نیست.
به اعتقاد مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس، گعده‌ها و محافل کتاب‌خوانی در کتابخانه‌های رسمی و فضاهای فرهنگی کمتر از گذشته مورد توجه قرار گرفته‌اند؛ در حالی که همین نشست‌ها می‌توانند زمینه گفت‌وگو، تبادل تجربه و ارتباط نزدیک‌تر مردم با کتاب را فراهم کنند.
او با ابراز خرسندی از استمرار محافل خانوادگی کتاب‌خوانی، شعرخوانی و شاهنامه‌خوانی در میان برخی خانواده‌های شیرازی، خواستار آن شد که مسئولان فرهنگی نیز برای احیای این جمع‌ها در فضاهای رسمی برنامه‌ریزی کنند.
رنجبر تأکید کرد که باید برای شکل‌گیری دوباره محافل کتاب‌خوانی در کتابخانه‌ها و پایگاه‌های فرهنگی فضا فراهم شود و این موضوع در اولویت برنامه‌های متولیان فرهنگی قرار گیرد.
سخنان مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس در آغاز هفته کتاب، بر یک نکته اساسی تاکید داست : ترویج کتاب‌خوانی تنها با ساخت کتابخانه و برگزاری آیین‌های مناسبتی محقق نمی‌شود؛ کتاب زمانی در زندگی اجتماعی جایگاه واقعی خود را پیدا می‌کند که امکان گفت‌وگو درباره آن، دورهم‌خوانی و سهیم شدن در تجربه‌های ادبی نیز فراهم باشد. احیای محافل کتاب‌خوانی می‌تواند حلقه‌ای باشد که میان کتابخانه‌ها، کتاب‌ها و زندگی روزمره مردم پیوند دوباره برقرار می‌کند.
نظر شما