-
نصب بزرگترین توربین بادی شناور جهان/ تامین برق ۲۴ هزار خانه با یک واحد
دانشهای بنیادیچین با نصب بزرگترین توربین بادی آفشور (فراساحلی) شناور جهان، گام بلندی در مسیر استخراج انرژیهای تجدیدپذیر از آبهای عمیق برداشته است. این توربین ۱۶ مگاواتی که «پیشرو سه گلوله» (Three Gorges Pilot) نام دارد، در فاصله ۷۰ کیلومتری از سواحل یانگیانگ در استان گوانگدونگ نصب شده است.
-
کشفی تازه درباره انسانهای نئاندرتال که تاریخ را تغییر میدهد
دانشهای بنیادیدانشمندان با اسکنهای مغزی جدید به شگفتیهایی جدیدی در مورد هوش نئاندرتالها و تشابه آنها با ما انسانهای مدرن رسیدهاند.
-
ساکتترین نقطه جهان / اینجا صدای پلک زدن هم به گوش میرسد
دانشهای بنیادیاگر بخواهیم "ساکتترین مکان روی زمین" را (نه صرفاً در طبیعت، بلکه در کل) معیار قرار دهیم، این عنوان به اتاق بدون اکو (anechoic test chamber) در آزمایشگاههای Orfield در مینیاپولیس مینهسوتا میرسد که سه بار در تاریخ عنوان "ساکتترین جای زمین" را مال خود کرده است.
-
آیا با بستن چشمها بهتر میشنویم؟ / نتایج غافلگیرکننده یک پژوهش
دانشهای بنیادیپژوهشهای جدید نشان میدهند که برخلاف تصور عموم، بستن چشمها در محیطهای پر سر و صدا نه تنها کمکی نمیکند، بلکه باعث نوعی اختلال در پردازش صوتی میشود.
-
پیشبینی نیوتن و اینشتین درست بود / نتایج یک آزمایش بزرگ
دانشهای بنیادییک آزمایش عظیم کیهانی نشان میدهد که نیوتن و اینشتین، گرانش را به طور دقیق توضیح دادهاند و گرانش همانطور که انتظار میرود در سراسر جهان عمل میکند و نظریه ماده تاریک را تقویت میکند.
-
انقلابی در انرژی / اولین نیروگاه اسمزی آسیا افتتاح شد
دانشهای بنیادیژاپن اولین نیروگاه اسمزی آسیا را راهاندازی کرده است که با ترکیب آب شیرین و آب شور، الکتریسیته تولید میکند. این نیروگاه که دومین نمونه در نوع خود در جهان محسوب میشود، برخلاف انرژی خورشیدی یا بادی، قادر است در تمام ساعات شبانهروز و در هر شرایط آبوهوایی، برقی پایدار و پاک تولید کند. این دستاورد، گامی بلند در مسیر مقابله با تغییرات اقلیمی و بهرهبرداری از منابع بیپایان اقیانوسی است.
-
گنج طلای ۵۰۰ ساله در بیابان پیدا شد
دانشهای بنیادیباستان شناسان در صحرای جنوب غربی آفریقا یک کشتی باستانی که پانصد سال پیش ناپدید شده بود را کشف کردند که در آن تعداد زیادی سکه های طلا وجود دارد.
-
جاذبه زمین در همه مناطق یکسان است؟ / نقشه ناسا از گرانش زمین
دانشهای بنیادیویدیویی که از نقشه زمین منتش شده است، با رنگها و پستی و بلندیهای اغراقآمیز، مناطقی را نشان میدهد که میدان گرانشی زمین در آنها نسبتاً قوی و ضعیف است.
-
برنده جایزه «آبل» معرفی شد / دانشمندی که معمای ۶۰ ساله ریاضی را حل کرد
دانشهای بنیادیگرد فالتینگز پس از شش دهه تلاش بیوقفه، موفق شد معمای ۶۰ ساله حدس موردل را حل کند و به پاس همین کشف، جایزه آبل ۲۰۲۶ را به دست آورد.
-
ایران: غول پنهانشده در میانه نقشه
ایران در واقعیت بزرگتر از روی نقشه جهان است /اندازه واقعی کشورها چقدر است؟
دانشهای بنیادیتصویری که میلیاردها انسان از جهان در ذهن خود دارند، نه بر اساس واقعیتهای فیزیکی سیاره زمین، بلکه برآمده از یک ابزار ناوبری قرن شانزدهمی است که برای هدایت ملوانان طراحی شده بود. این واقعیت که نقشههای دیواری کلاسیک در مدارس و اطلسها، ابعاد واقعی کشورها را به شدت تغییر میدهند، اخیرا مورد توجه قرار گرفته است.
-
«مقبره چنگیزخان» کجاست؟
دانشهای بنیادیبرای قرنها، مورخان، باستانشناسان و گنجیابان در جستوجوی یکی از دستنیافتنیترین مکانهای تدفین در تاریخ جهان بودهاند: مقبره چنگیز خان.
-
دانشمندان علت «جیغ کشیدن» چسب نواری هنگام جدا شدن را کشف کردند
دانشهای بنیادیپژوهش جدید نشان میدهد صدای تیز چسب نواری هنگام جدا شدن، ناشی از ایجاد شکستهای بسیار سریع و تولید موجهای ضربهای کوچک شبیه «سونیک بوم» است.
-
پژوهش جدید: آمیزش نئاندرتالها با انسان مدرن بیشتر در یک جهت بوده است
دانشهای بنیادییک پژوهش ژنتیکی جدید نشان میدهد در آمیزش میان «Neanderthal»ها و انسانهای مدرن، احتمالاً نرهای نئاندرتال بیشتر با مادههای انسان مدرن جفتگیری کردهاند؛ الگویی که میتواند دلیل نبود گسترده «DNA» نئاندرتال در کروموزوم «X» انسان امروز باشد.
-
تغییر عجیب در میدان مغناطیسی زمین دانشمندان را سردرگم کرد
دانشهای بنیادیمحققان دورهای از وارونگی کند میدان مغناطیسی را برای سیاره زمین، حدود ۴۰ میلیون سال پیش شناسایی کردهاند که سوالات بزرگی را در مورد مدت زمان واقعی این وارونگیها و چگونگی تأثیر آن بر ما توسط وارونگی بعدی مطرح میکند.
-
ساخت اولین فولاد کرومیوم جهان در ایران باستان / نتایج شگفتانگیز پژوهشی تازه
دانشهای بنیادیپژوهش محققان دانشگاه کالج لندن نشان میدهد تولید فولاد کرومیوم، نزدیک به آنچه امروز بهعنوان فولاد ابزاری میشناسیم، نخستینبار در ایران و حدود قرن یازدهم میلادی انجام شده است. این یافته تاریخچه فولاد کرومیوم را نزدیک به یک هزاره عقب میبرد و جایگاه ایران را در تاریخ فناوری فلزات پررنگتر میکند.
-
بمبافکن ناپدید شده جنگ جهانی دوم پیدا شد
دانشهای بنیادیتیمی از باستانشناسان دریایی با بهرهگیری از پیشرفتهترین فناوریهای اسکن زیرسطحی، موفق شدند بقایای یک بمبافکن غولپیکر B-17 Flying Fortress را که در سال ۱۹۴۳ سرنگون شده بود، در اعماق دریای بالتیک شناسایی کنند. این کشف میتواند به انتظار ۸۰ ساله خانوادههای خدمه مفقودالاثر این پرنده آهنی پایان دهد.
-
زخمی که پس از ۴ دهه هنوز تازه است / میراث تلخ کارگران چرنوبیل
دانشهای بنیادینزدیک به چهار دهه پس از فاجعه هستهای چرنوبیل، پژوهشگران برای اولینبار شواهدی قطعی از انتقال آسیبهای ژنتیکی ناشی از تشعشعات به نسل بعد یافتهاند.
-
چرا پاکسازی چرنوبیل پایانی ندارد؟
دانشهای بنیادیاز فداکاری لیکوییدیتورها که با دست خالی به میدان رفتند تا ساخت بزرگترین سازه متحرک جهان؛ پاکسازی چرنوبیل نبردی ۴۰ساله است که پایانی ندارد.
-
یک ادعای جنجالی درباره اهرام مصر/ هرم بزرگ ۲۰هزار سال پیش ساخته شده است!
دانشهای بنیادیمهندسی ایتالیایی ادعا میکند که بررسی فرسایش سنگها روی هرم جیزه نشان میدهد که این بنا احتمالاً ۲۲٬۹۱۶ سال قبل از میلاد ساخته شده است.
-
در یک قدمی انرژی بیپایان/ پایان کابوس ذوب شدن راکتورهای هستهای
دانشهای بنیادیپژوهشگران مرکز ملی همجوشی DIII-D در ایالات متحده موفق به کشف روشی انقلابی برای مهار فورانهای مخرب پلاسما شدند. این دستاورد بزرگ که بر کنترل چگالی لایههای بیرونی پلاسما تمرکز دارد، مانع از آسیب به دیوارههای راکتور (توکامک) شده و مسیر را برای فعالیت مداوم و تجاری نیروگاههای همجوشی هستهای هموار میکند.
-
کشف قدرتی فراتر از لیتیوم / انقلابی در ذخیره انرژی
دانشهای بنیادیبزرگترین مشکل بر سر راه استفاده از انرژی خورشیدی همیشه این بوده است که با غروب خورشید، تولید انرژی متوقف میشود؛ اما شیمیدانان بهتازگی راهی یافتهاند تا برای همیشه بر این مانع غلبه کنند: مولکولی که نور خورشید را درون ساختار خود ذخیره و در هنگام نیاز آن را به صورت گرما آزاد میکند.
-
شهناز حاجیقشلاقی، کاشف قوانین بنیادین سیستمهای پیچیده:
ما با ابزارهای قرن بیستم در حال حکمرانی بر قرن بیست و یکم هستیم
دانشهای بنیادیشهناز حاجیقشلاقی با کشف دو قانون بنیادین ریاضی برای سیستمهای پیچیده، زبانی نو برای تبدیل دادههای انبوه به بینش استراتژیک ارائه داده است تا مدیران با عبور از دوران «حس و حدس»، به حکمرانی هوشمند و پیشگیرانه در قرن بیست و یکم دست یابند.
-
همجوشی هستهای در خانه؟ / واقعیت علمی رکوردشکنی نوجوان ۱۲ ساله
دانشهای بنیادی«ایدن مکمیلان»، پسر ۱۲ ساله اهل دالاس با دستیابی به تولید واکنشهای همجوشی هستهای در مقیاس آزمایشگاهی، توجه محافل علمی و رسانهای را به خود جلب کرده است.
-
کشف جهشهایی در DNA فرزندان کارگران چرنوبیل
دانشهای بنیادیفاجعه هستهای چرنوبیل، پیامدهای منفی بسیاری را با خود به همراه داشته که یکی از آنها جهش یافتن DNA فرزندان کارگران آن منطقه است.
-
انتخاب تکامل، میان مغز بزرگ و توانایی پیادهروی
چرا نوزاد انسان ناتوانترین موجود زمین است؟
دانشهای بنیادیبرخلاف بسیاری از پستانداران که دقایقی پس از تولد راه میافتند، نوزاد انسان تا ماهها حتی قادر به نگه داشتن سر خود نیست. زیستشناسان تکاملی معتقدند این درماندگیِ مطلق، نه یک نقص، بلکه یک «معامله استراتژیک» در مسیر تکامل است؛ جایی که طبیعت میان مغزهای بزرگ، راه رفتن روی دو پا و محدودیتهای انرژی مادر، تعادلی شکننده برقرار کرده است.
-
رتبهبندی کشورها در سواد علمی دانشآموزان/ سنگاپور در راس جدول!
دانشهای بنیادییافتههای جدید PISA حاکی از پیشتازی بیچون و چرای شرق آسیا در سواد علمی دانشآموزان است.
-
ترامپ دوباره از هاروارد شکایت کرد / دولت آمریکا خواستار افشای ۷ سال اطلاعات پذیرش شد
دانشهای بنیادیدولت دونالد ترامپ با طرح شکایتی تازه علیه دانشگاه هاروارد، مرحله جدیدی از نبرد حقوقی با این دانشگاه را کلید زد؛ اختلافی که از حدود یک سال پیش بر سر بودجه فدرال و ادعاهای تبعیض در روند پذیرش دانشجو آغاز شده است.
-
هرم بزرگ مصر چطور ساخته شد؟ / یک نظریه جدید
دانشهای بنیادیمصریان فقط با طناب و سنگ هارا نکشیدند؟ آیا قرقرههای سازهای میتوانستند شگفتی بزرگ جهان را در دو دهه بسازند؟ پاسخ تازه دانشمندان ممکن است فهم ما از مهندسی باستان را بازنویسی کند.