دوشنبه 3 اردیبهشت 1397
چهارشنبه 9 اسفند 1396 - 01:36:00 چاپ

چرا لنگر نرخ ارز در رفت؟

اقتصاد > اقتصاد کلان - محمد خوشنام*

در چند هفته اخیر مسئولان اقتصادی و بعضا اقتصاددانان علت های عدیده ای برای افزایش نرخ ارز برشمرده اند و راهکارهای مختلفی ارائه کرده اند اما برای بررسی چرایی آنچه در بازار ارز ایران رخ داده است باید تصمیمات دولت و شرایط چند ماه گذشته واکاوی شود. افزایش نرخ ارز در حالی اتفاق افتاده است که اقتصاد ایران شرایط متفاوتی در چند ماه اخیر نسبت به چند سال گذشته نبوده و آنچه اتفاق افتاده، ناشی از تصمیماتی است که در این مقطع زمانی اتخاذ شده است.

1 - دلار چندی پیش در حالی در چند قدمی 5 هزار تومان ایستاده که سد مقاومت 5 هزار تومان را نیز پیش از این شکسته است. وقتی قیمت دلار از 4600 تومان بالاتر رفت، نمایندگان مجلس و منتقدان سیاست های اقتصادی دولت وارد عمل شده و دولت را تحت فشار قرار دادند تا با ورود به بازار ارز و افزایش عرضه مانع کاهش بیش از پیش ارزش پول ملی شود. تصمیمات اتخاذ شده به دلیل عدم شناخت واقعیات اقتصادی نه تنها نمی تواند گره کنونی را باز کند بلکه گره کار را از دست به دندان حواله می دهد . گام اول برای مهیا شدن شرایط کنونی به شهریور ماه سال جاری باز می گردد . وقتی دولت بر آن شد با کاهش نرخ سود سپرده های بانکی ، هزینه تمام شده پول در اقتصاد را به نفع تولید کاهش دهد،به دلیل نبود مکانیزمی مشخص در سوق دادن سپرده ها به سمت تولید از یک سو و بی اعتمادی به فضای اقتصادی از سوی دیگر ، پول ها به جای اینکه سر از تولید درآورند از بازار دلار و سکه و ... سر برآوردند و فشاری مضاعف را بر تولید وارد کردند.

 هر چند نفس کاهش نرخ سود بانکی و پایین آوردن قیمت تمام شده پول، اقدامی مثبت است اما بی توجهی به واقعیات و لایه های پیچیده اقتصادی می تواند هر اقدام مثبتی را که در زمان مناسبش انجام نشود به عکس خودش تبدیل کند.نکته اینجاست که اقدامات اصلاحی از این دست در اقتصادهایی با شرایط نرمال جوابگوست اما در اقتصادی چون اقتصاد ایران که از ابتدا به دلیل جنگ هشت ساله و تحریم های طولانی، شکل گرفته و شرایط ویژه خودش را دارد، نمی توان انتظار عکس العمل درست در برابر تصمیمات منطقی بدون در نظر گرفتن سایر عوامل و زمان مناسب  را داشت.

قاطعانه می توان گفت کمتر کشوری را می توانید بیابید که مردم عادی در آن، به ارز و طلا به عنوان یک منبع سرمایه گذاری نگاه کنند.

اما در ایران  شرایط پیش گفته سبب شده است بازاری موازی با بازار رسمی و اصلی کشور شکل گیرد و پدیده دستفروشی ارز در کشور رویت شود.از دیگر سو متقاضیانی که از تامین تقاضایشان در مجاری رسمی و صرافی های قانونی به علت کمبود عرضه باز می مانند، در کنار خیابان ریسک کرده و ارز مورد نیازشان را خریداری می کنند.

این بازار موازی یا مجازی در کنار هر بازار حقیقی دیگری نیز در کشور رخ نمایی می کند.شاید بتوان تحریم ها را عامل اصلی شکل گیری این دست از بازارها دانست. به هر روی بازاری موازی برای انتقال ارز مورد نیاز ، چه برای بخش خصوصی و چه برای بخش دولتی سال ها شکل گرفته و اتفاقا دولت نیز از زمان شروع تحریم ها از  این ظرفیت برای انتقال بخشی از پول های کشور استفاده کرده است . بی تردید پرونده های مفتوحی چون پرونده بابک زنجانی که فروش نفت و انتقال ارز در دوره تحریم را هدف قرار داده بود دلیل این مدعاست . از این رو کاهش نرخ سود سپرده در فضا کنونی زمینه را برای ورود تقاضای سرمایه گذاران خرد به بازار ارز فراهم کرد اما این تمام ماجرا نبود.

2 - قیمت ارز در حالی افزایش می یابد که 5 سال پیش نیز بحران ارزی، شوکی سنگین را به اقتصاد و بخش خصوصی کشور وارد کرد. از سال 1395 کمبود ها در حوزه مالی و پولی خود را نشان داده بود. از دیگر سوی، به رغم نصویب برجام، به اذعان مقامات بانکی ، روابط بانکی ایران و بانک های بزرگ جهان به روال سابق بازنگشته بود و در نتیجه روزنه غیر رسمی برای انتقال پول ها به کشور همچنان در حوزه هایی فعال مانده بود. در این شرایط بود که یک تصمیم به ظاهر درست بازتابی نادرست برای اقتصاد به جا گذاشت. دولت اعلام کرد با هدف مقابله با فراریان مالیاتی نسبت به بررسی تراکنش های بانکی بالا اقدام می کند.

ذکر این نکته ضروری است که دفاع از شفافیت وظیفه اول هر فعال اقتصادی و کارشناس اقتصادی است اما در شرایطی که موقعیت نرمال و باثباتی وجود ندارد ،ارتباطات مالی- تجاری و شرکت های ایرانی با کمپانی های اقتصادی خارجی در وضعیت متعارفی نیست، تصمیمات به ضد خود بدل می شوند. نتیجه اتخاذ این تصمیم هر چند بنا بر گفته برخی مسئولان اقتصادی دریافت 6 تا 10 هزار میلیارد تومان مالیات از محل بررسی تراکنش ها بود اما عملیات ورود ارز به کشور از طریق شبکه مجازی شکل گرفته که همانند بانک های مجازی  در اختیار اقتصاد تحریم شده ایران قرار گرفته بود  را تا حد زیادی تحت تاثیر قرار داد.

کسانی که تا پیش از این با توجه به ارتباطات خارجی به انتقال ارز صادراتی بخش خصوصی و دولتی از مجرای شکل گرفته غیر معمول کمک می کردند، با بررسی تراکنش ها عملیاتشان را متوقف کردند چرا که مجبور می شدند مالیات پولی را بپردازند که متعلق به خودشان نبود. بررسی تراکنش ها هر چند حدود 10 هزار میلیارد تومان برای کشور عایدی داشت اما دریچه ورود ارز بخش خصوصی به کشور را بست و در نتیجه بازار را با کمبودی آشکار روبرو نمود.  

3 - اتفاق مهم دیگر ابلاغ دستور العملی مبنی بر توقف ثبت سفارش بدون انتقال ارز از کشورهای چین، هند، کره جنوبی، ترکیه و روسیه است. همین تصمیم که با هدف فروش دلارهای دولت در این کشورها اتخاذ شد و راه انتقال و استفاده از دلارهای صادراتی بخش خصوصی را بست ، سبب بروز اختلال در تجارت بخش خصوصی با این کشورها شد و در نتیجه بازار ارز را از ناحیه ای دیگر در مضیقه قرار داد.

 بسیاری از تجار طرف حساب بازرگانان ایرانی در بانک های اعلامی دولت در این کشورها حسابی ندارند و در نتیجه مشکلاتی در این عرصه خودنمایی می کند.

 جان کلام اینجاست که با افزایش یک باره نرخ ارز، آنچه رخ می دهد بی ثباتی در اقتصاد ایران است. زیر سایه این بی ثباتی سرمایه گذار خارجی دیگر میلی به حضور در ایران ندارد و اتفاقا بسیاری از سرمایه گذاران خارجی در فکر بازگشت و عدم سرمایه گذاری در این فضا هستند. از سوی دیگر فاینانس برای شرکت ها و بنگاه های اقتصادی ایران ریسک بالایی را پیدا می کند چرا که کمتر کسی می تواند قیمت آتی ارز درآینده را برای پرداخت فاینانس محاسبه کند.

کلام آخر اینکه باید برای اتخاذ تصمیمات از اتاق های شیک و خلوت بیرون آمد و با درک واقعیات اقتصادی و شرایط پیچیده کشور تصمیمات را گرفت که در عمل نه تنها به ضد خود تبدیل نشوند بلکه به مانعی  برای اصلاحات ساختاری اقتصاد نیز بدل نگردند.

 *فعال اقتصادی

 

35223

 

کلید واژه‌ها : بازار طلا و ارز - نرخ ارز - دلار - ارز -
36 دیدگاه
  • بی نام
    چهارشنبه 9 اسفند 1396 - 01:42:16
    پاسخ
    23 3

    اصلا نخوندم. چون با حرف مشکل حل نمیشه. اینو به مقامات بالاتر هم بگید لطفا.

    • بی نام
      چهارشنبه 9 اسفند 1396 - 19:31:01
      9 0

      لنگرش در رفت چون دولت هر موقعه ای که بخواهد بالا برود با تزریق نکردن قیمت ان را بالا می برد بعد با تزریق مجدد ارز به بازار، کمی پایین می اورند تا قیمت دلخواهشان را به مردم بقبولانند.

  • بی نام
    چهارشنبه 9 اسفند 1396 - 04:13:35
    پاسخ
    23 1

    واقعیت داستان این هست که دولت هیچ برنامه ای مشخص و مدون ندارد . همه دولت ها هم همینگونه هستند فقط می ایند هشت سال تمام میشود و میروند . بدون مجبور کردن دولت ها به پاسخگویی هیچ کاری پیش نخواهد رفت

    • بی نام
      چهارشنبه 9 اسفند 1396 - 10:19:50
      13 1

      نه تنها دولت بلکه همین کارشناسانی هم که نظر میدن نهایتا علل را بیان میکنند و اینکه فلان کار اشتباه بوده خودشان راه حلی ارائه نمیدن

  • بی نام
    چهارشنبه 9 اسفند 1396 - 10:29:03
    پاسخ
    9 1

    تحلیل خوبی بودفقط نکته اینجاست مردم بایدبه سیستم مالی مملکت اطمینان کننداعتمادمقوله ای است که جلبش خیلی سخته

    • بی نام
      چهارشنبه 9 اسفند 1396 - 16:01:15
      2 3

      از اول پول ما بی ارزش بود

  • بی نام
    چهارشنبه 9 اسفند 1396 - 16:00:49
    پاسخ
    23 0

    دلار گران نمیشود حتی در دنیا ارزان هم شده است. این ریال است که بی ارزش میشود

  • بی نام
    چهارشنبه 9 اسفند 1396 - 16:01:27
    پاسخ
    15 0

    تنها راه حلش اینکه واحد پولی کشور دلار بشه و ما برای همیشه از دست ریال خلاص بشیم .

    • بی نام
      چهارشنبه 9 اسفند 1396 - 16:51:28
      12 0

      من که اصلا چشمم آب نمیخوره.چون این اختلاف ارز شده واسه بعضی ها نون و آب...یکی از بزرگترین اشتباهات نظام بانکی این هست که ارز به مردم نمیده اما به صرافی میده.صرافی هم به مردم میده.آخه چرا لقمه رو میچرخونن.مستقیم به مردم ارز بدن دیگه اینقدر تورم توی نرخ ارز وجود نداره.همه دنیا این کار رو میکنن

  • بی نام
    چهارشنبه 9 اسفند 1396 - 16:01:47
    پاسخ
    8 0

    وای خدا نابود شدم ازدیشب تابحال دوبارسکته قلبی کردم و یه بارهم سکته مغزی باکنترل نرخ ارز هرچه سوداگری کرده بودم بربادرفت قیمت دلارسقوط آزادکرد دلارشد ۱۰۰۰ تومان

  • بی نام
    چهارشنبه 9 اسفند 1396 - 16:02:05
    پاسخ
    16 0

    این تومان ماست که بی ارزش شده دلار سرجاشه

  • بی نام
    چهارشنبه 9 اسفند 1396 - 16:02:32
    پاسخ
    10 0

    دولت نباید سود سپرده بانکی را کم میکرد و به جای آن باید به تدریج نرخ ارز را بالا میبرد و آن را تک نرخی میکرد. اما به دلیل ملاحظات تا پایان دروه اول این کار را نکرد و حالا را مردم دارند میدهند

  • بی نام
    چهارشنبه 9 اسفند 1396 - 16:02:45
    پاسخ
    9 1

    3 ماه قبل من با یک شرکت خارجی جهت سرمایه گذاری در خصوص انرژی های نو وارد مذاکره شدم قرار شد در سال جدید جهت مذاکرات قراردادی به ایران بیاید. ولی الان منصرف شده و میگوید من با چه نهرخی باید سودم را از ایران خارج کنم. ؟ همه منتظر یک ثبات اقتصادی هستند.

  • بی نام
    چهارشنبه 9 اسفند 1396 - 16:03:20
    پاسخ
    8 0

    تا زمانی که اقتصاد درست نشه رشد دلار ادامه پیدا خواهد کرد پایین نگه داشتن مصنوعی ان فقط وضعیت اقتصادی را بدتر میکند

  • بی نام
    چهارشنبه 9 اسفند 1396 - 16:04:09
    پاسخ
    11 0

    شک نکنید برای ابراز وجود، دلار رو موقتا میارن پایین، ولی بعدش تا 5000 میره بالا

  • بی نام
    چهارشنبه 9 اسفند 1396 - 16:04:21
    پاسخ
    7 0

    ماشالله دلارارزان شد ۱۰۰۰ تومان

  • بی نام
    چهارشنبه 9 اسفند 1396 - 16:04:34
    پاسخ
    11 0

    1000 تومن گران کردند 100 تومن اوردند پایین بعد میگویند ارزان شد نزولی شد افت شدید دلار .تا کی دروغ .

  • بی نام
    چهارشنبه 9 اسفند 1396 - 16:19:44
    پاسخ
    8 1

    تا وقتی دلار برنگشته به هزار تومن رکود و تورم ادامه خواهد داشت و روز به روز هم بدتر میشه

  • بی نام
    چهارشنبه 9 اسفند 1396 - 16:20:13
    پاسخ
    5 1

    ارزش پول کشور توسط دولت تنظیم میشود دولتی که برای بک تعداد تاجر سرمایه دار رانت خوار بخواهد دلار را بالا ببر بزرگترین اشتباه را کرده دولت و حکومت باید مردم را در نظر داشته باشد و نقدینگی را کم کند

  • بی نام
    چهارشنبه 9 اسفند 1396 - 16:20:34
    پاسخ
    7 1

    روند صعودی قیمت ارزها دوباره شروع میشه

  • بی نام
    چهارشنبه 9 اسفند 1396 - 16:22:50
    پاسخ
    7 0

    دلار ۴۵۰۰ تومنی آرامش ایجاد کرده؟

  • بی نام
    چهارشنبه 9 اسفند 1396 - 16:23:17
    پاسخ
    5 0

    شاهنامه خوش اولش.صبر کنید بانک ها عرضه اوراق ۲۰ درصدی رو متوقف کنند بعد ببینید چی میشه.بانک مرکزی گفته تا دو هفته عرضه ادامه داره.بعدش چی؟آیا دلار ثابت میمونه؟زهی خیار باطل

  • بی نام
    چهارشنبه 9 اسفند 1396 - 16:23:29
    پاسخ
    6 0

    ارز از 3800 شده 5000 تومان حالا برگشته 4500 کلی هم دولتمردان خوشحالنزمانی که ما ایرلاین داشتیم کشورهای منطقه با اسب و شتر سفر میکردن.خ پیشرفت کردیم

  • بی نام
    چهارشنبه 9 اسفند 1396 - 16:23:44
    پاسخ
    4 0

    قیمت از 3700 رسانده شد به 4500 و میگه بازار متعادله

  • بی نام
    چهارشنبه 9 اسفند 1396 - 16:23:48
    پاسخ
    5 0

    قیمت از 3700 رسانده شد به 4500 و میگه بازار متعادله

  • بی نام
    چهارشنبه 9 اسفند 1396 - 16:50:37
    پاسخ
    3 0

    باور کنید هرکی کار این اقایون رو میبینند بهشون می خندن

  • بی نام
    چهارشنبه 9 اسفند 1396 - 16:50:56
    پاسخ
    2 0

    دلار گران نمیشود حتی در دنیا ارزان هم شده است. این ریال است که بی ارزش میشود

  • بی نام
    چهارشنبه 9 اسفند 1396 - 16:51:09
    پاسخ
    1 0

    هر وقت یک فرد عادی حالا به هر عنوانی بره بانک و تقاضای دلار کنه و بانک هم طبق ضوابط و قوانین رسمی دنیا به هر کس بر اساس وضع مالی اون دلار یا هر ارز دیگر بده ؛ تاجر و کسبه و کارمند و شغل آزادکارو هر عنوان دیگه بسته به نیاز اون فرد ؛ اون وقت دیگه همه مردم نمیرن بازار آزاد.همه میرن بانک و به قیمت بانکی میگیرن.

  • بی نام
    چهارشنبه 9 اسفند 1396 - 16:51:57
    پاسخ
    4 0

    تنها راه حلش اینکه واحد پولی کشور دلار بشه و ما برای همیشه از دست ریال خلاص بشیم .

  • بی نام
    چهارشنبه 9 اسفند 1396 - 16:54:10
    پاسخ
    4 0

    نرخ سود و نرخ سود و نرخ سود

  • بی نام
    چهارشنبه 9 اسفند 1396 - 16:54:32
    پاسخ
    3 0

    متاسفانه تصمیم های غلط بانک مرکزی عامل این اتفاق بود و جالبه که نمی خوان بپذیرن

  • بی نام
    چهارشنبه 9 اسفند 1396 - 16:54:56
    پاسخ
    3 0

    رییس جمهور باید به سرعت مسببین این اتفاق را برکنار کند

  • بی نام
    چهارشنبه 9 اسفند 1396 - 16:55:46
    پاسخ
    2 1

    متاسفانه آقای سیف یه کار خوب که کرد با ارز اونم از دست داد

  • بی نام
    پنجشنبه 10 اسفند 1396 - 12:09:38
    پاسخ
    3 0

    مطمعنم بالا خواهد رفت،قیمت واقعیش الان هفت هزارتومنه

  • بی نام
    پنجشنبه 10 اسفند 1396 - 12:10:43
    پاسخ
    4 0

    اقا دست به این سپرده ها نزنید مگه هزاربار نگفتیم اگه بیاریدش پایین همه میریزن تو بازار ارز و سکه بخدا دیگه یه بچه هم اینو میفهمه

  • بی نام
    پنجشنبه 10 اسفند 1396 - 14:26:24
    پاسخ
    2 1

    اردیبهشت قیمت دلار واقعی میشه

ارسال دیدگاه

قوانین ارسال نظر
  • خبرآنلاین نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی‌کند
  • لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید
  • اگرچه تلاش می‌شود نظرات ظرف 2ساعت تعیین تکلیف شوند اما نظراتی که پس از ساعت 19 نوشته شود حداکثر تا 9 صبح روز بعد منتشر می‌شوند
  • با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابه دارند، انتشار نمی‌یابند بنابراین توصيه مي‌شود از مثبت و منفی استفاده کنید.

0/700