خبرآنلاین - انصارالله یمن، متحد ایران در شرق شبه جزیره عربستان، از روز گذشته رسما اعلام کرد که با شلیک موشکهایی به سمت سرزمینهای اشغالی وارد نبرد آمریکا و اسرائیل علیه ایران شدهاست.
هر چند مداخله انصارالله در جنگ فعلا تنها به شلیک موشک به جنوب سرزمینهای اشغالی فلسطین خلاصه شدهاست، اما با ادامه جنگ میتواند آثار گستردهتری بر جا بگذارد. انصارالله با قرار گرفتن در کرانههای تنگه بابالمندب و ورودی دریای سرخ، موقعیت راهبردی برای کنترل گلوگاه تجارت جهانی دارد که نزدیک به ۲۰ درصد از کل تجارت جهان از آن عبور میکند.
پیش از این نیز در طول نسلکشی اسرائیل علیه مردم غزه، انصارالله به شکل محدود کشتیرانی در این آبراهه را محدود کردهبود و تواناییهای خود در کنترل این مسیر حیاتی اقتصاد جهانی را نشان دادهبود. حالا با بسته شدن بالفعل تنگه هرمز به دلیل ناامنیهای ناشی از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران، تهدید مسدود سازی محدود یا کامل تنگه بابالمندب، خطر بالقوه جدیدی است که ضربان قلب بازارهای مالی را بالا بردهاست و تجارت جهانی را وارد دورهای از اضطراب کردهاست.
انصارالله یمن یمن روز شنبه اولین موشک خود را پس از ماهها به سمت اسرائیل شلیک کردند.
پس از آغاز جنگ خاورمیانه، حوثیها ضمن اعلام حمایت از متحد خود در برابر حملات آمریکا و اسرائیل، از مشارکت مستقیم خودداری کرده و هشدار داده بودند که «انگشتشان روی ماشه است». روز شنبه آنها ماشه را چکاندند و اعلام کردند که با موشک و پهپاد به مواضع نظامی اسرائیل حمله کردهاند. اسرائیل نیز گزارش داد که شلیک یک موشک از سمت یمن را شناسایی کرده و در حال تلاش برای رهگیری آن است.
به نوشته خبرگزاری فرانسه فارغ المسلمی، پژوهشگر اندیشکده چتمهاوس (Chatham House)، معتقد است ورود این گروه به درگیری «نشاندهنده تشدیدی جدی و نگرانکننده» است. او به خبرگزاری فرانسه گفت که مداخله حوثیها خطر «گسترش جنگی بیثبات و پیامدهای مهم»، بهویژه برای ثبات منطقهای و تجارت جهانی را به همراه دارد.
یک حرکت پیشبینی شده
تحلیلگران مدتها پیشبینی میکردند که حوثیها — که از سال ۲۰۱۴ بخشهای وسیعی از یمن از جمله صنعا، پایتخت، را در کنترل دارند، در نهایت به این معرکه بپیوندند. المسلمی میگوید که احتمالاً ارتش یمن تحت فرمان انصارالله «تمام تلاش خود را کردند تا خارج از این جنگ بمانند»، زیرا میدانستند این وضعیت «به هیچ وجه برای آنها خوب نخواهد بود. اما در نهایت مجبور شدند به متحد خود، ایران، وفادار بمانند.»
آنها برای اولین حمله خود، هدف قرار دادن اسرائیل را انتخاب کردند و نه منافع آمریکا در کشورهای ثروتمند خلیج فارس. موسسه مشاوره ریسک Basha Report در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «این اقدام پیامی روشن به حامیان داخلی و متحدان خارجی میفرستد: تمرکز اصلی آنها همچنان بر آرمان فلسطین است. در عین حال، آنها به آمریکا و عربستان سیگنال میدهند که دستکم فعلاً، آنها را هدف قرار نمیدهند.»
این موسسه پیشبینی میکند که گام بعدی آنها به جای حمله به داراییهای آمریکا، حمله به ترافیک دریایی منطقه خواهد بود؛ و در واقع انصارالله تلاش خواهد کرد«بدون عبور از خط قرمزی که منجر به پاسخ مستقیم آمریکا شود، فشار ایجاد میکند.»
دومین تنگه در معرض خطر
حوثیها از پناهگاههای کوهستانی خود مشرف به دریای سرخ، میتوانند با پهپاد و موشک بهشدت در کشتیرانی اختلال ایجاد کنند. آنها این موضوع را در جریان جنگ غزه ثابت کردند. این اقدامات باعث احتیاط و حتی اجتناب از عبور از تنگه بابالمندب شد؛ آبراهی که دروازه ورود از اقیانوس هند به کانال سوئز محسوب میشود.
با توجه به اینکه دریای سرخ پیوند کلیدی بین اروپا و آسیاست، این تنگه یکی از شلوغترین مسیرهای کشتیرانی جهان است. این گلوگاه از زمانی که ایران تنگه هرمز را در سمت دیگر شبهجزیره عربستان مسدود کرده، برای جریان جهانی نفت حیاتیتر شده است. تنها مسیر جایگزین، دور زدن «دماغه امید نیک» در جنوب قاره آفریقاست که میتواند مسیر کشتیرانی میان اروپا و شرق آسیا را هفتهها طولانیتر کند. کارشناسان معتقدند اگر بابالمندب نیز تهدید شود، بازارهای جهانی که همین حالا هم شکننده هستند، بیشتر تکان خواهند خورد.
تغییر موضع عربستان؟
هر چند گزارشهای متعددی از تمایل عربستان سعودی به ادامه جنگ آمریکا علیه ایران در رسانههای آمریکایی منتشر شدهاست، اما موضع رسمی عربستان تاکنون تمایل برای توقف درگیریها بودهاست. عربستان همچنان از حملات ایران به داراییهای نظامی آمریکا در خاک خود به شدت خشمگین است، اما بر خلاف امارات متحده عربی و بحرین، تاکنون به صورت علنی به پیوستن به آمریکا در جنگ یا حمایت از اقدامات نظامی اسرائیل تمایلی نشان ندادهاست.
بسته شدن تنگه هرمز، باعث توقف صادرات نفت عربستان سعودی هم شدهاست، هر چند عربستان تنها کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس است که بنادری در دریای سرخ در اختیار دارد. بنادر جده و ینبع در حال حاضر به محل اصلی صادرات نفت عربستان تبدیل شدهاند. عربستان با زیر بار بردن خط لوله شرق به غرب، عملا روزانه ۷ میلیون بشکه نفت خام را به کرانههای دریای سرخ منتقل میکند که نزدیک به ۴ میلیون بشکه از آن برای صادرات روزانه این پادشاهی به خریداران نفت است.
با بسته شدن عملی تنگه هرمز، عربستان نفتکشهای خود را به بندر «ینبع» در دریای سرخ هدایت کرده است. اما این آخرین خروجی امن پادشاهی برای نفتش است. اگر بابالمندب نیز مانند تنگه هرمز بر کشتیرانی بستهشود، آنگاه تنها راه باقیمانده عربستان سعودی برای صادرات نفت خام به شرق آسیا مسدود خواهد شد.
در چنین شرایطی ریاض ممکن است تحت فشار قرار گیرد تا در موضع فعلی خود در رهگیری و حنثیسازی حملات موشکی و پهپادی تجدیدنظر کند و وارد اقدام عملی نظامی شود.
هشام الغنام، تحلیلگر امنیتی سعودی، میگوید این «بیطرفی دقیق در جنگ» ممکن است فرو بپاشد و ریاض احتمالاً تلافی را، «حتی اگر محدود باشد»، در دستور کار قرار دهد.
تشدید تنش در سطح منطقه
حوثیها در بیانیههای خود به حملات احتمالی به کشورهای همسایه اشاره کردهاند. المسلمی خاطرنشان کرد که آنها نسبت به ایران، در موقعیت بهتری برای ضربه زدن به زیرساختهای عربستان و پایگاههای غربی در سراسر خلیج فارس قرار دارند. چنین حملاتی میتواند پیامدهای وخیمی داشته باشد، از جمله خطر بالای رویارویی مستقیم بین یمن و عربستان سعودی.
اگر یمن دوباره به کام جنگ فرو رود، پیامدهای انسانی برای جمعیتی که هنوز از درگیریهای قبلی (۲۰۱۵ تا ۲۰۲۲) زخم خورده است، فاجعهبار خواهد بود.
۴۲/۴۲
نظر شما