به گزارش خبرآنلاین: مراسم روز ملی بومگردی در وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در حالی برگزار شد که ادبیات حاکم بر سخنرانیها، نشان از یک تغییر ریل اساسی در نگاه کلان حکمرانی به مسئله روستا و توسعه داشت. برخلاف دهههای گذشته که توسعه روستایی صرفاً در کشیدن جاده و انتقال لولههای آب و گاز خلاصه میشد، در این نشست بومگردی به عنوان یک «مفهوم چندبعدی» معرفی شد که ابعاد اقتصادی، اجتماعی، روانی و حتی امنیتی را در بر میگیرد. بومگردی در این نشست نه یک صنعت لوکس، بلکه به عنوان «قلب تپنده هویت ایرانی» و راهکاری برای برونرفت از بحرانهای اجتماعی معاصر مطرح گردید.
بومگردی و وحدت در عین کثرت؛ دیدگاه وزیر میراث فرهنگی
سیدرضا صالحیامیری، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، سخنان خود را با محوریت «ایرانِ بزرگ» آغاز کرد. او با تأکید بر اینکه ظرفیتهای تاریخی ایران متعلق به تمام ایرانیان است، بومگردی را بستری برای افتخار ملی دانست. صالحیامیری با اشاره به تنوع قومیتی در استانهایی نظیر کردستان، سیستان و بلوچستان، لرستان، خوزستان و مناطق ترکمننشین، تصریح کرد که این تکثر نه تنها تهدید نیست، بلکه زیر چتر واحد ایران، قوامبخش وحدت ملی است.
او با ابراز نگرانی از موج مهاجرت از روستا به شهر، راهبرد دولت پزشکیان را بازگشت روستا به جایگاه واقعی خود عنوان کرد. از نظر وی، «هر روستا یک بومگردی» تنها یک شعار اقتصادی برای ایجاد اشتغال نیست، بلکه تلاشی برای احیای زیست واقعی و فرهنگ ایرانزمین است. وی تأکید کرد که محصول نهایی بومگردی باید به «انسجام ملی» منجر شود؛ چراکه در زیست صلحآمیز روستایی، تفاوتها به جای تعارض، به ابزاری برای رسیدن به اهداف مشترک تبدیل میشوند.
نقد توسعه ساختمانمحور؛ دیدگاه معاون توسعه روستایی
عبدالکریم حسینزاده، معاون رئیسجمهور در امور توسعه روستایی و مناطق محروم، یکی از صریحترین سخنرانیهای این نشست را ارائه داد. وی با به چالش کشیدن نگاههای سنتی، اظهار داشت که سالها تصور بر این بود که توسعه یعنی ساختن آزادراه و ساختمانهای بلند، در حالی که توسعه مفهومی فراتر و پیشینی نسبت به عمران دارد. او تأکید کرد که اگر «انگیزه ماندن» و «امید به آینده» در روستا وجود نداشته باشد، هیچ سازه عمرانیای نمیتواند مانع از فرسودگی جامعه روستایی شود.
حسینزاده با اشاره به شرایط دشوار ناشی از تحریم و فشارهای خارجی، هشدار داد که اگر پیوند میان بومگردی و انسجام اجتماعی تقویت نشود، جامعه دچار فرسودگی خواهد شد. او تعریف جدیدی از محرومیتزدایی ارائه داد و گفت: «محرومیتزدایی با پول و پروژه اتفاق نمیافتد، بلکه از مسیر توانمندسازی میگذرد.» وی بر این باور است که مردم روستا باید خودشان «راوی» و «برنامهریز» آینده خود باشند و دولت تنها نقش تسهیلگر را ایفا کند.
وعده بازگشت اینترنت؛ ابزاری برای بقای صنعت بومگردی
یکی از نقاط عطف سخنان معاون رئیسجمهور، پرداختن به مسئله محدودیتهای فضای مجازی بود. حسینزاده با صراحتی بیسابقه به آسیبهای قطع اینترنت در حوزه بومگردی و صنایع دستی پرداخت. او تأکید کرد: «اینترنت ابزار کار و ارتباط است و محدودیتهای فعلی، ضربه سنگینی به فعالان این بخش زده است. برخلاف کسانی که میگویند اینترنت به شرایط قبل بازنمیگردد، ما به مردم اعتماد داریم و بر اساس دستور صریح رئیسجمهور، اینترنت به وضعیت گذشته بازخواهد گشت.» این سخنان با استقبال فعالان صنفی روبرو شد، چراکه بخش بزرگی از بازاریابی و رزرو اقامتگاههای روستایی در بسترهای آنلاین صورت میگیرد.
بومگردی به مثابه پناهگاه روانی؛ تحلیل فرهنگی علی ربیعی
علی ربیعی، رئیس انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات، از زاویهای متفاوت به موضوع نگریست. او بومگردی را پاسخی به «تنهایی انسان معاصر» و تغییر سبک زندگی دانست. ربیعی معتقد است که مردم امروز بیش از هر زمان دیگری به دنبال ارتباطات ساده، صمیمی و بازگشت به ریشههای خود هستند. او هشدار داد که اگر بومگردی را صرفاً در حد «اقامت» پایین بیاوریم، این اقامتگاهها به مسافرخانههای بیروح تبدیل میشوند. اصل ماجرا در بومگردی، «خلق تجربه» و «زیست واقعی» است. او با مثال زدن از کشورهایی مانند کاستاریکا و نپال، تأکید کرد که بومگردی میتواند موتور محرک اقتصاد محلی و مشارکت زنان باشد، مشروط بر اینکه زیرساختها و آموزشها اصلاح شوند.
موانع بروکراسی و چالشهای نظارتی؛ فریاد بخش خصوصی
در مقابل دیدگاههای تئوریک مسئولان، یاور عبیری، رئیس جامعه انجمنهای حرفهای اقامتگاههای بومگردی، به بیان مشکلات عینی و فرساینده فعالان این حوزه پرداخت. او ضمن انتقاد از هفتخوان رستم برای دریافت مجوز، به پارادوکس نظارتی در این صنف اشاره کرد. عبیری با زبانی انتقادی گفت: «مجوز قانونی تازه شروع مشکلات ماست؛ از تعزیرات و اداره بهداشت گرفته تا اماکن و الزام به نصب دوربینهای نظارتی. سؤال اصلی این است که کدام خانواده حاضر است در اقامتگاهی استراحت کند که حس میکند تحت نظارت دائمی و کنترل است؟»
او خاطرنشان کرد که این حجم از نظارتهای سختگیرانه بر واحدهای مجاز، در حالی رخ میدهد که مراکز غیرمجاز بدون هیچ دردسر و نظارتی مشغول فعالیت هستند. عبیری راهکار را در «حذف بروکراسی از درون وزارتخانه» و «تفویض اختیار به تشکلهای صنفی» دانست و تأکید کرد که دولت باید بخشی از وظایف خود از جمله آموزش، درجهبندی و صدور مجوز را به خودِ جامعه بومگردی واگذار کند.
عدالت سرزمینی و ظرفیتهای دفاعی؛ نگاه مدیریتی
انوشیروان محسنیبندپی، معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی و روزبه کردونی رئیس حوزه وزارتی وزارتخانه نیز در سخنان خود به ابعاد استراتژیک بومگردی پرداختند. محسنیبندپی از بومگردی به عنوان یک «ظرفیت دفاعی» نام برد که با تقویت انسجام اجتماعی و حضور مردم در نقاط مختلف مرزی و روستایی، امنیت ملی را تقویت میکند. روزبه کردونی نیز بر لزوم تبدیل بومگردی به یک «گفتمان حاکمیتی» تأکید کرد و آن را ابزاری برای تحقق «عدالت سرزمینی» دانست؛ به این معنا که ثروت و امکانات به جای تمرکز در کلانشهرها، به دورترین نقاط روستایی منتقل شود.
حمایت از کسبوکارهای خانوادگی و نقش زنان
زهرا بهروزآذر، معاون زنان رئیسجمهور، بر جنبه انسانی و خانوادگی بومگردیها دست گذاشت. او بومگردی را از موفقترین الگوهای کسبوکارهای خانوادگی دانست که در آن زنان نقش محوری ایفا میکنند. وی با تأکید بر نگاه عدالتمحور دکتر پزشکیان، قول داد که دولت برای رفع موانع قانونی فعالان این حوزه تلاش کند تا صدای آنها بدون سانسور به گوش سیاستگذاران برسد.
چشمانداز آینده
گردهمایی روز ملی بومگردی نشان داد که وفاقی میان بدنه دولت و بخش خصوصی برای استفاده از ظرفیت روستاها شکل گرفته است. با این حال، شکاف میان «سخنرانیهای امیدبخش» و «واقعیتهای سخت اداری و زیرساختی» همچنان مشهود است. تحقق وعده بازگشت اینترنت، کاهش مداخلات نظارتی در حریم خصوصی مسافران و تفویض اختیار به تشکلها، سه آزمون بزرگ دولت چهاردهم در این حوزه خواهد بود. اگر این موانع برطرف شود، بومگردی میتواند فراتر از یک صنعت خدماتی، به عنوان «نگهبان میراث ناملموس ایران» و پیشران توسعه متوازن عمل کند؛ در غیر این صورت، با تشدید مهاجرت و فرسودگی زیرساختها، فرصت طلایی «پنجره جمعیتی» و ظرفیتهای روستایی از دست خواهد رفت.
۲۳۳۲۳۳
نظر شما