امیرمسعود عابدین: صنعت هوایی روسیه مدتی است که تمام توان خود را روی بهینهسازی و تکامل جنگنده نسل پنجم سوخو ۵۷ متمرکز کرده است. با وجود اینکه کرملین اصرار دارد که نسخه فعلی این جنگنده همین حالا هم یک سروگردن از استانداردهای نسل پنجم بالاتر است، اما عطش مسکو برای دستیابی به برتری مطلق هوایی فروکش نکرده است. در همین راستا، وادیم بادخا، سکاندار شرکت دولتی صنایع هوایی متحد روسیه (UAC)، رسما اعلام کرد که نسل جدید موتورهای این جنگنده تحت برنامه موسوم به «محصول ۱۷۷» در آیندهای بسیار نزدیک وارد فاز عملیاتی و یکپارچهسازی میشود؛ پروژهای که فراتر از یک نیاز مبرم، یک امتیاز ویژه و جهش تکنولوژیک برای نیروی هوایی روسیه به شمار میرود.
معمای «محصول ۱۷۷» در آسمان مسکو
براساس گزارش militarywatchmagazine، اگرچه اولین پرواز آزمایشی سوخو ۵۷ با این موتور جدید در دسامبر ۲۰۲۵ انجام شد و هلدینگ دفاعی روستک بر عملکرد بینقص و پایدار آن مهر تایید زد، اما ماهیت دقیق این پروژه همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد. در میان کارشناسان نظامی دو سناریو مطرح است؛ برخی بر این باورند که «محصول ۱۷۷» در واقع همان نسخه ارتقایافته و نهایی موتور معروف AL-۵۱F است. در مقابل، گروهی دیگر حدس میزنند که چالشهای فنی در مسیر دستیابی به مشخصات بلندپروازانه موتور قبلی، روسها را مجبور کرده تا آن پروژه را به کل بایگانی کنند و این پیشرانه جدید را به عنوان یک جایگزین تازه نفس وارد میدان نمایند.
سایه سنگین میراث شوروی بر خروجی اگزوزها
برای درک اهمیت این شاهکار مهندسی، باید کمی به عقب برگشت. اتحاد جماهیر شوروی در دوران جنگ سرد با معرفی موتورهای انقلابی نظیر AL-۳۱F پیشتاز بلامنازع جهان بود، اما فروپاشی آن دوران طلایی، ترمز پیشرفتهای هوایی روسیه را کشید. سوخو ۵۷ تا به امروز ناچار بود از موتور AL-۴۱F-۱ استفاده کند که اگرچه با تکیه بر پروژههای قدیمی شوروی بهینهسازی شده بود، اما در مقایسه با رقبای سرسخت جهانیاش مانند موتور آمریکایی F۱۳۵ (قلب تپنده اف ۳۵) یا موتور چینی WS-۱۵ (نیروی محرکه جی-۲۰) حرف زیادی برای گفتن نداشت. این وابستگی فنی، پاشنه آشیل سوخو ۵۷ بود و رادارها، برد پروازی و سیستمهای انرژی پیشرفته آن را محدود میکرد.
تکامل دستساز با متریال نوین
برگ برنده موتور جدید، در بهینهسازی همهجانبه آن نهفته است. میخائیل استرلتس، مدیر دفتر طراحی سوخو، این پروژه را بخش کلیدی از «توسعه تکاملی» این جنگنده میداند. به گفته طراحان ارشد این پیشرانه، استفاده از مواد اولیه نوین و مهندسی خلاقانه باعث شده تا «محصول ۱۷۷» نه تنها مصرف سوخت را در تمام وضعیتهای پروازی به شدت کاهش دهد، بلکه عمر مفید بسیار بالاتری نسبت به گذشته داشته باشد. این تغییرات، دست رادارها و تسلیحات مدرن سوخو ۵۷ را برای دریافت انرژی بیشتر باز میگذارد.
یک تیر و دو نشان کرملین برای بازار صادرات
پردهبرداری از این موتور جدید با یک غافلگیری دیگر نیز همراه بود؛ روسیه کار روی اولین نمونه پروازی جنگنده سبک و تکموتوره اس-۷۵ (S-۷۵) یا همان «چکمیت» را آغاز کرده است. پیش از این تصور میشد اس-۷۵ از موتور دیگری استفاده خواهد کرد، اما حالا این احتمال قوت گرفته که «محصول ۱۷۷» قلب تپنده مشترک هر دو جنگنده نسل پنجم روسیه باشد. این استراتژی، دست روسیه را در بازارهای جهانی باز میگذارد تا این جنگنده اقتصادی را با دو گزینه پیشرانه متفاوت (مشابه سیاست آمریکا در فروش اف ۱۶) به مشتریان خارجی عرضه کند و جذابیت صادراتی این پرنده پنهانکار را دوچندان نماید.
۲۲۷۳۲۲
نظر شما