خبرآنلاین ـ جواد مرشدی؛ جام جهانی فوتبال دوباره به خانه های ما آمد و تب مسابقات، نتایج، بازیهای زیبا و درخشش ستارگان این دوره به جان ما افتاد. این کششی است که سن و سال نمی شناسد.پیر و جوان زن و مرد با علائق و سلائق مختلف از چشمه جوشان آن می نوشند و سیراب می گردند و جعبه جادویی ما را به ضیافت اصحاب توپ گِرد می برد و این سیکل هیجان و لذت که نزدیک به یک سده است در جهان برپاست به نوعی وامدار ورزشگاههای گلادیاتورها روم باستان است که گروهی در میدان، رقیب را به قصد نابودی مورد حمله قرار می دادند و تماشاگران از سرکشیده شدن جام شوکران این رزم آوران بهره می بردند و البته این رسم غیرانسانی در گذر تاریخ به یک رقابت دوستانه تبدیل شد که قهرمانان آن در پایان نمایش همدیگر را در آغوش می کشیدند و زنده ولی خسته از میدان آن خارج می شدند و این تکامل قرنها طول کشید و از کوچه های لندن هشت قرن پیش که اهالی محله چلسی در غرب و تاتنهام در شمال لندن با یکدیگر مسابقه می گذاشتند و دو دروازه خیلی بزرگ در هر محله برقرار می کردند تا اهالی دو محله در تعداد زیاد وارد میدان شوند و فوتبال اولیه این چنین در لندن شکل بگیرد و قرنها طول کشید، تا سرانجام شکل و فرم فعلی را به خود گرفت.
اما جام جهانی فوتبال این میراث عشق و جنون از ۹۶ سال پیش و در اروگوئه کار خود را آغاز کرد .چهار تیم اروپایی با یک کشتی قاره سبز قدیمی را به سمت دنیای جدید ترک کردند تا در نخستین مهمانی بزرگ جهانی فوتبال شرکت کنند .ما به عنوان انسانهای عصر کنونی هیچ خاطره ای از آن دوره نداریم .البته می توان در وصف آن با کمی تحقیق ساعتها گفت و نوشت .
اولین بازی جام جهانی که شخصا به یاد دارم بازی ایران و پِرو در سال 1978بود که متاسفانه با باخت 4 بر 1 تیم ملی کشورمان و مصدوم شدن مرحوم ناصر حجازی رقم خورد. طبعا خاطرات این گزارش برخی مشترک و برخی شخصی می باشد که امیدوارم مورد توجه قرار گیرد.
یکی از فوتبال دوستان خطه فوتبال خیز خوزستان در گفتگو با "خبرآنلاین"تلفیقی از اتفاقات هر دوره و خاطرات شخصی خود را اینگونه بیان می کند.
جام جهانی ۱۹۸۲ اسپانیا
بابک شهنی دارابی می گوید تلاش دارم تا از جامهای جهاتی بگویم که کم و بیش خودم از آن خاطره دارم و نسل کنونی و هم دوره ای های خودم نیز آن را درک کرده اند و حال و هوای آن را احساس کرده اند و این ایستگاه برای من از جام جهانی ۱۹۸۲ اسپانیا زمانی که فقط ۷ سال داشتم شروع می شود.البته من آن مسابقات را بنا به محدویت سنی ام دنبال نکردم ولی از سال ۱۳۶۳ خورشیدی برابر با ۱۹۸۴ میلادی که فوتبال را دیگر درک می کردم و از تلویزیون می دیدم، به خاطر دارم که همه علاقمندان آن دوره خاص و جنگی از آن مسابقات صحبت می کردند .بزرگترین شاخص های آن دوره کارت ها و پاسورهای قدیمی بچگانه آن زمان است که اغلب هم نسلهای من با آن خاطره دارند و در حالیکه ما دوره بیست و سوم جام جهانی را ملاحظه می کنیم به خاطر داریم که آن پاسورهای قدیمی برزیل را با ۱۲ دوره حضور و سپس آلمان غربی و ایتالیا را با ۱۰ دوره حضور قوی ترین ورق ها نشان می دادند و البته تیم ایران با تنها یک دوره حضور و هشت گل خورده از ورق های ضعیف آن بازی بودند.
این کارتهای قدیمی نخستین بار پس از جام جهانی ۱۹۸۲ و با توجه به اِطلاعات آن دوره تهیه و به بازار وارد شد.و بخشی از خاطرات کودکان آن دوره شد.
یه هر روی و در سال ۶۲ زمانی که برای نخستین بار از جوانان و بزرگترهای دور وبرم درباره فوتبال می شنیدم که می گفتند ایتالیا قهرمان جام جهانی شده است. در زمانی که شیکه های اجتماعی نبود و تلویزیون به سختی برنامه داشت، دیدن حتی بخش هایی از فوتبال یک فرصت کمیاب بود که در قالب برنامه ورزش و مردم مرحوم شفیع در یکشنبه شبها و ورزش از شبکه دو جمعه غروب فقط میسر میشد .لذا وقتی در برنامه ورزش و مردم فیلم بخشهایی از بازی فینال جام جهانی ۱۹۸۲ را دیدم، با لذت و حیرت گلهای این بازی تاریخی و خوشحالی دیوانه وار و تاریخی مارکو تاردلی را دیدم حافظه فوتبالی من را برای سالها اسیر خود کرد و البته این لحظه ای بود برای همه اصحاب توپ گرد و خوشحالی تاریخی تاردلی در حالیکه سرش را دیوانه وار می چرخاند، برند آن جام شد و صحنه آهسته آن بارها پخش شد و البته ۲۴ سال بعد و زمانی که گروسو در دقیقه ۱۱۹ به آلمان گل پیروزی را زد،دقیقا همان خوشحالی تاردلی را تکرار کرد.
در سال ۱۳۶۳ و در کلاس چهارم دبستان و سن نه سالگی من به عنوان نماینده بچه های کلاس چهارم دبستان مدرسه شهید جهان آرای اهواز در مسابقات علمی مدارس اهواز در دبستان اروند شرکت کردم.مسابقه ای که به سبک مسابقه معروف نامها و نشانه ها برپا شد و من در وسط کنار نمایندگان کلاس سوم و پنجم دبستان نشسته بودم. البته قد بلندتر من نسبت به آن دو هم مدرسه ای نیز شاخصه دیگر آن رویداد بود و البته باید از خانم قرآن زیبا و مهربان که سرپرست تیم ما هم بود یاد کنم که ما سه نفر با او به مدرسه اروند می رفتیم و هیچوقت چهره زیبا و جذابش زیر مقنعه و چادرمشکی اش را فراموش نمی کنم هرچند نامش را از یاد برده ام و البته این چهره زیبا زمانی عصبانی شد که ما در مسابقه با دبستان دیگر پیروز شدیم و به پرسش های مجریان بهتر جواب دادیم.مدیر مدرسه رقیب با شوخی تلخ رو به ما کرد و گفت مبارک باشد ولی برد حق ما بود بالاخره الجزایر هم آلمان را همین طوری شکست داد. و این تنها لحظه ای بود که خانم معلم قرآن رنگ صورتش سرخ و عصبانی شد و به مدیر مدرسه رقیب گفت جناب مدیر از کی تا حالا ما الجزایر شدیم و شما آلمان.
سالها بعد وقتی فیلم بازی معروف آلمان و الجزایر در جام جهانی ۱۹۸۲ را که به پیروزی شگفت انگیز دو بر یک الجزایر منجر شد را دیدم متوجه شدم داستان چیست.زیرا پیروزی الجزایر بر آلمان قدرتمند کارل هاینس رومینگ و هارولد شوماخر یک اتفاق کاملا غیرمنتظره بود و در آن زمان اتفاق عجیب و غریب را با پیروزی الجزایر بر آلمان غربی مقایسه می کردند.
بدینسان برای من به عنوان کودکی که تازه با فوتبال آشنا میشد خاطرات جام جهانی ۱۹۸۲ جسته و گریخته و مدتی پس از برگزاری آن رقابتها شکل گرفت و من که فقط کیهان بچه ها می خواندم روزی که با مادرم برای خرید به مرکز شهر رفته بودیم با علاقه مجله کیهان ورزشی مغازه دار را ورق زدم و مادرم نیز برای من در آن روز کیهان ورزش خرید.
ظهور اعجاب انگیر مارادونا
پدیده جام ۱۹۸۲ جوان ۲۱ ساله آرژانتینی بود به نام دیگو مارادونا با قد کوتاه موهایی پریشان که مد آن زمان بود و بازی اعجاب انگیزی او همه را به اینکه عصر یک ستاره درخشان شروع شده است،امیدوار کرد.انتظاری که بیجا نبود.
چهره او به جوانان شورشی آن عصر بسیار شباهت داشت و این بر جذابیت او می افزود. او سر سازش نداشت و این خصیصه باعث شد تا در جام جهانی ۱۹۸۲ از زمین بازی و سرانجام در سال ۲۰۲۰ از این کره خاکی اخراج شود و هر دوبار طرفدارانش را مبهوت کرد
. شاید اگر در هر دوبار احتیاط را پیشه می کزد چنین نمی شد و البته او اینگونه مارادونا شد و مارادونا از دنیا رفت که اگر جز این بود مارادونا نمیشد.
در تابستان ۱۳۶۳ و زمانی که در زمینهای خاکی اهواز نخستین بازی خود را تجربه می کردم پسری که حدود دو سه سال از من بزرگتر بود، توپ را وسط زمین و هنگام بازی متوقف کرد با شدت و حرارت بی سابقه ای می گفت اگر روزی مارادونا به تهران بیاید هر طور شده و بدون اجازه پدر و مادرم هم شده برای دیدن او به تهران می روم .
مارادونا هیچوقت به تهران نیامد و سالها پیش از دنیا رفت .اما برای پسران تشنه فوتبال دهه شصت او همچنان زنده است شاید این دوست ما هنوز و در سن پیری منتظر است مارادونا روزی به تهران بیاید تا او را از نزدیک ببیند .اما به هر حال حضور او در جام جهانی ۱۹۸۲ با باخت به برزیل و ایتالیا فقط یک تراژدی حسرت بار بود .هرچند عصر اصلی مارادونا در راه بود .اما لااقل در سال ۱۹۸۲ و پیش از جام جهانی ۱۹۸۶ مارادونا یک استعداد رو به رشد بود و صرفا یک شورشی اخراجی بود.
طرفداران برزیل نیز در آن جام سرخورده ماندند.باخت به ایتالیای پائولو روسی نماد شکست فوتبال تهاجمی در برابر روش تدافعی اروپایی بود و این برای عاشقان فوتبال تهاجمی برزیلی یک فاجعه و بی عدالتی بود .چنین بود که دست سوکراتس و زیکو و فالکائو و ادر از جام کوتاه شد.در آن زمان همه می گفتند بدون پله برزیل دیگر قهرمان نخواهد شد.بدون پله برزیل هیچی نمی شود کما اینکه مورخین نیز می گفتند برزیل قبل از پله هم هرگز قهرمان نشد. سرخوردگی طرفداران برزیل و حذفهای حسرت بار و دراماتیک این تیم سریالی غمانگیز شد که در ادوار بعدی نیز کمابیش تداوم یافت.
خطای شدید شوماخر دروازه بان آلمان روی باتیستون فرانسوی نیز داستان تلخ دیگر آن جام بود.تا مدتها شوماخر نماد خشم و ناجوانمردی بود.
به هر حال آن جام متعلق به مرحوم پائولو روسی بود که چون صاعقه ای غضبناک بر اسپانیا میزبان مسابقات در سال ۱۹۸۲ نازل شد و همه رقیبان را محو کرد و جشن و شادی را پس از ۴۴ سال به ایتالیا آورد.البته چندان که قانون صاعقه است، او پس از این قهرمانی دیگر نتوانست در تیم ملی ایتالیا بدرخشد و سالها بعد دو هفته پیش از درگذشت مارادونا، برای همیشه خاموش شد ولی تصاویر گلهای او در آن جام و قهرمانی تاریخی ایتالیا نماد جام ۱۹۸۲ شد تا او همچنان در قاب تصویر زنده و جوان باقی بماند.
در سال ۲۰۲۰ و در عصری که اغلب فوت شدگان به دلیل کرونا بودند، مارادونا و پائولو روسی به دلیلی جز کرونا از این دنیا رخت بستند که این منحصر بفرد بودن ویژگی این جوانان پرشور سال ۱۹۸۲ و خالقان شادی مردم ایتالیا و آرژانتین بود.آنها هیچوقت قواعد زمانه را حتی هنگام مرگشان رعایت نکردند.
باری چنبن شد که در پایان آن جام وفینال معروف ۱۹۸۲ ایتالیا با درخشش مرحوم پائولو روسی و تاردلی و دینوزوف با پیروزی بر آلمان غربی خسته از نبرد معروف برابر فرانسه میشل پلاتینی در نیمه نهایی پایان یافت و این شروع خاطرات فوتبالی ما از جامهای جهانی فوتبال است.
212
نظر شما