وقتی ماگ قهوه زیاده از حد سیاسی می‌شود / یورش پلیس به دفتر مرکزی استارباکس کره جنوبی؛ عواقب دنباله‌دار یک وقت‌نشناسی تاریخی

به گزارش خبرآنلاین به نقل از رسانه‌ها، ریشه این بحران بی‌سابقه به ماه مه بازمی‌گردد؛ زمانی که استارباکس کره جنوبی—که مدیریت و ۶۷.۵ درصد از سهام آن در اختیار غول خرده‌فروشی «گروه شینسه‌گه» (Shinsegae Group) قرار دارد—از کارزار تبلیغاتی جدیدی تحت عنوان «روز تانک» (Tank Day) برای رونمایی از ماگ‌ها و تاملرهای سایز بزرگ خود رونمایی کرد.

فاجعه زمانی رخ داد که این کارزار دقیقاً در سالگرد «قیام دمکراسی‌خواهی گوانگجو» (۱۸ مه ۱۹۸۰) منتشر شد. در این روز تاریخی و مقدس برای مردم کره، رژیم نظامی وقت، تانک‌ها و نیروهای ارتش را برای سرکوب تظاهرات مسالمت‌آمیز مردم به شهر گوانگجو فرستاد که طی آن صدها شهروند به خاک و خون کشیده شدند. انتشار واژه «تانک» در این روز خاص به عنوان توهینی آشکار به یاد و خاطره کشته‌شدگان تلقی شد.

علاوه بر این، در مواد تبلیغاتی این کمپین از عبارت «تق روی میز!» (tak on the table) استفاده شده بود که بازسازی صدای کوبیده شدن اشیاء روی میز بود. این عبارت برای مردم کره یادآور کتمان‌کاری و بیانیه رسوای پلیس کره در سال ۱۹۸۷ درباره علت مرگ و شکنجه یکی از فعالان دانشجویی زیر بازجویی بود.

این اقدام موجی از خشم سراسری را برانگیخت؛ تا جایی که «لی جائه میونگ»، رئیس‌جمهور کره جنوبی، صراحتاً از این کارزار ابراز خشم کرد و آن را «اهانت به خون قربانیان و مبارزات دمکراتیک» خواند.

اقدامات فوری استارباکس؛ از اخراج مدیرعامل تا تعطیلی سراسری شعب

در پی آغاز جنبش تحریم سراسری از سوی مردم و افت محسوس فروش، گروه شینسه‌گه و دفتر مرکزی استارباکس در آمریکا (Starbucks Corp) این کمپین را «غیرقابل قبول» خوانده و عذرخواهی کردند. تنها یک روز پس از آغاز جنجال، مدیرعامل استارباکس کره جنوبی از سمت خود برکنار شد.

شرکت برای مهار بحران و بازسازی اعتماد عمومی، دستی به اقدامی بی‌سابقه زد و در ماه ژوئن، تمام ۲ هزار شعبه خود در سراسر کره جنوبی را برای نصف روز تعطیل کرد تا تمامی کارکنان و حتی مدیران ارشد گروه شینسه‌گه در دوره‌های اجباری آموزش تاریخ و حساسیت‌های اجتماعی شرکت کنند. این نخستین تعطیلی سراسری شعب استارباکس از زمان ورود این زنجیره به کره جنوبی در سال ۱۹۹۹ بود.

با این وجود، گروه‌های مدنی با ثبت شکایت کیفری علیه «چونگ یونگ-جین»، رئیس گروه شینسه‌گه، خواستار پیگیری قضایی اهانت به خانواده قربانیان شدند؛ امری که در نهایت منجر به یورش روز چهارشنبه پلیس به مقر اصلی این شرکت شد. پلیس سئول اعلام کرده که این بازرسی‌ها در آستانه «روز آزادی» کره جنوبی انجام گرفته است.

پیامدهای سیاسی و عواقب دوقطبی‌شدن جامعه

این رسوایی که با فصل انتخابات محلی و فضای ملتهب سیاسی کره هم‌زمان شد، ابعاد تازه‌ای به خود گرفت. پس از آنکه وزارتخانه‌های دولتی زیر نظر دولت «لی جائه میونگ» تحریم محصولات استارباکس را اعلام کردند، رهبران جناح اپوزیسیون با به دست گرفتن لیوان‌های استارباکس در سخنرانی‌ها، دولت را به زیاده‌روی و سوءاستفاده سیاسی متهم کردند. اکنون لیوان استارباکس به نمادی سیاسی در راهپیمایی‌ها و پخش‌های زنده جریان‌های راست‌گرا علیه دولت تبدیل شده است.

کره جنوبی پس از ایالات متحده و چین، بزرگ‌ترین بازار استارباکس در جهان محسوب می‌شود. ورود پلیس به این پرونده و عواقب سنگین مالی و اعتباری آن نشان داد که عدم درک حساسیت‌های تاریخی و فرهنگی در بازارهای منطقه‌ای، چگونه می‌تواند ظرف چند ساعت یک برند جهانی را تا عمیق‌ترین بحران‌های امنیتی، سیاسی و تجاری تنزل دهد.

۴۲/۴۲