خبرآنلاین: در جریان دو جنگ ۱۲ و ۴۰ روزه ایران توانست با قدرت موشکی و پهپادی، مقابل حملات اسرائیل و در جنگ دوم مقابل آمریکا و اسرائیل مقاومت کند. موشک‌ها و پهپادهایی که محصول ایران هستند و مسئول مقابله با حملات خارجی بودند و مسئولیت خود را هم طبق ماموریت انجام دادند.
خبرآنلاین قصد دارد در سلسله گزارش‌هایی به معرفی این موشک‌ها و پهپادها می‌پردازد. بخش‌های قبل که مربوط به معرفی موشک‌های خرمشهر ۴، سجیل، قدر، عماد، خیبرشکن، فتاح و حاج قاسم بوده را در وبسایت خبرگزاری خبرآنلاین می‌توانید مطالعه کنید.
انتحاری و خط شکن
پهپادهای انتحاری در سال‌های اخیر جایگاه متفاوتی در معادلات نظامی پیدا کرده‌اند. برد پروازی بالا، هزینه کمتر در مقایسه با برخی تسلیحات دوربرد و امکان استفاده از آنها علیه اهداف ثابت و زیرساخت‌های نظامی، باعث شده است که بسیاری از ارتش‌ها به توسعه این نوع پرنده‌ها توجه کنند. در ایران نیز خانواده پهپادهای انتحاری توسعه پیدا کرده‌اند که یکی از شناخته‌شده‌ترین آنها آرش ۲ است؛ پهپادی که ارتش از آن به‌عنوان یکی از ابزارهای حمله به اهداف دوردست یاد می‌کند. پهپادها معمولا از قیمت پایینی برخوردار هستند و آنها نسبت به موشک‌ها بسیار ارزان‌ترند؛ به غیر از این، برای عملیات‌ها، پهپادها غیر از خصوصیت تهاجمی‌شان، یک کاربرد دیگر هم دارند؛ پیش از مرحله اصلی عملیات، می‌توان با پرتاب صدها پهپاد ارزان قیمت، پدافند دشمن را مشغول و فعال کرد تا به رهگیری آنها مشغول شود. هنگام مشغولی پدافند به رهگیری پهپادها، زمان شلیک موشک‌هاست؛ در این هنگام با هجوم موشک‌ها، آنها می‌توانند از شلوغی پدافند استفاده کرده و به راحتی و بدون دردسر از لایه‌های پدافندی عبور کنند و به اهداف خود برخورد کنند.
آرش ۲ در واقع نسخه توسعه‌یافته پهپاد آرش است و مهم‌ترین ویژگی اعلام‌شده برای آن، برد عملیاتی حدود دو هزار کیلومتر است. این میزان برد به پهپاد امکان می‌دهد از فاصله قابل توجهی به سمت هدف حرکت کند و برای اجرای مأموریت، لزوماً نیازی به استقرار در نزدیکی منطقه مورد نظر نداشته باشد.
پرنده بی‌نظیر
نام آرش ۲ در شهریور ۱۴۰۱ بیش از گذشته مطرح شد. در آن زمان، امیر کیومرث حیدری، فرمانده وقت نیروی زمینی ارتش، در یک برنامه تلویزیونی از این پهپاد رونمایی کرد و گفت که آرش ۲ را مخصوص تهاجم به حیفا و تل آویو در نظر گرفتیم یعنی پرنده بی‌نظیری است که برای این کار ساخته شده است؛ امیر فرمانده کل ارتش ساختاری را تعریف کردند که آرش ۲ در آن ساختار سازمانی شده و ما هم در بحث تولید و هم در بحث به کارگیری‌اش دستی بر آتش در این کار داریم.
مشخصات آرش ۲
مهم‌ترین مشخصه‌ای که درباره آرش ۲ اعلام شده، برد پروازی حدود دو هزار کیلومتری آن است. این پهپاد از موتور پیستونی استفاده می‌کند و برای برخاستن به باند پروازی معمول هواپیماها نیاز ندارد. در طراحی آن از سامانه پرتاب کمکی جت یا جیتو (JATO) استفاده شده است؛ روشی که با ایجاد نیروی اولیه، امکان جدا شدن پهپاد از سکوی پرتاب و آغاز پرواز را فراهم می‌کند.
این ویژگی از نظر عملیاتی اهمیت دارد، زیرا امکان استفاده از تجهیزات پرتاب زمینی و استقرار در موقعیت‌های مختلف را فراهم می‌کند. در واقع، یکی از مزیت‌های پهپادهای انتحاری این است که برخلاف هواپیماهای رزمی، برای اجرای مأموریت به زیرساخت‌های گسترده پروازی وابسته نیستند.
در گزارش‌های رسانه‌های داخلی، به استفاده از سامانه‌های هدایت و جستجوگرهای مختلف در پهپادهای انتحاری ایران اشاره شده است. با این حال، درباره جزئیات دقیق سامانه هدایت، نوع جستجوگر و مشخصات سرجنگی آرش ۲ اطلاعات رسمی و جامعی منتشر نشده است. بنابراین نمی‌توان درباره تمام جزئیات فنی آن با قطعیت اظهارنظر کرد.
عملیات‌های آرش ۲
آرش ۲ ابتدا در رزمایش‌های ارتش مورد استفاده قرار گرفت. در رزمایش‌های پهپادی و برنامه‌های عملیاتی نیروی زمینی ارتش، از پهپادهای خانواده آرش برای انهدام اهداف استفاده شد. با این حال، در برخی گزارش‌ها نام آرش به‌صورت کلی مطرح شده و مشخص نیست که تمام نمونه‌های به‌کاررفته از نوع آرش ۲ بوده‌اند.
امیر حیدری سال ۱۴۰۱ درباره عملکرد این پهپاد گفته بود: «پهپاد آرش ۲ با محوریت وزارت دفاع در رزمایش اقتدار ۱۴۰۱ وارد نیروی زمینی شد و در رزمایش آتی هم از قابلیت‌های بیشترش رونمایی خواهیم کرد. این پهپاد، نقطه‌زن است یعنی دقیقاً همان نقطه‌ای که موشک ۳۶۰ توانست هدف گیری کند، پهپاد آرش توانست بدون خطا بزند. پهپاد آرش ۲، هم سیکر و هم سیستم‌های جستجوگر و هم قابلیت‌های منحصر به فردی دارد که قادر است خود را چندبار بازیابی کند تا به هدف اصابت نماید.»
یکی از مهم‌ترین مقاطع استفاده عملیاتی از این پهپاد، جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل در خرداد ۱۴۰۴ بود. در آن مقطع، سخنگوی ارتش از به‌کارگیری پهپادهای آرش ۱ و آرش ۲ در عملیات‌های نظامی خبر داد. بر اساس اظهارات منتشرشده، آرش ۲ نیز در میان پهپادهای مورد استفاده ارتش قرار داشت.
در جنگ ۴۰ روزه نیز بار دیگر نام این پهپاد در اظهارات رسمی ارتش مطرح شد. سخنگوی ارتش از به‌کارگیری آرش ۲ در این درگیری خبر داد و بر برد عملیاتی آن تأکید کرد. همچنین در شهریور ۱۴۰۵، در گزارش‌های مربوط به عملیات نظامی ایران علیه اهداف آمریکایی، از استفاده هم‌زمان از پهپاد آرش ۲ و موشک‌های زمین‌به‌زمین فتح سخن گفته شد.
به این ترتیب، آرش ۲ را می‌توان یکی از مهم‌ترین محصولات پهپادی ارتش در حوزه حملات دوربرد دانست. برد دو هزار کیلومتری، امکان پرتاب از موقعیت‌های مختلف و قابلیت اجرای مأموریت‌های انهدامی، این پهپاد را به یکی از اجزای توان تهاجمی ارتش تبدیل کرده است.
۲۹۲۹
نظر شما