تعریف مول و عدد آووگادرو را که حدود 602هزار میلیارد میلیارد عدد است، شاید در دبیرستان خوانده باشید؛ اما مفهوم مول به‌عنوان یکی از استانداردهای مهم دنیای علمی امروز در پدیده‌های زیادی دیده می‌شود.

مجید جویا: همه ما به طور شهودی می‌دانیم که یک متر یا یک ثانیه چیست، و حتی یک شمع (واحد درخشندگی) هم واحدی سرراست به نظر می‌رسد. ولی مول متفاوت است، احتمالا پیچیده‌ترین استانداردهای متریک است و درک آن از همه سخت‌تر.

به گزارش پاپ‌ساینس، اساسا یک مول مقدار یک ماده را نشان می‌دهد، ولی این اندازه‌گیری را به شیوه هوشمندانه‌ای انجام می‌دهد. فرض کنیم که می‌خواهید کلسیوم‌سولفاید را به طور صنعتی تولید کنید، و در یک صنعت شدیدا رقابتی کار می‌کنید که در آن نمی‌توان به هیچ وجه کلسیوم یا گوگرد را هدر داد. این امر به این معنی است که نیاز دارید مقدار دقیق مورد نیاز از هر کدام از مواد اولیه را بدانید. ولی تعریف مقدار در اینجا کار ساده‌ای نیست، چرا که اتم گوگرد، نوترون‌ها و پروتون‌های کمتری به نسبت اتم کلسیوم دارد و در نتیجه جرم کمتری در مقایسه با آن خواهد داشت. در نتیجه اگر ده کیلوگرم از هر یک داشته باشید، در عمل مقداری اتم گوگرد بیش از نیاز خود خریداری کرده‌اید.

مول این مشکل را حل می‌کند: این واحد راهی برای تبدیل از کیلوگرم (یا هر چیز دیگر) به مقداری از X که برای واکنش با Y لازم است به شما می‌دهد. در این مورد، شما باید یک مول از هر یک از این دو عنصر را با هم ترکیب کنید تا محصول بهینه را داشته باشید.

تعریف بین المللی یک مول، در گذشته بر مبنای عناصر معمولی مانند اکسیژن و هیدروژن قرار گرفته بود، ولی از سال 1960، دانشمندان یک مول را دقیقا برابر با تعداد اتم‌های موجود در 12 گرم از اتم کربن12 در نظر گرفتند. ولی این تعریف برخی از مشکلات را نشان نمی‌دهد: چیزها را پنهان می‌کند.

احتمالا با شنیدن کلمه مول یک عدد را از شیمی دبیرستان به خاطر آورده‌اید، عدد آووگادرو که به عنوان یک مول شناخته می‌شود؛ یک مول همواره 6.022141793... x 1023 ذره از هر چیز است. برای درک بهتر از این عدد بگذارید مثالی بزنیم: با شمردن یک اتم در هر ثانیه که تقریبا معادل 30 میلیون اتم در هر سال خواهد بود، شمردن چنین عددی نزدیک به 20 میلیون میلیارد سال به طول خواهد انجامید که یک میلیون برابر بیش از عمر جهان است! در نتیجه به رغم این که شاید بدانید دقیقا یک مول از اتم کربن در دست دارید، ولی هیچ ایده‌ای از این که تعداد این اتم‌ها چند تاست ندارید: چون این که ارقام بعد از سه نقطه در عدد فوق چه هستند، تنها یک حدس است.

علاوه بر آن، اگر در تمام این مدت شک داشتید که مول به نظر زائد می‌رسد (از آنجا که که «تعداد یک چیز» تا حد بسیار زیادی مشابه «جرم یک چیز» است)، به نکته درستی فکر می‌کنید. در حقیقت، مسائل مرتبط با شمارش اتم‌ها به مشکلات بزرگ‌تری در ارتباط با تعریف یک استاندارد پایه دیگر منجر می‌شوند: کیلوگرم.

برای دسترسی سریع به تازه‌ترین اخبار و تحلیل‌ رویدادهای ایران و جهان اپلیکیشن خبرآنلاین را نصب کنید.
کد خبر 107676

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 1 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 8
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • ابوالفضل اولادی IR ۰۸:۵۹ - ۱۳۹۰/۱۱/۲۷
    6 11
    خیلی خیلی خیلی خوب بود
  • ریحانه IR ۲۲:۴۱ - ۱۳۹۱/۰۷/۰۲
    29 4
    همه چی توش بود جز تعریف مول
    • نیتن IR ۱۰:۴۲ - ۱۳۹۴/۰۳/۱۳
      4 1
      جدی هاااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااا..ولی بدهم نبود.از زحمتتون ممنونم
    • بی نام A1 ۱۸:۳۱ - ۱۳۹۵/۰۷/۲۶
      1 1
      خخخخخخ خوب امد
  • Bahram IR ۲۳:۰۰ - ۱۳۹۱/۰۸/۲۰
    8 3
    این مطالب هم که بهتر از این تو دبیرستان خونده بودیم،خیلی زحمت کشیدین. مفهوم مول(mol):مول مقدار معینی از هر ماده که تعداد ذرات آن ماده را مشخص می کند و مول واحد مقدار ماده در دستگاه si است برابر با number Avogadro .
  • کیوان IR ۱۶:۰۶ - ۱۳۹۱/۱۱/۰۳
    3 4
    با عرض سلام و خسته نباشید بنده یک سوال داشتم. در برخی جاها من دیده ام که در محاسبات استوکیومتری فرضا می نویسند 1 مول SO2 یک مول گوگرد . یعنی به ازای یک مول SO2 یک مول گوگرد می نویسند. مگر فرضا کل SO2 یک مول نیست؟ چطور این محاسبات را انجام می دهند؟
  • کیوان IR ۰۰:۱۰ - ۱۳۹۱/۱۱/۰۵
    3 0
    با عرض سلام و خسته نباشید . متاسفانه ایمیل شما را نتوانستم بخوانم . لطفا اگر امکان دارد یک بار دیگر ارسال فرمایید و در صورت امکان به جیمیلم هم ارسال کنید:javadikeivan@gmail.com
  • محمد RO ۱۷:۰۲ - ۱۳۹۷/۰۷/۲۱
    0 0
    ببخشید یه سوال.چرا اصن چیزی به نام مول داریم؟چرا بجاش یا همون عدد آووگادرو رو نمیذاریم.لطفا جواب رو به ایمیلم ارسال کنید.ممنون از پست مفیدتون.