فیزیک
-
فرانسیس هالزن برنده نوبل فیزیک ۲۰۲۶ شد
«ذرات روح» دانشمند آمریکایی را به نوبل فیزیک رساندند
دانشهای بنیادیارزش نقدی جایزه نوبل امسال، تقریبا ۱.۲ میلیون دلار است که طی مراسمی رسمی در تاریخ ۱۰ دسامبر و در روز سالگرد درگذشت آلفرد نوبل، در استکهلم به برندگان اهدا خواهد شد.
-
دانشمندان «توپ اتمی» ساختند / آزمایشی برای محک زدن نظریه اینشتین
دانشهای بنیادیدانشمندان وسیلهای ساختهاند که شاید در نگاه اول شبیه یک «توپ اتمی» به نظر برسد، اما هدف آن شلیک گلوله یا ذره نیست. این سامانه قرار است اتمها را به شکلی دقیق به حرکت درآورد تا دانشمندان بتوانند یکی از بنیادیترین اصول نظریه گرانش اینشتین را آزمایش کنند.
-
قهرمانی پیاپی تیم ملی المپیاد نجوم و اخترفیزیک برای سومین سال پیاپی + فیلم
فیلمتیم ملی المپیاد نجوم و اختر فیزیک جمهوری اسلامی ایران در نوزدهمین دوره المپیاد جهانی نجوم و اختر فیزیک (IOAA ۲۰۲۶) که از ۳ تا ۱۳ مهر ۱۴۰۵ (۲۵سپتامبر تا ۵ اکتبر ۲۰۲۶) در شهر هانوی ویتنام برگزار میشود، موفق به کسب ۵ مدال طلا شد./صداوسیما
-
جان لاک؛ بازخوانی اندیشه فیلسوفی که عصر روشنگری را رقم زد (قسمت سوم)(دانشنامه استنفورد)
مقابله با تعصب دینی پروژه بزرگ لاک؛ نجات از ذاتگرایی ارسطویی/ عقل چراغ راه ایمان است نه قربانی آن/ معمای حجاب ادراک
اخبار اندیشهلاک اگرچه وحی را در امور فراتر از دسترسی عقل معتبر میداند، اما قضاوت دربارهٔ «اصالت وحی» و «معنای کلام» را منحصراً وظیفهٔ عقل میشمارد. او با تندترین عبارات «شورزدگی» یا ادعای کشف بیواسطهٔ حقیقت بدون ارزیابی عقلانی را رد کرده و متذکر میشود که کنار زدن عقل برای رسیدن به ایمان، مانند درآوردن چشم برای دیدن ستارههاست که به تعصب کور منتهی می شود.
-
عبور از دیوار بتنی ۲ متری با قدرتمندترین لیزر جهان
فناوریپژوهشگران از قدرتمندترین لیزر جهان استفاده کردند تا یک تصویر از اشیای پشت یک دیوار بتنی با ضخامت ۱.۸ متر ثبت کنند. این دستاورد در مرکز پژوهشی ELI-NP رومانی به دست آمده است. تصاویر ثبتشده هنوز وضوح و جزئیات زیادی ندارند؛ اما پژوهشگران این آزمایش را پیشرفتی مهم در فناوری تصویربرداری میدانند. از این فناوری میتوان در حوزههایی مانند امنیت و معدنکاری استفاده کرد.
-
«صدرالمتألهین»؛ از خلوت کهک تا تدوین پارادایم اصلی فلسفه در حوزههای علمیه شرق اسلامی (بخش دوم)
دانشنامه استنفورد و نظریه انقلاب فلسفی عرفانی ملاصدرا/ بازخوانی بنیادهای هستیشناسی و خداشناسی صدرایی
اخبار اندیشهبرای ملاصدرا، گزارههای وجودی تحلیلی نیستند. او استدلال میکند که وجود، جزء تحلیلیِ ماهیت نیست. اگر در گزارهٔ «انسان موجود است»، «انسان» و «موجود» را مترادف بگیریم، معادل این خواهد بود که بگوییم «انسان، انسان است»؛ همانگوییِ بیفایدهای که سودی به ما نمیرساند. در گزارهٔ «انسان موجود است»، «انسان» به کلیِ «انسانیت» اشاره دارد. اما «موجود» بر خلاف نظر کسانی که منکر ارجاع وجود به خارج هستند و آن را مفهومی صرفاً ذهنی میدانند، دارای مصداق خارجی است.
-
مدیرعامل بانک مسکن به کرمان سفر کرد
کرمانمدیرعامل بانک مسکن با دعوت شهباز حسنپور نماینده مردم کرمان و راور و استاندار کرمان، با هدف تسریع در روند اجرای پروژههای عمرانی و توسعهای استان وارد کرمان شد.
-
پنجمین همایش ملی فیزیک کاربردی برگزار شد
کرمانپنجمین همایش ملی «پیشرفتهای فناورانه در فیزیک کاربردی» با حضور استادان، پژوهشگران و دانشجویان حوزههای مختلف فیزیک برگزار شد.
-
از مجموعه «دانش و فن برای همه» منتشر شد
جهانبینی در «فلسفه فیزیک» و «فیزیک نوین»
اخبار اندیشه«فلسفه فیزیک» و «فیزیک نوین» نوشته ماکس پلانک با ترجمه محمدرضا توکلیصابری از مجموعه «دانش و فن برای همه» از سوی جهان کتاب منتشر شدند.
-
به مناسبت سیوچهارمین سالروز درگذشت
محمود حسابی که بود؟
تاریخ ایراناز سالنهای درس در پاریس تا قدم زدن در کنار اینشتین؛ روایت زندگی محمود حسابی، فیزیکدان برجستهای که با تکیه بر دانش مدرن و میراث علمی خود، زیربنای آموزش عالی و اصطلاحات علمی فارسی را در ایران پیریزی کرد.
-
عکس/ اینشتین در حال چرت زدن در حیاط خانهاش
تاریخ جهانعکسی از آلبرت اینشتین را در حال چرت زدن در حیاط خانهاش در برلین، آلمان در سال ۱۹۳۳ تماشا میکنید.
-
هر بار از «GPS» استفاده میکنید، از اینشتین کمک میگیرید!
دانشهای بنیادیاگر اصلاحات نسبیتی در ماهوارههای GPS اعمال نمیشد، مکانیابی تلفنها روزانه تا حدود ۱۰ کیلومتر خطا پیدا میکرد. تقریباً هر بار که روی نقشه گوشی خود مسیریابی میکنید، در واقع از نظریه نسبیت آلبرت اینشتین کمک میگیرید.
-
اختراع باستانی ایرانی که هنوز مایه شگفتی است / عکس
دانشهای بنیادیقرنها پیش، وقتی هنوز خبری از برق و یخچالهای امروزی نبود، ایرانیان باستان با تکیه بر فناوری، معماری و شناخت دقیق اقلیم، راهی برای ساخت و نگهداری یخ در دل کویر پیدا کرده بودند.
-
ریاضی کشف شد یا اختراع؟
دانشهای بنیادیفرض کنید فردا صبح از خواب بیدار شویم و بفهمیم تمام انسانهای روی زمین، به شکلی عجیب، مفهوم عدد را فراموش کردهاند. آیا با فراموش کردن ما، ریاضیات نیز از جهان حذف شده است؟
-
نقد و معرفی کتاب «درباره آینده؛ چشماندازهای بشریت»
هشدار این اخترشناس در باره آینده / تمدن انسانی از منظر فناوری و مسئولیت جهانی؛آینده محصول انتخاب امروز/ نه خوشبینی سادهلوحانه و نه بدبینی آخرالزمانی
اخبار اندیشهکتاب «درباره آینده» خواننده را از دو دام رایج میرهاند: خوشبینی سادهلوحانه به فناوری و بدبینی آخرالزمانی. نویسنده با تکیه بر دانش علمی و نگاهی متوازن، نشان میدهد که آینده نه تقدیری گریزناپذیر است و نه رؤیایی تضمینشده، بلکه نتیجه انتخابهایی است که انسان در زمان حال انجام میدهد...برای علاقهمندان به آیندهپژوهی، فلسفه علم، سیاست علم و فناوری، محیط زیست و چالشهای تمدن معاصر، این کتاب اثری خواندنی و تأملبرانگیز است؛ اثری که مخاطب را وادار میکند بیش از آنکه بپرسد «آینده چگونه خواهد بود؟»، از خود بپرسد: «ما امروز چه میکنیم که آینده چنین خواهد شد؟»
-
پزشکیان یک پیام صادر کرد + جزئیات
دولترئیس جمهور درخشش تیم ملی المپیاد فیزیک جمهوری اسلامی ایران را تبریک گفت.
-
آسمان خونین پس از زلزله؛ چرا آسمان «کاراکاس» قرمز شد؟
دانشهای بنیادیپس از وقوع زلزلههای شدید در ونزوئلا، تصاویری از آسمان سرخ و خونین کاراکاس در شبکههای اجتماعی منتشر شد که بسیاری آن را به فعالیتهای لرزهای مرتبط دانستند. اما بررسیهای علمی نشان میدهد این پدیده ارتباطی مستقیم با زلزله ندارد و نتیجهی ترکیب شرایط نوری خورشید و ذرات معلق در جو است.
-
شماره پانزدهم نامه علوم پایه منتشر شد
اخبار اندیشهشماره پانزدهم دو فصلنامه تخصصی نامه علوم پایه به همت گروه علوم پایه فرهنگستان جمهوری اسلامی ایران علوم منتشر شد.
-
ادعای دو فیزیکدان: ستارههای در حال مرگ شاید محل شکلگیری جهانهای تازه باشند
نجومفیزیکدانان آلمانی میگویند مرگ ستارهای پرجرم و عظیم ممکن است بهجای پیدایش سیاهچاله، به تولد جهانی نوپا و سرشار از انرژی تاریک ختم شود.
-
اگر موجودات فضایی وجود دارند، چرا هنوز به زمین نیامدهاند؟
نجومآیا ما در جهان تنها هستیم؟ این یکی از قدیمیترین پرسشهای بشر است. با وجود میلیاردها کهکشان، تریلیونها ستاره و سیاره فراخورشیدی، بسیاری از دانشمندان احتمال وجود حیات در نقاط دیگر کیهان را جدی میگیرند.
-
ماده تاریک ساختار کیهان را به چالش کشید/ کشفی جدید که میتواند راز جاذبه و معمای آفرینش جهان را فاش کند!
نجوماخترشناسان و فیزیکدانان برجسته با ارائه نظریهای جدید درباره یک فرم بهشدت عجیب و ناشناخته از «ماده تاریک»، در آستانه حل بزرگترین معماهای کیهانی قرار گرفتهاند. این مدل جدید که به «ماده تاریک خودبرهمکنشگر» معروف شده، برخلاف فرضیات سنتی، نشان میدهد که ذرات ماده تاریک مانند یک جمعیت متراکم به یکدیگر برخورد میکنند و انرژی حاصل از این تصادفات، میتواند کلید درک چگونگی شکلگیری جهان و رفتار گرانش باشد.
-
تابآوری اجتماعی ملی و ضرورت تصمیمگیری عقلانی
اخبار اندیشهتصمیمگیری درباره تداوم، مدیریت یا پایان هرگونه تنش و درگیری، نیازمند عقلانیت، تدبیر، دوراندیشی و در نظر گرفتن منافع بلندمدت ملی است. انتظار میرود تصمیمگیران و مسئولان عالی کشور، با بهرهگیری از خرد جمعی، ارزیابی دقیق شرایط داخلی و بینالمللی و توجه به مصالح ملت، راهبردی اتخاذ کنند که بیشترین منفعت و کمترین هزینه را برای کشور و مردم در پی داشته باشد.
-
داستان جالب کندترین آزمایش جهان که یک قرن طول کشید
دانشهای بنیادیکندترین آزمایش جهان در استرالیا نزدیک به ۱۰۰ سال است که در حال انجام است. این آزمایش ۹۷ ساله ثابت میکند که یک جامد میتواند جریان یابد.
-
چرا طلا زنگ نمیزند؟
دانشهای بنیادیتوانایی طلا برای حفظ ظاهر بینقصش برای مدتی طولانی، باعث شده که «نجیبترین» فلز شناخته شده عنوان بگیرد و محققان این ویژگی حیرتانگیز را به ترکیب شیمیایی منحصربهفرد طلا نسبت میدهند. نتایج یک بررسی جدید حکایت از آن دارد که اتمهای طلا برای محافظت در برابر اکسیداسیون، خود را بازآرایی میکنند.
-
ثبت رویدادی عجیب در اعماق زمین
دانشهای بنیادیپژوهشگران با استفاده از دادههای ماهوارهای دریافتهاند جریان عظیمی از آهن مذاب در هسته بیرونی زمین، در زیر اقیانوس آرام، حدود سال ۲۰۱۰ بهطور ناگهانی جهت حرکت خود را تغییر داده است.
-
زمین در پوسته معنا، توپ، باد، سنگ
اخبار دینتحقیق پیش رو، پیوند میان استعارههای دانشمندانِ جغرافی و تاریخ نگار مسلمان در قرون بسیار دور اسلامی در رابطه با «فیزیک زمین»نزدیک به مفاهیم دقیق علوم فیزیک و زمین شناسی امروزی است.
-
اینشتین اگر نبود، «گوگلمپ» هم نبود
دانشهای بنیادیتقریباً هر بار که روی نقشه گوشی خود مسیریابی میکنید، در واقع از نظریه نسبیت آلبرت اینشتین کمک میگیرید. چرا که اگر اصلاحات نسبیتی در ماهوارههای GPS اعمال نمیشد، مکانیابی تلفنها روزانه تا حدود ۱۰ کیلومتر خطا پیدا میکرد.
-
سفرِ تقریباً مرگبارِ بالون به لبه فضا در ۱۳۱۰ خورشیدی
تاریخ جهاناوگوست پیکار میدانست که برای دستیابی به چنین ارتفاعاتی، کلید اصلی در محافظت از مسافرانِ انسانیِ فضاپیما نهفته است.
-
عکس/ اینشتین در پنجسالگی
تاریخ جهاندر این عکس آلبرت اینشتین پنج ساله را در سال ۱۸۸۴ تماشا میکنید. (عکس درون متن)
-
عکس/ اینشتین در حال سخنرانی درباره نظره نسبیت؛ ۱۰۴ سال پیش
تاریخ جهاندر این تصویر آلبرت اینشتین را در حال سخنرانی درباره نظریه نسبیت در سال ۱۹۲۲ میلادی تماشا میکنید. (عکس درون متن)