نشانه‌هایی از سوءمدیریت در سیل شیراز؛ دوره‌بازگشت سیل را جدی بگیریم

امیر آقاکوچک، دانشیار ایرانی دانشگاه کالیفرنیا در ایرواین می‌گوید: «به سیلی که توسط فعالیت‌های انسانی ایجاد بشود و یا این فعالیت‌ها آن را تشدید کند، سیل انسان‌ساخت می‌گویند. ظاهرا سیل اخیر شیراز هم یک نمونه از چنین سیلی حساب می‌شود.»

به گزارش خبرآنلاین، نوروز امسال، با وقوع سیل در ۲۲ استان کشور، نوروز متفاوتی برای ایرانی‌ها شد. نوروزی که برای مردمان در استان‌های گلستان، فارس، ایلام، خوزستان و… تلخ شد و خانه و زندگی آنها روی آب رفت. اما در میان همه سیل‌های رخ‌داده سیل شیراز در نوع خود عجیب و قابل بررسی است. بررسی‌های میدانی در این شهر نشان می‌دهد از مجموع حدود ۳۰ دقیقه بارش شدید باران، سیلی پر قدرت در شهر روانه شد و به واسطه نبود مسیل‌هایی برای تخلیه آب‌های سطحی، سیل به خیابان‌های شهر آمد و تلفات سنگینی را به جای گذاشت. نبود نیروهای بومی در زمان وقوع سیل، خیابان‌سازی در مسیل‌های تاریخی و قدیمی شهر، جلوگیری از خودروها برای ورود به خیابانی که مسیر سیل شد و عدم آمادگی نیروهای استانی در شهر شیراز برای مدیریت سیل، نشانه‌هایی از سومدیریت در سیل شیراز است. اما علاوه بر این نشانه‌های دیگری نیز وجود دارد که نشان می‌دهد در سیل شیراز، مسئولان محلی در دهه‌های اخیر توجهی به قانونی ساده درباره سیل نداشتند.

قانونی که می‌گوید:« سیل دوره بازگشت دارد، چه یک سال بعد، چه ۱۰ سال بعد و چه ۱۰۰ سال بعد» براساس این قانون مسیل قدیمی و تاریخی در منطقه دروازه قرآن شیراز که محل کنونی سیل شیراز بود نباید تبدیل به خیابان می‌شد و همزمان نیروهای استانی در شیراز هم می‌توانستند با جدی گرفتن پیش‌بینی‌ها از وقوع سیل، مدیریت شهری دقیق‌تر و درست‌تری داشته باشند.

در این زمینه امیر آقاکوچک، دانشیار ایرانی دانشگاه کالیفرنیا در ایرواین در گفت و گو با خبرآنلاین می‌گوید: «به سیلی که توسط فعالیت‌های انسانی ایجاد بشود و یا این فعالیت‌ها آن را تشدید کند، سیل انسان‌ساخت می‌گویند. ظاهرا سیل اخیر شیراز هم یک نمونه از چنین سیلی حساب می‌شود، این موضوع در منابع مختلف گفته شده و عکس‌های زیادی هم وجود دارد که نقش انسان را در این اتفاق نشان می‌دهد.»

آقاکوچک در این رابطه توضیح داد: «در کنار دروازه قرآن، در گذشته یک تنگه و مسیلی بوده که اتفاقا در گذشته به منطقه سیل‌آباد معروف بوده. قطعا گذشته‌گان ما به دلیلی این اسم را برای این منطقه قرار داده بودند. برای ساخت جاده در این محل لوله‌ای برای انتقال آب سیل ساخته می‌شود و روی آن جاده کشیده می‌شود؛ اما ظاهرا آن لوله برای انتقال آب سیل‌ کافی نبوده و در نتیجه این فاجعه رخ می‌دهد. این یک نمونه از فعالیت‌های انسانی است که به هرحال در این مورد اثرات سیل را تشدید کرده.»

او افزود: «به طور کلی ایجاد سیل دلایل مختلفی دارد و این موضوع یکی از عوامل خیلی مهم وقوع چنین اتفاقی است.»

بارش‌ها در شیراز غیرطبیعی بود؟
اما نکته مهم دیگر این است که برخی کارشناسان عنوان می‌کنند بارندگی‌ای که در شیراز منجر به وقوع سیل شد، در مقایسه با حجم بارش‌ها در گلستان و لرستان میزان بالایی نبوده است. آقاکوچک در این رابطه توضیح داد: «در این مورد خاص در شیراز از زمان شروع بارندگی تا زمان وقوع سیل میزان باران قابل توجه نبوده. آمار نشان می‌دهند که از زمان شروع سیل تا چند ساعت بعد آن میزان بارندگی در شیراز حدود ۱۶میلی‌متر و در مناطق بالادست تقریبا ۲۸میلی‌متر بوده.اینکه ما مشابه این بارندگی‌ها را در قدیم هم تجربه کردیم نشان می‌دهد که عوامل انسانی، نسبت به یک عامل غیرقابل کنترل طبیعی تاثیر بیشتری داشتند.»

ما باید از قبل آماده باشیم
اما در کنار این موارد، نکته حایز اهمیت دیگر عدم آمادگی نیروهای استانی در شهر شیراز بوده است. در این زمینه بهلول علیجانی استاد اقلیم‌شناسی دانشگاه خوارزمی  در گفت و گو با خبرآنلاین، می‌گوید: بارها گفتم در کشورمان بارش معمولی نداریم و همیشه باران‌های رگباری و شدید را تجربه می‌کنیم. در کشور ما یا باران نمی‌بارد و خشکسالی رخ می‌دهد و یا باران رگباری رخ می‌دهد. مدیران باید نسبت به این موضوع آگاه باشند و آمادگی لازم را برای مقابله با آن داشته باشند.

به گفته او ،ما مدیریت بحران انجام می‌دهیم اما زمان معمولی را به درستی مدیریت نمی‌کنیم. ما باید از قبل آماده باشیم، زیرساخت‌ها را درست کنیم، اقدامات دیگر را انجام دهیم و ... تا در چنین شرایطی با خسارتی به این شدت مواجه نشویم.

او می‌گوید : مثلا گفته شده ریل راه‌آهن را از بین بردند تا آب خالی شود، این نشان می‌دهد که هیچ آگاهی در راس کار وجود نداشته که قبلا و پیش از وقوع بحران اصلا اجازه ندهد چنین چیزی ساخته شود. در واقع هنگامی که خط آهنی ساخته می‌شود معمولا دوره برگشت هزار ساله میزان بارندگی در آن باید رعایت شود. برای مثال، خط مترو تهران کرج با دوره ۴۰۰ یا ۵۰۰ ساله ساخته شده و اگر یک باران شدید ۵۰۰ ساله هم رخ بدهد این خط آهن می‌تواند آن را تحمل کند.

علیجانی تاکید می‌کند؛ حرف من این است که چرا در بیشتر کارهای عمرانی ما این دوره برگشت باران‌های ۵۰، ۱۰۰ و ... اصلا در نظر گرفته نمی‌شود.

۴۲۴۲

کد خبر 1247139

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
6 + 1 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 20
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • IR ۰۹:۵۶ - ۱۳۹۸/۰۱/۱۷
    0 0
    علیجانی تاکید می‌کند؛ حرف من این است که چرا در بیشتر کارهای عمرانی ما این دوره برگشت باران‌های ۵۰، ۱۰۰ و ... اصلا در نظر گرفته نمی‌شود. چون این کسانی که این کارها را اجرا می کنند اصلا فهمی از این مسائل ندارند و اگر هم دارند براشون مهم نیست. فقط میخواهند پول ها را بگیرند و بروند
  • DE ۱۰:۰۴ - ۱۳۹۸/۰۱/۱۷
    1 0
    ارواح باباتون سپاه هم بی تقصیر بیشرفا
  • حمید IR ۱۰:۴۸ - ۱۳۹۸/۰۱/۱۷
    15 0
    من ساکن شیراز هستم ، کانالی که قرار بود اب بارون دروازه قران رو هدایت کنه لایروبی نشده بود . وگرنه این انفاق نمی افتاد . ما از این دست بارون ها تو شیراز زیاد دیدیم
  • IR ۱۱:۲۹ - ۱۳۹۸/۰۱/۱۷
    11 0
    سال 1372 هم سیل در این قسمت شیراز آمد ولی کسی پیگیری نکرد ، الان هم ماجرا بسته خواهد شد .
  • IR ۱۲:۲۸ - ۱۳۹۸/۰۱/۱۷
    5 9
    گیر دادید فقط به این کانال. شما اول نگاه کنید ببینید اون آب از کجا اومده؟ این کانال برای وقتی مناسب هست که آب همون مسیل محدوده دروازه قرآن رو بخواد تخلیه کنه. در حالیکه آب جاری شده اصلا متعلق به اون محدوده دروازه قرآن نبوده و از بالای قسمتی از کوه سرازیر شد.
  • IR ۱۲:۳۷ - ۱۳۹۸/۰۱/۱۷
    12 0
    الان بازسازی طاووس زشت شهردار مهم است با هزینه میلیونی
  • IR ۱۲:۵۳ - ۱۳۹۸/۰۱/۱۷
    0 0
    مفت مفت مردم را کشتند جایی که مسافر بیگناه فکرش را هم نمی کرد
  • مومیایی IR ۱۲:۵۸ - ۱۳۹۸/۰۱/۱۷
    15 1
    دادن پول قربانیان از بیت المال کافی نیست و مسیولان ارشد مرتبط باید محاکمه شوند
  • هموطن IR ۱۹:۱۸ - ۱۳۹۸/۰۱/۱۷
    0 0
    اگر مسئولین امر به وظایف قانونی خود برابر مفاد ماده 5 آیین نامه اجرایی ماده 51 قانون توزیع عادلانه آب که شرکت های آب منطقه ای را موظف به تعیین حریم رودخانه ها و مسیل ها و علامت گذاری آنها و ابلاغ نقشه های مربوط به حریم رودخانه ها و مسیل ها به سازمان های ثبت اسناد و املاک کشور،شهرداری و دهیاری و نیروی انتظامی کشور و همچنین جلوگیری از تجاوز به حریم رودخانه ها و مسیل ها با همکاری نیروی انتظامی کشور به موقع عمل می نمود،قطعا سیلاب در مسیر طبیعی خود جریان پیدا نموده و اینهمه خسارت به بار نمی آورد.باید افرادی که با سکوت و رفتارغیر مسئولانه خود در برابر تجاوز به حریم رودخانه و مسیل ها،عامل شدت بحران گردیده وجان ومال هموطنان را به خطر انداخته اند،شناسایی و به دستگاه قضا معرفی شوند تا شاید منبعد مسئولان مربوطه در سطح کشور مسئولانه عمل نمایند.
  • عباس IR ۰۸:۰۷ - ۱۳۹۸/۰۱/۱۸
    0 0
    سلام ،این سیلها نعمت خداوند است که بی دریغ برما ارزانی داشته است اگر ما درمدیریت این سیلها ناتوان بوده ایم ربطی به لطف بی دریغ خداوند نداشته است.وزارت نیرو در کنترل وهدایت این سیلها به فلات مرکزی وشرق ایران که با وجود این سیلها تشنه وبی آب است ناتوان عمل کرده است واین مربوط به مدیریت فعلی هم نمی شود بلکه در طی دهها سال برنامه ای برای کنترل سیل وذخیره جریانهای آبهای فصلی نداشته ایم ومیلیاردها متر مکعب آب شیرین را که سرمایه بزرگ ملی است به دریا ریخته ایم وهدر داده ایم.بنابراین لازم است که برای هدایت این آبها به فلات مرکزی وشرق ایران تونلها ومسیرهایی ایجاد شود تا هم بتوانیم این آب فراوان را درمناطق مورد نیاز ذخیره واستفاده کنیم وهم از آثار زیانبار سیل جلوگیری کنیم.
  • IR ۰۸:۵۸ - ۱۳۹۸/۰۱/۱۸
    0 0
    مدیریت شیراز افتاده دست برادران لر کل شیراز را قبضه کرده اند
  • DE ۱۷:۱۰ - ۱۳۹۸/۰۱/۱۸
    0 0
    در کجا سؤ مدیریت نیست؟؟ در اقتصاد ؟؟ در برقراری سیاست و فرهنگ و جامعه متعادل ؟؟؟؟؟
  • IR ۲۰:۱۵ - ۱۳۹۸/۰۱/۱۹
    0 0
    خیلی جالبه. صداوسیما عزم خودشو جزم کرده که در ماجرای سیل اخیر به مردم بفهمونه آری این سپاه است که همه کارها و همه کمک‌ها و همه خوبی‌ها و همه نیکی‌ها را در خود یکجا جمع کرده است. همه جا سپاه، اینجا سپاه، اونجا سپاه، هر جا سپاه. کافیه دستتو دراز کنی... اما این مردم مگر می‌فهمند؟
  • IR ۱۷:۳۶ - ۱۳۹۸/۰۲/۰۲
    0 0
    کار خودشونه
  • IR ۱۷:۳۸ - ۱۳۹۸/۰۲/۰۲
    0 0
    سیل شیراز
  • IR ۱۷:۳۹ - ۱۳۹۸/۰۲/۰۲
    0 0
    سیل شیراز
  • IR ۱۷:۳۹ - ۱۳۹۸/۰۲/۰۲
    0 0
    کانالی که قرار بود اب بارون دروازه قران رو هدایت کنه لایروبی نشده بود
  • IR ۱۷:۴۰ - ۱۳۹۸/۰۲/۰۲
    0 0
    سال 1372 هم سیل در این قسمت شیراز آمد ولی کسی پیگیری نکرد
  • IR ۱۷:۴۰ - ۱۳۹۸/۰۲/۰۲
    0 0
    ای بابا
  • IR ۱۷:۴۱ - ۱۳۹۸/۰۲/۰۲
    0 0
    ای بابا