۱۲ نفر
۱۲ تیر ۱۳۹۸ - ۱۲:۰۰
انتقام سلبریتی‌ها از دانش‌آموزان ممتاز

در چند روز گذشته، بار دیگر سلبریتی‌ها در عرصه ملی خبرهایی آفریدند که برجسته‌ترین آن ماجرای عجیب مهدی هاشمی و همسرش بود. خود من این زوج را یکی از زوج‌های بی‌حاشیه سینمای ایران می‌دانستم و اعتراف می‌کنم این خبر روی من اثر روانی خوبی نگذاشت. صد البته قطعا این اتفاق‌ها روی میلیون‌ها ایرانی اثر می‌گذارد و زنان و مردان زیادی را نگران می‌کند. اما، در کل، توقع ما از سلبریتی‌ها کمی بالاست. اگر بپذیریم که سلبریتی‌ها آدم‌های بزرگی نیستند، بلکه نقش آدم‌های بزرگ را بازی می‌کنند، دیگر توقع رفتارهای والا را از آن‌ها نخواهیم داشت.

مهم‌تر از آن، چون شهرت گیراست و به انسان حس قدرت می دهد، به شدت فساد برانگیز است (نگوییم اگر ما قدرت داشته باشیم فاسد نمی شویم، این نقطه ضعف در اکثریت بزرگی از آدمیان وجود دارد). تعریف و تحسین میلیونی هواداران سلبریتی ها را به این تصور می اندازد که همه باید در خدمت من باشند و مهم نیست که این خدمت چه تبعاتی برای آن ها و دیگران داشته باشد.

قانون با اینها برخورد نمی‌کند، تا جایی که ناچار شود!

سلبریتی‌ها در ایران غیر از قدرت، متاسفانه مصونیت هم دارند. محسن افشانی دستگاه‌های مسوول را مجبور می‌کند که واکنش نشان دهند. اگر آن ویدئوی سلاح به‌دست را پخش نمی‌کرد، کسی با او کاری نداشت. هواپیما در یاسوج به کوه می‌زند، آقای تتلو خیلی راحت پست می‌گذارد که حقشان بود، فدای سرم؛ هیچ‌کس با او برخورد نمی‌کند! آزادی‌هایی که سلبریتی‌ها در ایران دارند، آزادی بیان، آزادی پس از بیان، آزادی برای توهین به هر کسی که دلشان خواست، هیچ جایی از دنیا نیست.

هیچ جایی سلبریتی‌ها نمی‌توانند به این آسانی هر کاری دوست دارند، انجام بدهند. بازیکن فوتبال با سرعت ۱۶۰کیلومتر در ساعت می‌راند، می‌خواهند از او تست الکل بگیرند، دوربینش را می‌آورد فیلم می‌گیرد که به چه جراتی شما می‌خواهید از من تست الکل بگیرید؟ قانون با اینها برخورد نمی‌کند، تا جایی که ناچار شود! اگر شما به عنوان یک ادم معمولی سلاحتان را جلو دوربین تکان دهید چه برخوردی با شما خواهند کرد؟ این سوال پیش می آید که اگر خواست عمومی رسیدگی به این مسئله نبود، باز هم او بازداشت می شد؟

باز هم می گویم اینجا فقط زمانی با سلبریتی ها برخورد می شود که دیگر امکان برخورد نکردن وجود ندارد.

سلبریتی‌های ایران قدرتمندتر از سلبریتی‌های امریکا

دوستانی مثل دکتر اباذری نگرش مطالعات انتقادی دارند و می‌گویند حکومت‌ها این سلبریتی‌ها را برای ما درست کردند که حواس ما را از مسائل مهم تر منحرف کنند. من چنین تصوری ندارم، گرچه اینها ما را فریب می‌دهند ولی من نمی‌گویم دولت اینها را درست کرده که حواس ما را مثلا از مشکلات پرت کند. این مسئله شهرت و سلبریتی هایی که در همه امور نظر می دهند فقط مربوط به ما نیست. استادهای ارتباطات در آمریکا  و جاهای دیگر بی وقفه درباره استیصال خود در برابر سلبریتی ها می نویسند. کریس روجک  می گوید مطالعات فرهنگی «یکی از تحولات مهم در فرهنگ مدرن در ۳۰ سال گذشته»، یعنی بر آمدن «پروژه های نیکوکاری که در نگاه مردم به رهبری سلبریتی ها و بر اساسا تعریف سلبریتی ها» را نادیده گرفته است. روجک  با ژرف بینی و خرد علمی خود آن چه خودش به آن «نیکوکاری سلبریتی ها» می گوید را نقد می کند و می گوید این کار باعث تقویت سلبریتی های ثروتمند، غیرانتخابی و غیرمتخصصی می شود که «راه حل های غیردولتی» برای مشکلات داخلی و بین المللی ای همچون فقر، نابرابری و آلودگی محیط زیست می دهند. او ادعا می کند «آب سردی» بر سر لحن خودپسند و هلهله کش رسانه ها درباره نیکوکاری سلبریتی ریخته و نشان داده چگونه نیکوکاری سلبریتی ها فهم همگانی از مشکلات اجتماعی-اقتصادی را لجن‌مال کرده و شهروندان را به تماشاچی بدل کرده است؛ او معتقد است نیکوکاری سلبریتی ها احیای «مسوولیت انسان سفیدپوست» است که در آن سلبریتی ها با ادعای این که به «فکر» آرمان های انسانی هستند بر شهرت خود می افزایند و در عین حال به سود منافع غارتگرانه سرمایه داری جهانی عمل می کنند.

البته از برخی لحاظ وضع در غرب بهتر است. ببینید، آن جا تقریبا تمام سلبریتی‌ها آنجا علیه ترامپ بودند ولی مردم آمریکا به او رای دادند. قدرتی که سلبریتی‌ها در ایران دارند جای دیگری وجود ندارد. شما در کشوری زندگی می‌کنید که در سریال‌هایش مثلث عشقی ممنوع است. اینها در این فضا قدرت دارند و جولان می‌دهند. با همه این ممنوعیت‌ها  اینها خیلی قدرتمندتر از سلبریتی‌های آمریکایی هستند. مثلا در زلزله سر پل ذهاب خیلی از سلبریتی‌ها تخلف کردند. من چند پست خودم علیه یکی از همین چهره‌ها گذاشتم. وام مردم را گرفته برایشان خانه ساخته، تقریبا پولی خودش خرج نکرده. گذشته از این خانه‌ها را بد ساخته. از او می‌پرسند چرا؟ می گوید به خاطر اینکه بقیه ناراحت نشوند! آنهایی هم که نتوانستند وام بگیرند، برایشان خانه نساخته. الان می‌گوییم بیلان کار بده، گزارش داده که مثلا ۱۰۰۰تا پوشک بزرگسالان توزیع کردم. حالا شما بروید پیدا کنید اینها کجا توزیع شده.

یکی مثل تتلو به خاطر مشکلاتی که در کودکی داشته، کمبودهای  شخصیتی و عدم  تعادل روانی دارد، حالا هم که رفته خارج از کشور این قدرت را دارد که یک عده جوان جمع شوند جلوی مجلس و اعتراض کنند تتلو باید به کشور برگردد. قدرت اینها را دست کم نگیرید. باز هم می گویم اگر برخورد با محسن افشانی سخت نیست، برای این است که دیگر  خیلی هوادار ندارد ولی مطمئن باشید همین برخورد با افشانی هم برای قوه قضاییه تبعات دارد.

یکی از نکات مهم درباره فرهنگ شهرت این است که ما عادت به انکار آن داریم چون به نظر ما سخیف می آید. واقعیت این است که تعداد افرادی که در جامعه چنین فکر می کنند زیاد نیست. اکثر شهروندان پیچیده نیستند و به راحتی در دام تبلیغات نامورسازان و تیم های تبلیغاتی سلبریتی ها می افتند. گذشته از آن، دین هم در جامعه افول کرده و مردم نیاز به معنویت را در چیزهای دیگر می جویند.

سلبریتی خوب، سلبریتی بد

ما در جهان واقعیات زندگی می کنیم، نه در جهان آرمان ها. فرهنگ شهرت با ماست و خواهد بود. در نتیجه، مجبوریم سلبریتی ها را از هم تفکیک کنیم. من شخصا مهران مدیری را به رغم این که احتمالا به درستی او را به پول دوستی محکوم می کنند دوست دارم. نخست او خلاق است، بدون توسل به زشت‌گویی، می تواند ده ها میلیون نفر را بخنداند و این عین «استعداد» است. دوم، او نقد فرهنگی می کند. من هم معتقدم به جای نقد از قدرت -که حتما باید وجود داشته باشد- ما باید نقد اجتماعی داشته باشیم. قدرتمندان کسانی غیر از ما و نزدیک ما نیستند. تا خود را نقد نکنیم، نمی توانیم روی قدرتمندان نقد موثر داشته باشیم.

مدیریت «استعداد»

بحث از استعداد شد، باید بگویم به ندرت شما سلبریتی ای می بینید که در دوران مدرسه شاگرد ممتاز بوده باشد. در واقع، سلبریتی ها سراغ کارهای دیگر رفتند چون متوجه شدند در درس و علم آینده ای نخواهند داشت. اطلاق واژه «استعداد» به سلبریتی ها، خیانتی در حق دانش آموزان ممتاز ماست. کسی آن ها را به دلیل توانایی های علمی شان تحسین نمی کند، و از آن سو همکلاسی های بی استعداد خود را بر صحنه برنامه هایی مانند «عصر جدید» در حال «افتخار آفرینی» و «استعدادنمایی» می بینند و از دیدن این صحنه ها دلسرد می شوند. «بی استعدادهای» برنامه عصر جدید حالا با افتخار سر خود را بالا می گیرند و از گرفتن نمره های پایین در دوران دانش آموزی ابراز افتخار می کنند، و نشان می دهند برای نخستین بار آینده کشور ما به صورت سازمان یافته ای قرار است از بهترین فرزندانش گرفته شود و به سرگرم کننده ترین آن ها سپرده شود.

* استادیار دانشکده علوم ارتباطات دانشگاه تهران

۵۷۵۷

کد خبر 1275964

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
8 + 5 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 18
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 1
  • IR ۱۲:۱۵ - ۱۳۹۸/۰۴/۱۲
    8 59
    اینها نتیجه عدم نیاز سنجی است. خودتان قضاوت کنید استخدام یک فوق لیسانس فیزیک به چه درد کارفرما می خورد؟ یک منشی دیپلم چه فرقی با منشی فوق لیسانس دارد؟
    • reza IR ۱۳:۰۳ - ۱۳۹۸/۰۴/۱۲
      28 1
      دوست عزیز واضحه که یک کشور نیاز شدید به متخصصین در رشته های علوم پایه مثل فیزیک و ریاضی و ... داره.
    • GB ۱۳:۰۴ - ۱۳۹۸/۰۴/۱۲
      11 5
      کارایی منشی فوق لیسانس بیشتر از یک منشی دیپلمه هست از زبان بگیر تا حضور ذهن و مدیریت کارها و بلد بودن زبان خارجه
  • IR ۱۲:۲۳ - ۱۳۹۸/۰۴/۱۲
    23 18
    عصر جدید رو که اصلا نمی تونم ببینم
  • reza IR ۱۳:۰۱ - ۱۳۹۸/۰۴/۱۲
    37 3
    نوع نگاه و دید واقعا صحیح است. آنچه باعث پیشرفت کشور میشود در سایه تلاش و فعالیت خاموش نخبگان در دانشگاهها و مراکز علمیست. سلبریتی ها فقط پر کردن زمانهای استراحت مردم با فعالیتهای هنری قابل دفاع و فاخر هستند. ما و دولتها باید جایگاهها را بشناسیم و متناسب با آن جایگاه برخوردهای خود را تنظیم کنیم.
  • IR ۱۳:۲۰ - ۱۳۹۸/۰۴/۱۲
    25 1
    از خیلی مسائل دلم درد و سوز دارد با یاد اوری و دیدن انها بیشتر میشوزم اما ...
  • IR ۱۳:۵۴ - ۱۳۹۸/۰۴/۱۲
    23 70
    اولا - بچه هایی که نمرات بالاتر در مدارس می گیرن لزوما زرنگ ترین بچه ها نیستن بلکه «نمره گیر ترین» هستن و در بهترین حالت «درس خوان ترین» اند.
  • IR ۱۳:۵۸ - ۱۳۹۸/۰۴/۱۲
    24 7
    دوما - سلبریتی ها رو نباس به صرف سلبریتی بودن، محکوم کرد. باس دید کدوم کارش درست بوده کدومش نبوده. فارغ التحصیلان دانشگاهی رو هم به صرف فارغ التحیلی نباس تحویل گرفت باس ببینیم فقط مدرک الکی گرفته یا واقعا تخصص داره؟ کدوم کارش درسته کدومش نیس.
  • ناشناس IR ۱۵:۴۲ - ۱۳۹۸/۰۴/۱۲
    25 16
    این استاد محترم درست میگه. در کشور ما باصطلاح سلبریتی ها هرچی میخواهند انجام میدهند و هرچه میخواهند میگویند.اینها را ما مردم ایران و پولهای من و شما هنرپیشه و سلبریتی کرد.‌دیگر در جامعه امروزی علم ریاضی و مهتدسی به درد نمیخورد.‌همه نخبه ها و اهل کتاب و درس دلسردند. چون پس از تحصیل اگر کاری باشد و بروند سرکار حقوق شان یک‌میکرو گرم هنرپیشه ها و فوتبالیستها نیست.‌هوا بس ناجواننردانه سرداست.
  • IR ۱۷:۴۳ - ۱۳۹۸/۰۴/۱۲
    8 8
    ااستاد محترم من که هر کس در دور وبرم می شناسم نه به فوتبلیست نه به هنر پیشه نه به خواننده نهبه مداح ازان حدی که لازم است بیشتر فکر نمی کنند فوقش گاهی یک فیلم ببینند یانه ولی هیچ وقت نه در پیرشان ونه در جوانشان درباره انها نمی اندیشند ونه به پولشان کار دارند نه به شخصیتشان ایا این خود شما نیستید که بهانها زیاد فکر می کنید وخیال می کنید که هکه چنین هستند
  • IR ۱۷:۵۲ - ۱۳۹۸/۰۴/۱۲
    9 2
    درود بر شما با این نکته سنجی تان
  • IR ۱۸:۰۳ - ۱۳۹۸/۰۴/۱۲
    9 2
    سلبریتی ها همه جای دنیا علاوه بر مالیات در کارهای عام المنفعه هم نقش دارند اما تو ایران نه زیاد
  • علی IR ۱۹:۵۴ - ۱۳۹۸/۰۴/۱۲
    40 1
    سلبرتی کیلو چنده . ادم اگه کارو زندگی و تفریح داشته باشه چه کار داره به این جماعت نون به نرخ روز خور
  • IR ۲۱:۵۱ - ۱۳۹۸/۰۴/۱۲
    10 0
    آقای دکتر. تجربه میگه این عبارت "هیچ کجای دنیا..." یا "همه جای دنیا..." چرندی بیش نیست و معمولا فقط وقتی به کار میره که می خواهیم رو هوا یه چیزی بگیم. از شما بعیده چنین حرفی
  • IR ۲۳:۴۶ - ۱۳۹۸/۰۴/۱۲
    4 0
    سلبریتی ها دست پرورده و کنترل شده بوسیله سیستم های اطلاعاتی و دستگاه های کنترل افکار عمومی هستن که یکیش هم همین رسانه زرد خودتون خبرآنلاینه
  • IR ۲۳:۵۰ - ۱۳۹۸/۰۴/۱۲
    3 0
    برای نخستین بار؟ شوخی میکنین دیگه؟ ... برای نخستین بار آینده کشور ما به صورت سازمان یافته ای قرار است از بهترین فرزندانش گرفته شود و به سرگرم کننده ترین آن ها سپرده شود. همین حالا و تقریبا همیشه اصحاب قدرت از باندبازترین ها ... بودن و نه بهترین ها خصوصا در این چند دهه اخیر
  • RO ۱۷:۵۶ - ۱۳۹۸/۰۴/۱۳
    1 0
    بنظر من مشکل از سلبریتی ها نیست . اینا همش سیاسته . کسیو بخوان معروف میکنن . نخوانم سریع با ی حاشیه کله پاش میکنن . پس تو قصه ی قدرت سلبریتی ها رو نخور
  • فاطمه IR ۰۳:۴۸ - ۱۳۹۸/۰۴/۱۴
    2 4
    چرا هر چی می گید یه سرش رو به تتلو ربط می دید حق ندارید برداشت اشتباهات از حرف یه نفر رو از زبون اون بیاید بیان کنید و وجه ش رو خراب کنید تتلو راجب کارما صحبت کرده بود توی اون کامنت و این که تتلو مشکل روانی نداره و به کودکیش چیزی ربطی نداره به بی لطفی و سؤ استفاده ی دولت ‌‌ازش ربط داره حرف های شما درباره استعداد کاملا اشتباه می خوای استاد باش یا هر کس دیگه هر کسی توی به چیزی استعداد داره یکی توی هنر و یکی مثلا توی ریاضی لزومی نداره که هنرمند نمره ی ریاضی بیست بگیره یا یه کسی که مهندسی حتما هنرش خیلی عالی باشه نمی شه گفت کسی که خلاقیت و هوش هنری داره ارزشش کم تره بار همین تفکر عقب افتاده و بیسوادانه تون باعث شده که بچه های باهوش برن رشته ی ریاضی و تجربی و پشت کنکور بمونن یا کلی مدرک بی خود بگیرن و بی کار باشن و از اون طرف بی استعداد ها ...برن رشته ی انسانی سیاستمدار و معلم بشن و گند بزنن به مملکت و نسل آینده