۰ نفر
۵ دی ۱۳۸۷ - ۱۵:۳۳

بررسی سناریوهای احتمالی در مورد تقابل هند و پاکستان

با کشته شدن 179 نفر در حادثه ماه پیش بمبئی، دولت هند در مقابل فشارهای داخلی برای حمله نظامی به پاکستان قرار گرفته اما تاکنون مقاومت کرده است. در ادامه تحلیلی در رابطه با سناریوهای احتمالی در مورد تقابل دو کشور ارائه می شود:

جنگ

احتمال بسیار کم. هیچ کس جز نیروهای نظامی دو طرف خواهان اجرای این گزینه نیستند. وزیر امور خارجه هند، پرناب موخرجی، می گوید هند تمام گزینه ها را باز گذاشته است. بسیاری از رسانه های هند این گفته را اینگونه تفسیر کرده اند که احتمال پرداختن به گزینه نظامی نیز وجود دارد، اما در مقابل این تحلیل ها، موخرجی اعلام کرده منظور او به هیچ وجه چنین چیزی نبوده است.

تنش ها در این زمینه زمانی آغاز شد که دولت پاکستان هند را محکوم کرد که حریم هوایی پاکستان را در 13 دسامبر نقض کرده است. هند چنین اقدامی را تکذیب کرد.

در سال 2002 پس از حمله گروه های جهادی پاکستانی به پارلمان هند نیز دو کشور تا آستانه جنگ پیش رفتند اما در نهایت احتمال وقوع جنگ هسته ای، درگیری نظامی بین دو کشور را منتفی کرد. هرگونه اقدام نظامی از سوی هند ممکن است به اقدامی تلافی جویانه از سوی نیروهای جهادی و یا حتی ارتش پاکستان منجر شود. در حقیقت قدرت کنونی هند در توانایی آن برای اعمال فشار بین المللی بر پاکستان برای از بین بردن نیروهای تندرو در خاک این کشور نهفته است.

در صورتی که حمله ای دیگر توسط گروه های تندرو پاکستانی علیه هند ترتیب داده شود، فشارها بر دولت هند برای استفاده از گزینه نظامی علیه پاکستان به شدت افزایش می یابد.

 صلح

هند پس از حملات بمبئی، روند صلح بین دو کشور را که از سال 2004 آغاز شده بود، به حالت تعلیق در آورده است. این کشور همچنین اردوی تیم کریکت خود را که قرار بود ماه آینده در پاکستان برگزار شود، منحل نموده است. هند خواستار برخورد شدید دولت پاکستان با گروه های تندرو این کشور است؛ گروه هایی که به عقیده بسیاری از تحلیلگران از سوی سازمان های اطلاعاتی پاکستان حمایت می شوند.

پاکستان هرگونه ارتباط با حملات بمبئی را رد کرده و مسئولیت آن را متوجه افرادی «بدون تابعیت» دانسته است. اسلام آباد اعلام کرده دهلی نو هیچ گونه مدرکی برای انجام تحقیقات گسترده تر در مورد این افراد در اختیار پاکستان قرار نداده است. هند در مقابل عنوان داشته که جزییات دقیقی از نیروهای درگیر در این حملات در اختیار پاکستان قرار داده است که شامل اعترافات تنها تروریست بازمانده نیز می شود.

البته به نظر می رسد هند ترجیح می دهد در دراز مدت روابط و همکاری خود را با پاکستان حفظ کرده و به دولت غیرنظامی این کشور برای اعمال کنترل بر سران ارتش پاکستان کمک نماید. در کوتاه مدت، هند انتخابات مهمی در ماه می سال آینده میلادی در پیش دارد که نتیجه حاصل می تواند بر از سر گیری مذاکرات مربوط به روند صلح نیز تاثیرگذار باشد.

 نه جنگ، نه صلح

به اعتقاد برخی تحلیلگران، در صورتی که دولت پاکستان برای سرکوب گروه های جهادی مقاومت نشان دهد، وضعیت به وضعیت نه جنگ نه صلح تبدیل خواهد شد. در این شرایط خطر بزرگی متوجه هر دو کشور است چرا که ممکن است هر دو به منظور ایجاد ناامنی در سرزمین طرف مقابل از «جنگ های نیابتی»  استفاده کنند. این مسئله می تواند بازگشت به وضعیت قبل از سال 2002 باشد. در چنین شرایطی دنیا بایستی بار دیگر شاهد تنش های مداوم بین دو همسایه اتمی باشد.

این وضعیت با تلاش های کشورهای غربی برای برقراری ثبات در افغانستان هم در تضاد خواهد بود. نباید فراموش کرد که برخی ازگروه های تندرو درگیر با هند در منطقه کشمیر، اکنون ارتباطات خود با گروه القاعده و طالبان پاکستان را که در نواحی مرزی بین افغانستان و پاکستان فعال هستند، افزایش داده اند.  

 پیامدها برای هند

دولت هند در حال حاضر به خاطر عملکرد ضعیف در زمینه های امنیتی و اطلاعاتی که در نهایت منجر به رخ دادن حملات بمبئی شد، مورد خشم مردم قرار گرفته است. گروه اپوزیسیون BJP هم این مسئله را حربه ای برای مقابله با دولت قرار داده است. بسیاری از تحلیلگران بر این اعتقادند که در انتخابات آتی اوضاع به نفع حزب حاکم، یعنی حزب کنگره، نخواهد بود. با این حال نظرسنجی های اخیر خلاف این مسئله را ثابت کرده است.

دولت به منظور آرام کردن خشم عمومی، بلافاصله تصویب قانونی ضدتروریستی را پیگیری کرده است. تاکنون هیچ گونه درگیری فرقه ای بین جامعه هندوها و مسلمانان گزارش نشده است.

 پیامدها برای پاکستان

پیشنهاد نخست وزیر پاکستان، یوسف رضا گیلانی، برای فرستادن رئیس سرویس اطلاعاتی پاکستان، ISI، به دهلی نو که پس از درخواست نخست وزیر هند مطرح شد، در نهایت با مخالفت شدید ارتش پاکستان عملی نشد. با این حال تاکنون نشانه ای از تقابل بین دولت و ارتش پاکستان دیده نشده است؛ هرچند آن ها بر سر مسئله برخورد با گرو های تندور پاکستانی با یکدیگر اختلافاتی دارند.

در صورت بحرانی تر شدن اوضاع، احتمال نمایان شدن اختلافات بین ارتش و دولت پاکستان وجود دارد و این می تواند به ضرر دولت غیرنظامی نوپای این کشور تمام شود، چرا که دولت پاکستان برای گذار به دموکراسی به شدت نیازمند حمایت ارتش این کشور است.

اسلام آباد در حال حاضر خود درگیر جنگ با گروه های تندرو مستقر در مناطق قبایلی پاکستان است. سرکوب گروه هایی مانند لشکر طیبه و جیش محمد که در مناطق مرکزی این کشور مستقر هستند می تواند به پیوستن اعضای این گروه ها به القاعده و طالبان منجر شود که این مسئله به نوبه خود هم برای افغانستان و هم برای پاکستان بسیار خطر آفرین خواهد بود.

 ترجمه: محمد امین خرمی

برای دسترسی سریع به تازه‌ترین اخبار و تحلیل‌ رویدادهای ایران و جهان اپلیکیشن خبرآنلاین را نصب کنید.
کد خبر 1283

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
6 + 1 =