کپی‌کاری تلویزیون از برنامه‌های خارجی تمامی ندارد

به زودی پخش برنامه‌ای به نام «اعجوبه‌ها» از شبکه ۳ تلویزیون آغاز می‌شود که محور و موضوع آن بسیار به یک برنامه آمریکایی شباهت دارد. به همین بهانه نگاهی انداخته‌ایم به آثاری که از روی برنامه‌های مشابه خارجی کپی و از شبکه‌های سیما پخش شده‌اند.

مهسا بهادری: کاهش جذابیت برنامه‌ها، افت کیفی سریال‌ها، کم شدن مخاطبان و موارد دیگر، از مهم‌ترین اتفاق‌هایی است که در سال‌های اخیر در تولیدات سازمان صدا وسیما دیده می‌شود. شاید برای گریز از این بحران بود که مدیران سیما تصمیم گرفتند تا با کپی‌برداری از برنامه‌های محبوب خارجی، یا اصطلاحا بومی‌سازی و ایرانیزه کردن آنها، برای تلویزیون جذابیتی دست و پا کنند.

اگرچه عده‌ای معتقدند این مسئله امری عادی در دنیای تلویزیون‌ها است و در همه جای جهان با چنین اتفاقی روبه‌رو هستیم، اما بسیاری دیگر این مساله را نقصی اساسی برای نهادی بزرگ و گسترده مانند صدا و سیما می‌دانند و تاکید می‌کنند کپی کاری، بیشتر در شبکه‌های کوچک و غیر ملی با پوشش کم استفاده می‌شود. اما گویا شبکه‌های داخلی، گوش‌شان به این انتقادها چندان بدهکار نیست و همچنان بر طبل کپی‌کاری می‌کوبند. در ادامه چند نمونه از کپی‌هایی که اخیرا در تلویزیون پخش شده‌اند را مرور می‌کنیم.

«دورهمی» و تقلید از هندی‌ها

مسئله کپی از برنامه‌های خارجی تا قبل از برنامه «دورهمی» مهران مدیری آن چنان جنجال به پا نکرده‌ بود، دست کم به اندازه امروز عیان نشده بود. اولین بار که در سال ۹۴ مراحل پیش تولید برنامه «دورهمی» آغاز شد، به نظر می‌آمد یک برنامه متفاوت و خلاقانه  قرار است با ساختاری کاملا جدید نسبت به سایر آثار نمایشی پیشین تلویزیون ساخته شود.

اما پس از شروع برنامه معلوم شد که «دورهمی» کپی کاملی از یک برنامه پربیینده کشور هندوستان به نام «Comedy night with kapil» است که مدت‌هاست به زبان هندی پخش می‌شود و یکی از پربیننده‌ترین برنامه‌های تلویزیونی و جُنگ‌های طنز شبانه هند است.

«دورهمی» به جز مواردی که از لحاظ دینی و اخلاقی و فرهنگی با ما همخوانی ندارد، در سایر موارد کاملا با کپی برداری از آن برنامه ساخته شده و حتی این کپی برداری در شکل دکور ، نحوه نشستن مهران مدیری نیز رعایت شده بود و فقط به نوعی متن فارسی در قالب یک برنامه هندی اجرا می‌شد.

comedy-nights-with-kapil - Copy
دکور برنامه Comedy night with kapil

کی زودتر کُپی کرد؟

 رمضان سال ۹۷ بود که محمدرضا گلزار پس از حضور در برنامه «ماه عسل » احسان علیخانی، اعلام کرد در حال ساخت برنامه‌ای با هدف ترویج کتابخوانی است و در همین میان هم به این نکته اشاره کرد که «برنده باش»، نمونه ایرانی یک مسابقه آمریکایی است و او سعی کرده آن را با مطابق با شرایط کشور بازسازی کند و به عبارتی آن را ایرانیزه کند.

اما پیش‌تر از پخش «برنده باش» برنامه‌ای با نام «پنج ستاره» برای اولین بار در تاریخ ۱۷ اسفند۹۶ روی آنتن تلویزیون رفت. کارگردان این برنامه، مصطفی امامی، هم هدف این مسابقه را ترویج کتابخوانی اعلام کرد. مجری فصل اول این برنامه اشکان خطیبی و مجری فصل دوم و سوم آن حمید گودرزی بود. 

اما جنجال های این مسابقه تلویزیونی و بیان شدن کپی بودن این برنامه‌ها زمانی آغاز شد که حمید گودرزی، در صفحه شخصی خود کنایه‌ای به برنامه رقیب زد و نوشت:« ما می‌خواهیم یک برنامه حرفه‌ای و استاندارد بسازیم همه انرژی و توان یک تیم ۶۰ نفر این است که شما یک ساعت از دیدن یک مسابقه جذاب لذت ببرید هر کسی می‌خواد کپی کنه، بکنه، ولی حداقل درست کپی کنه.»

این در حالی بود که گلزار حدود دو ماه قبل از شروع برنامه اعلام کرده بود که الگوی خود برای ساخت این برنامه را یک کشور غربی قرارداده، اما گودرزی که فصل دوم برنامه‌اش سه هفته زودتر از «برنده باش» آغاز شده بود معتقد بود؛ که «برنده باش» یک کپی دست دوم و سطح پایین از برنامه «پنج ستاره» است در همین میان هم عده‌ای معتقد بودند که این بحث‌ها تنها یک دعوای رسانه‌ای برای تبلیغات برنامه است و عده‌ای دیگر هم معتقد بودند کُپی، کُپی است فرقی نمی‌کند چه کسی زودتر آن را انجام داده باشد. مهم این است که خلاقیت و نو آوری در آن وجود ندارد. 

تلنت شو ایرانی

اما تَب این تقلیدها که تازه در تلویزیون داغ شده بود باعث شد افراد دیگری هم دست به ساخت برنامه‌هایی اصطلاحا تازه بزنند. یکی از این برنامه‌ها مسابقه استعدادیابی «عصر جدید» احسان علیخانی بود. ماجرای فراگیر شدن این برنامه استعدادیابی از آنجایی شروع شد که حدود سه ماه قبل از آغاز «عصر جدید»، علی فروغی، مدیر شبکه سه سیما، به برنامه «حالا خورشید» آمد و خبر از ساخت یک برنامه جدید با اجرای احسان علیخانی داد، خیلی‌ها منتظر بودند که ببینند علیخانی در برنامه جدیدش قرار است چه کاری را انجام دهد؟ هدف این برنامه چیست؟ و چه غافلگیری‌ای برای مخاطبانش خواهد داشت؟ علیخانی که با برنامه «ماه عسل» لحظه‌های خوب و متفاوتی را برای مخاطبان تلویزیون رقم زده بود، حالا قصد داشت یک برنامه جدید و متفاوتی را اجرا کند.

بعد از صحبت‌های مدیر شبکه سه در مورد برنامه «عصر جدید»، تبلیغاتش شروع شد که از مردم می‌خواست ویدئوی استعداد خودشان را در زمینه‌های مختلف برای برنامه بفرستند، باز هم تا اینجا چیزی مشخص نبود که می‌خواهند با این ویدئوها چه کاری انجام بدهند؛ از اوایل بهمن که ویدئوهای تبلیغاتی این برنامه آغاز شد، همه متوجه شدند که با یک مسابقه استعدادیابی طرف هستند. تا اینجای کار اتفاق عجیبی رخ نداده بود اما پس از شروع اولین قسمت و دیدن دکور و اجرای برنامه مشخص شد که سوژه‌ ساخت «عصر جدید» چیزی نبود جز برنامه «آمریکا استعداد دارد» (America's Got Talent) که در کشورهای مختلف دنیا با رعایت قانون کپی رایت امتیاز آن خریداری شده و در شکل‌های مختلف و با دکور های متنوع اجرا می‌شود.

عصرجدید علیخانی یک کپی ناشیانه از تلنت شوهای غربی یا یک برنامه خوش ساخت؟
عصر جدید و امریکن گات تلنت

مهران غفوریان، استیو هاروی می‌شود؟

حالا پس از به پایان رسیدن تمام برنامه‌های یاد شده خبر از شروع برنامه‌ای تازه به اسم «اعجوبه‌ها» با اجرای مهران غفوریان به گوش می‌رسد. برنامه‌ای که تیزر پخش شده از آن گویای موضوع رقابت کودکان برای کشف استعدادهایشان است و آن‌طور که اعلام شده از ۱۸ آبان در ۱۰۰ قسمت ۷۰ دقیقه‌ای از شبکه سه سیما پخش شود.

برنامه‌ای که مانند آن تا کنون در ایران ساخته نشده است، اما استیو هاروی، مجری آمریکایی، پیش از این برنامه‌ای را با عنوان «کله‌گنده‌های کوچک / Little Big Shots» روی آنتن برده که موضوع برنامه رقابت کودکان برای کشف استعدادشان است. عکس‌های اولیه منتشر شده ازدکور برنامه شباهت زیادی به الگوی آمریکایی خود دارد، حالا باید منتظر ماند و دید که آیا «اعجوبه‌ها» هم مانند دیگر برنامه‌ها تنها یک تقلید بزرگ از«کله‌گنده‌های کوچک» است یا فقط قالب برنامه‌ها مشابه هم است  و قرار است خلاقیت تازه‌ای در تلویزیون رخ دهد!

۲۴۱۲۴۵

کد خبر 1318479

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
7 + 7 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 25
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 1
  • IR ۱۳:۲۶ - ۱۳۹۸/۰۸/۱۸
    خود برنامه (America's Got Talent که به آن اشاره کردید کپی یک برنامه انگلیسیه به نام Got Talent. شما با آن قضیه مشکل ندارید؟ چون ما کپی کردیم مشکل شد؟ https://en.wikipedia.org/wiki/Got_Talent
    • IR ۱۶:۱۶ - ۱۳۹۸/۰۸/۱۸
      61 2
      دوست عزیز ، اون آمریکاییه پول کپی رایتش را به اون انگلیسیه داده است. ولی با شما موافقم. این برنامه انگلیسیه ولی تو ایران چون همه ورژن آمریکاییشو فقط دیده اند، فکر می کنند برنامه اصلش آمریکاییه.
    • FR ۱۸:۴۸ - ۱۳۹۸/۰۸/۱۸
      27 6
      در کپی کار بودن صدا و سیما شکی نیست، اما شما در رسانه ها و سایت تون چقدر ایده‌های بکر و اصیل در تولیدات داشتین؟؟ هرآنچه در سایت های خبری خارجی طراحی میشه را عیناً کپی میکنین . همین فضای نوشتن کامنت های مردم کپی شده از سایت های خارجی است. بخش مطالب مرتبط که زیر مقاله تان هست همینطور. مطالب پیشنهادی از وب که زیرش هست همینطور. برچسب ها (تگ ها) همینطور . مطالب پیشنهادی همینطور. بخش تبلیغات تان در آن بالا همینطور... لینک به شبکه های اجتماعی همینطور... شما همه چیزتون کپی هست از سایت های غربی... پس منتقد رسانه های دیگه از جمله صدا و سیما نباشین
  • علی IR ۱۳:۵۲ - ۱۳۹۸/۰۸/۱۸
    26 54
    مگر تقلید از کارهای خوب مشکلی دارد؟
    • IR ۱۶:۴۱ - ۱۳۹۸/۰۸/۱۸
      44 5
      خلق را تقلیدشان بر باد داد. ای دوصد لعنت بر این تقلید باد. مولانا
  • DE ۱۴:۳۹ - ۱۳۹۸/۰۸/۱۸
    94 10
    ملت اصلش را در ماهواره مي بينند، نگران نباشيد.
  • عبدالکریم IR ۱۴:۵۲ - ۱۳۹۸/۰۸/۱۸
    10 90
    برنامه فی النفسه کپی اش ایرادی ندارد بخصوص اینکه بومی سازی و منطبق با فرهنگ داخلی گردد اما اینکه کپی شود در ترویج فرهنگ منحط غرب آنگاه ایراد دارد . اتفاقا بنده قبلا هم در همین جا فکر کنم ، عرض کردم که بهترین کار است که ما برنامه های آنها را بگیریم و در شان انسانیت و فرهنگ غنی اسلامی درست کنیم و بعد به دنیا عرضه کنیم
  • IR ۱۵:۱۹ - ۱۳۹۸/۰۸/۱۸
    15 23
    کلا تو ایران با کارهای خوب مشکل دارن
  • محمد IR ۱۵:۲۰ - ۱۳۹۸/۰۸/۱۸
    18 82
    برنامه 90 فردوسی پور هم از A تا Z کپی کاری از برنامه های انگلیسی بود چرا در مورد آن حرفی نمی زنید و به خاطر دشمنی با تلویزیون پر مخاطب ترین برنامه اش را آماج حملات خود می کنید؟
  • IR ۱۵:۳۸ - ۱۳۹۸/۰۸/۱۸
    13 42
    این قدر به تلویزیون گیر می دین .تا حالا خودتونو دیدید.تیتراتونو مرور کنید .هیچ ابتکاری درش نیست.مخاطبان اندک فقط به خاطر یه سری حاشیه هایی که برخلاف امنیت ملیه درش نظر می دن.گرافیک ضعیف.سیاست زدگی و تمایلات حزبی تو ذوق می زنه.واقعا یکم بجای اینکه اشکالات دیگران رو ببینید اول خودتون ببینید که فقط حرف حرف می زنید
  • IR ۱۵:۴۰ - ۱۳۹۸/۰۸/۱۸
    37 3
    کپی کاری مشکل داره به این علت که صدا و سیما بودجه میلیاردی داره باید برنامه اصیل و خوب به مردم تحویل بده.
    • Kazem. R IR ۱۷:۲۶ - ۱۳۹۸/۰۸/۱۹
      1 3
      برنامه خوب اونیه که مردم دوسش داشته باشن که اینا رو همه دوست داشتن پس ایراد شما چیه؟! مگه میخواید پزشو بدید که مثلا حالا ظاهرش مث اوناس اشکال داره؟!
  • IR ۱۵:۵۸ - ۱۳۹۸/۰۸/۱۸
    9 19
    جای خالی ایده‌های بکر و اصیل و استفاده از فکر و تولیدات ایرانی در تصمیمات دولت روحانی! کپی‌کاری دولت از روشها و قانونهای غربی تمامی ندارد.!!!!
  • IR ۱۶:۴۰ - ۱۳۹۸/۰۸/۱۸
    34 1
    خداییش خجالت نمی کشی تلویزیون؟ اقلاً ظاهرش رو عوض می کردی و یک نوآوری به خرج می دادی. با اون همه بودجه ای که می گیری خروجی تو صفر است
  • IR ۱۶:۴۵ - ۱۳۹۸/۰۸/۱۸
    31 1
    کپی کاری مشکل نداره.فقط مشکل اینه که برای محبوب کردن فروغی مجوز ساخت برنامه هایی رو میدن که تا الان میگفتن ترویج دهنده فرهنگ غربی هستش. مثل حضور زنان ورزشکار،آوازخوان ها و... تو عصر جدید و یا نوع دکور مجلل برنده باش و اتفاقات و حرف هایی که تو میدون زده میشه که به هیچ شبکه ای و هیچ مدیر دیگه ای اجازه ساختش داده نشده بود.
  • م.پ IR ۱۶:۵۹ - ۱۳۹۸/۰۸/۱۸
    2 22
    سلام آیا به نظر شما برنامه میدون هم کپی کاری شده ، اصلا" مگر کپی کاری کار بدی است ، در صنعت کپی کاری داریم ، در صدا و سیما کپی کاری داریم ، در کتاب و ترجمه کپی کاری داریم ، در پایان نامه و فیلم و .... هزار چیز دیگر کپی کاری داریم !!!!؟؟؟؟
  • IR ۱۷:۰۱ - ۱۳۹۸/۰۸/۱۸
    8 21
    حالا وقتی شبکه های فارسی زبان کپی می کنن از آمریکاییها همون ها رو می کوبید سر تلوزیون
  • IR ۱۷:۱۹ - ۱۳۹۸/۰۸/۱۸
    22 1
    اصلا ما ایرانیها چندین ساله که صداقت در هیچ چیزی نداریم حتی در خانواده بعد انتظار داریم برنامه سالم و نو و با ابتکار خودمان بسازیم اگه اینجوری بود که میشد گفت وطنی نیست
  • IR ۱۸:۰۲ - ۱۳۹۸/۰۸/۱۸
    10 21
    چه اشکالی داره که از کارهای خوب خارجی ها الگوبرداری کنیم؟
  • IR ۲۰:۳۸ - ۱۳۹۸/۰۸/۱۸
    0 3
    90 .....
  • IR ۲۲:۰۷ - ۱۳۹۸/۰۸/۱۸
    4 1
    مگه هنوز کسی پیدا میشه که رادیو-تلویزیون حکومتی رو دنبال کنه؟
  • محمدرضا IR ۰۰:۱۵ - ۱۳۹۸/۰۸/۱۹
    5 1
    با تلویزیون کاری نداشته باشید.کسی نگاه نمیکنه.
  • امیرحسین IR ۰۸:۳۷ - ۱۳۹۸/۰۸/۱۹
    4 0
    داور عصر جدید میگه تقلید از خارجی ها نباشه ، اما کلا خودشون برنامه رو تقلید کنن مشکلی نداره
  • NL ۰۹:۳۳ - ۱۳۹۸/۰۸/۱۹
    4 1
    سلام. خدایی کسی هست که هنوز تلویزیون ایران رو نگاه کنه؟
  • ناشناس IR ۱۰:۰۰ - ۱۳۹۸/۰۸/۱۹
    3 1
    این نظرات هیچ مهم نیست فقط نظر روزنامه کیهان و آقای شریعتمدار مهم است . بفرمائید .