همه مصادیق خشونت علیه زنان/ چیزهایی از قانون که زنان نمی‌دانند!

در بحث خشونت علیه زنان، دسته بندی‌های مختلفی وجود دارد. دسته اول خشونت‌های جسمی و فیزیکی است که انواع اقسام خشونت‌های فیزیکی را شامل می‌شود.

الهه صالحی:  اگر واژه خشونت علیه زنان، در ذهن شما پای چشم کبود شده و زنی غمگین را تصویر می‌کند، تنها نیستید. این تصور خیلی از افراد است که خشونت علیه زن را فیزیکی و بدنی می‌دانند. اما همه خشونت این نیست. شاید انقدر شنیدن متلک‌ها و آزارهای خیابانی برای زنان عادی شده باشد و هر روز در معرض آن باشند که فکر نکنند این هم نوعی اعمال خشونت علیه یک زن است در حالی که خشونت ابعاد و انواع مختلفی دارد.

در سراسر جهان، زنان به دلایل مختلف جنس دوم شناخته شده و در معرض خشونت بوده‌اند تا زمانی که شروع به صحبت درباره متوقف کردن این خشونت کرده‌اند؛ در همین رابطه مجمع عمومی سازمان ملل متحد ۲۵ نوامبر را روز جهانی منع خشونت علیه زنان نامیده است. چند سال است در ایران هم تلاش می‌شود قانونی برای منع خشونت علیه زنان تدوین شود.

این لایحه در ابتدا تامین امنیت زنان در برابر خشونت نام داشت و شهیندخت مولاوردی در زمان حضورش در معاونت زنان ریاست جمهوری تلاش زیادی برای نهایی‌ شدن آن کرد. این لایحه بعد از گذشت حدود پنج سال، ضمن تغییراتی با نام صیانت، کرامت و تامین امنیت بانوان در برابر خشونت، نهایی و متن آن منتشر شد.

شیما قوشه، وکیل پایه یک دادگستری و فعال حقوق زنان در گفت‌وگو با خبرآنلاین به سوالاتی در خصوص مصادیق خشونت علیه زنان و قوانین ایران درباره حمایت از زنان پاسخ داد.

مصادیق خشونت علیه زنان چه چیزهایی هستند؟ 

در بحث خشونت علیه زنان، دسته بندی‌های مختلفی وجود دارد. دسته اول خشونت‌های جسمی و فیزیکی است که انواع اقسام خشونت‌های فیزیکی را شامل می‌شود. دسته دوم خشونت جنسی است که از تجاوز گرفته تا مزاحمت جنسی و حتی ارسال عکس‌ها و فیلم‌های مستهجن برای یک زن را شامل می‌شود. دسته سوم خشونت روانی است، موضوعاتی مثل تحقیر، توهین، بی احترامی‌های مختلف و افترا و ...، دسته چهارم خشونت اقتصادی است. به این معنی که مال زن از او گرفته شود و مثلا پولی که به واسطه کار کردن به دست آورده از او گرفته شود یا نفقه از زن دریغ شود.

دسته بندی‌ها مختلفند. حتی موردی وجود دارد به اسم بی توجهی و غفلت و خیلی از زنان گلایه دارند که شوهرمان با ما رابطه جنسی ندارد و یا ما را در خانه ندیده می‌گیرد. ممکن است مرد همسرش را کتک نزند اما همین که همسرش را مورد بی توجهی و غفلت قرار می‌دهد، نوعی از خشونت است.

در حال حاضر و با توجه به اینکه لایحه صیانت، کرامت و تامین امنیت بانوان در برابر خشونت هنوز به مجلس نرسیده است، قانون فعلی چقدر در حمایت از زنان موثر بوده است و چه ضعف‌هایی دارد؟

قوانین فعلی مشخصا درباره بحث خشونت علیه زنان نیست؛ عمومات قانون مجازات این موضوع را مطرح کرده است که هرکس به دیگری آسیبی وارد کند باید مجازات شود یا دیه پرداخت کند. این هرکس می‌تواند از اعضای خانواده باشد، مرد علیه مرد باشد مرد علیه زن باشد یا هرکس دیگری؛ در واقع هیچ تفاوتی بین خشونت خانگی که علیه زنان یا خشونتی که برای زنان به واسطه جنسیتشان اتفاق می‌افتد، با بقیه انواع خشونت وجود نداشته و قانون فعلی هیچ رویکردی در این باره ندارد.

شرایط خاص زنان در جامعه و نگاه خاصی که به آنها، خصوصا درباره بحث خشونت خانگی به عنوان جنس دوم وجود دارد، دلیلی است که ما اصرار می‌کنیم در این باره قانون خاص وجود داشته باشد و اینکه وقتی شخصی از اقوام درجه یک، یک زن مثل همسر، پدر، برادر و... خشونتی را به زنی اعمال می‌کند، قانونگذار باید با آنها سخت‌گیرانه‌تر برخورد کند. چون خانه محل امن و امان است؛ و قانون باید با کسی که دراین فضای امن خشونتی وارد می‌کند، سختگیرانه‌تر از غریبه‌ها یا بقیه انواع خشونت برخورد کند.

نوع مجازات‌ها و نوع حمایتی که قانون از فرد بزه دیده می‌کند یا مجازاتی که برای فرد بزهکار در نظر می‌گیرد، مشخص شود و با شرایطی که در آن این اتفاق افتاده است متناسب باشد. بعضا حتی ممکن است یک مرد با دوره‌های آموزشی و مددکاری از این رفتار خشونت ورزانه دست بکشد و نیازی به زندان رفتن یا پرداخت دیه نداشته باشد؛ چون اگر بخواهیم خیلی زیاد روی مجازات مانور بدهیم ممکن است بسیاری از زن‌ها شرایط معیشتی و اقتصادی مناسبی نداشته باشند که بخواهند از شوهرشان شکایت کنند و اگر شوهرشان به زندان برود، عملا آن زن درزندگی روزمره‌اش دچار مشکل خواهد شد؛ به همین دلیل خیلی از زنها عطای شکایت کردن را به لقای آن می‌بخشند.نگاه قانون، نگاهی مجازات محور است و به همین دلیل بخش‌هایی از آن کارایی ندارد.

چند سال است که در زمینه منع خشونت علیه زنان، بیشتر صحبت می‌شود، این گفتمان چه تاثیری در میزان خشونت علیه زنان داشته است؟

در این زمینه آماری وجود ندارد تا بتوان گفت کمتر شده یا زیادتر اما موضوع اصلی این است که زن‌ها آگاه‌تر شده اند. حداقل اگر کتک می‌خورند، فکر نمی‌کنند که این طبیعت مرد است و مرد باید خودش را خالی کند و می‌داند که اسمش خشونت است؛ یا اگر مردی به هردلیلی، برای خنده یا هرچیز دیگر، در خیابان به زنی متلکی می‌گوید، می‌فهمد که این خشونت است و دیگر نامش را اینکه این طبیعت من است، نمی‌گذارد. آگاهی خیلی بیشتر شده است اما آماری وجود ندارد.

در چه صورتی خشونت‌های خانگی منجر به حبس می‌شود؟

ما در حال حاضر قانونی که مشخصا درباره خشونت‌های خانگی باشد، نداریم. اما به هرحال اگر خشونت منجر به آسیب جسمی شود، می‌تواند منجر به حبس شود. مثل حالتی که این آسیب با هر فرد دیگری اتفاق بیافتد و تفاوتی ندارد، آشنا باشد و اعضای خانواده یا غریبه. اگر کسی به فرد دیگری آسیبی وارد کند که قابل جبران نباشد یا شرایط خاصی داشته باشد، احتمال اینکه منجر به حبس شود وجود دارد. نگاه قانون گذار کلی است و یکی از  دلایل اصلی که ما اصرار داریم که این قانون تصویب شود، همین است.

در چه مواردی زنان حق و حقوق قانونی دارند ولی نسبت به آن آگاهی نیستند؟

الان شرایط طوری شده است که زنان به نسبت قبل مطلع‌تر هستند اما به طور مثال مساله جهیزیه از نظر قانون نفقه محسوب شده و برعهده مرد است اما عرف می‌گوید که خانواده دختر باید آن را تهیه کنند.

به نظر شما ضعف در قانون در بروز خشونت علیه زنان مشکلی جدی‌تر است یا فرهنگ و عرف جامعه؟

به نظر من هردو می‌توانند روی هم تاثیر بگذارند و مثل بحث مرغ و تخم مرغ است. یعنی نمی‌توان گفت اگر قانون را تغییر بدهیم، حتما فرهنگ تغییر می‌کند یا برعکس. بعضی جاها هرکدام از اینها ممکن است ابتدا به ساکن موثر باشد اما نظر شخصی من این است که اگر ما باید قانونی داشته باشیم که آن قانون حتما و بدون استثنا اجرا شود و مقام ناظری هم روی اجرای این قانون نظارت کند، می‌تواند روی فرهنگ هم تاثیر گذار باشد.

به طور مثال یکی از مواردی که به عنوان خشونت علیه زنان مطرح می‌شود بحث ختنه دختران است. ناقص سازی اندام جنسی را قانون گذار از قبل به عنوان مجازات در نظر گرفته است اما مسئله ای که وجود دارد این است که ختنه زنان همان عمل ناقص سازی جنسی است اما قانون اسم ختنه زنان را نیاورده است و در عرف بخش‌هایی از جامعه وجود داشته و به دلایل مختلف عشیره ای و قبیله ای، اجرا می‌شود. قانون‌گذار هم می‌گوید من نمی‌توانم جلوی این عرف بایستم. در بعضی موارد ما قانون داریم ولی چون اجرا نمی‌شود هنوز علیه زنان خشونت اعمال می‌شود.

لایحه جدید چقدر توانسته به این دسته‌های خشونت پاسخگو باشد؟

قانون نگاه جنسیتی را به زن به واسطه جنسیتش ندارد یا این نگاه که به واسطه اعضای خانواده و نزدیکانش این خشونت به او وارد شده است اما در مجموع تصویب این لایحه برای شروع خوب است. به هرحال داشتن قانون حتی قانونی ناقص، از نداشتن قانون بهتر است ومی‌توان بعدتر و به مرور زمان و وقتی قانون در حال اجراست، ضعف‌های آن را مشخص کرد و برای جبران این نقص‌ها تلاش کرد.

۴۷۲۳۲

کد خبر 1324731

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
1 + 1 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 35
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • و IR ۱۲:۵۷ - ۱۳۹۸/۰۹/۰۵
    97 47
    من وکیل هستم و آمار دقیق دارم اکثر خشونت هایی که از طرف زنان انجام میشود و مردان قربانی آن هستند، به دلایل فرهنگی و حفظ آبرو گزارش نمیشود و کار به شکایت کشیده نمیشود. وگرنه آزار مردان توسط زنان آمار بهتری ندارد
    • IR ۱۳:۵۸ - ۱۳۹۸/۰۹/۰۵
      96 36
      زنان ایرانی وقتی صحبت مهریه و نفقه گرفتن و تامین مسکن میشه کاملا مسلمان و سنتی و شرقی میشن. وقتی بحث آزادی و حجاب و ... مطرح میشه غربی میشن و اندازه زن غربی آزادی میخوان.وقتی صحبت حق سر کار رفتن میشه کاملا غربی میخوان باشن. وقتی صحبت از این میشه که زنان شاغل غربی به اندازه مردانشون در مخارج و مسکن سهم دارن؛ کاملا شرقی و ایرانی میشن!!! همیشه هم خر را میخوان هم خرما را. هم امتیازات زن غربی را میخوان داشته باشن هم امتیازات زن سنتی ایرانی را. همزمان نه مسئولیتهای زن غربی را میخوان داشته باشن نه وظایف و مسئولیت زن ایرانی را!!
    • زنان ایران IR ۱۴:۴۳ - ۱۳۹۸/۰۹/۰۵
      59 69
      چند بار نظرات مشابه اینکه زنای ایرانی میخوان هم غربی باشن هم شرقی رو دیدم.شما ظاهرا اطلاع ندارید که در غرب هم زن هنگام ازدواج و طلاق حق و حقوقی داره که بهش میگن قرارداد ازدواج.که شامل دارایی های همسرش میشه .نفقه اونجا هم هست و حتی بعد از طلاق هم ادامه داره.کدوم مرد ایرانی خودش مهریه همسرش رو داده؟چیزی که حق قانونی و شرعی زنه. اینجا زن انگار برده است از تحصیل و کار و مسافرت و طلاق و حضانت فرزندان بدون اجازه همسر محرومه.تنها ابزار فشار زن ایرانی مهریه است.که همونم هر روز قوانین بیشتر به نفع مردا میشه واقعا همین که زنای ایرانی تن به ازدواج میدن عجیبه
    • IT ۱۵:۱۴ - ۱۳۹۸/۰۹/۰۵
      51 34
      خانم زنان ایران! شما یه نفری از جنب خودت باید بنویسی!
    • IT ۱۵:۳۵ - ۱۳۹۸/۰۹/۰۵
      51 49
      واقعا یه سری زن ها راه دیگه ای باقی نمیگذارند جز اینکه یه نوازشی بشوند. همه راهها روشون امتحان میشه و بی فایده است. شما بگویید زنی که فتنه است، سر و گوشش میجنبه، رفتارش بوی ایجاد خیانت میده .. چه میشه کرد
    • AE ۱۷:۴۷ - ۱۳۹۸/۰۹/۰۵
      37 6
      آقای محترم وقتی اینقدر بقول خودت زنت بده طلاق بده نه اینکه کتک بزنی.
  • من IR ۱۲:۵۸ - ۱۳۹۸/۰۹/۰۵
    لطفا خانم های امروزی ژست مطلومانه زنهای سنتی چهل پنجاه سال قبل را نگیرین، در جامعه امروزی باید از زنان بیشتر ترسید تا آقایان
  • IR ۱۲:۵۸ - ۱۳۹۸/۰۹/۰۵
    82 42
    اکثر قتل هایی که در نتیجه ی رقابت های عشقی و خیانت هاست، دسیسه یک زن پشتش هست. اخبار جنایی و حوادث را بخوانید این نتیجه را میگیرید. زنان در این موارد مستقیما دست به قتل نمیزنند، ولی در راستای خیانت شان و به خاطر رسیدن به نیت شوم خود به راحتی یک نفر را اجیر میکنند، یا اغوا میکنند و اینگونه یک جنایت را رقم میزنند.
  • IR ۱۳:۰۰ - ۱۳۹۸/۰۹/۰۵
    57 9
    یکی از مسایل بحث برانگیز و آغازگر خشونت خانگی موضوع انتقال سند ملک و اموال به خانم هاست. لطفن جامعه شناسان و متخصصین فکری برای این قضیه بکنند.
  • IR ۱۳:۰۱ - ۱۳۹۸/۰۹/۰۵
    72 48
    الان یه عده جوجه فمنیست میان اینجا میگن جامعه پدرسالار و مردسالار چنین و چنان است. چطور پدر خودش بده... ولی پول و دارایی و ارث و میراثش خوبه... به خرج باباهه ماشین خریدن و پز دادن خوبه، ولی وقتی میپرسه کجا تشریف داشتی تا نصف شب با این قیافه هزار قلم آرایش کرده اسمش میشه پدرسالاری!!
    • AE ۱۴:۱۱ - ۱۳۹۸/۰۹/۰۵
      61 26
      یه جوری میگید انگار پسرا از پول و ارث بدشون میاد. یا انگار پسرا گه ازشون بپرسی کجا بودی خوششون میاد و جواب درست میدن. من فمنیست هستم اما طرفدار برابری هستم. منظورم اینه که طرفدار از بین رفتن حقوق آقایون به هیچ وجه نیستم. ولی میخوام به بعضی آقایون و حتی خانم های ضد زن یا ضد مرد بگم تا وقتی این نگاه جنسیتی رو داشته باشید در رابطه با جنس مخالف همواره مشکل خواهید داشت. این نگاه های ضد زن و ضد مرد رو بریزید دور. مشکل از جنس مخالف نیست، مشکل از بدبینی خودتونه
    • جوجه فمنیست IR ۱۷:۳۰ - ۱۳۹۸/۰۹/۰۵
      13 2
      جامعه پدرسالار و مردسالار چنین و چنان است.
  • IR ۱۳:۵۳ - ۱۳۹۸/۰۹/۰۵
    39 20
    افرادی که اقدام به ارسال پیام برای این مطلب کرده اند یا این مقاله را مطالعه کرده اند یا حداقل اینکه کاربر یک سایت خبری هستند و به خاطرعنوانش این مطلب صفحه آن را باز کرده اند. در هر دو حالت افرادی هستند که نسبتا اهل خواندن و به روز هستند و بسیار نا امید کننده است خواندن اینگونه نقطه نظرات از این سطح جامعه. چه رسد به مردمان سنتی کم مطالعه یا کم سواد که چه نگرشی به زن دارند. متاسفم.
    • IR ۱۴:۳۶ - ۱۳۹۸/۰۹/۰۵
      26 82
      اينقدر كه در نظام جمهوری اسلامی به زنان حق و حقوق داده شده در هيچ نظام ديگری داده نشده و اين از بركات انقلاب اسلامی است و زنان بايد شكرگزار باشند نه متوقع
  • IR ۱۳:۵۹ - ۱۳۹۸/۰۹/۰۵
    55 50
    بازم مظلوم نمایی زنانه
  • مرتضی رفاهی IR ۱۳:۵۹ - ۱۳۹۸/۰۹/۰۵
    5 10
    بد است
  • IR ۱۴:۲۸ - ۱۳۹۸/۰۹/۰۵
    اگر بزرگمردان ايرانی در 8 سال دفاع مقدس از جان و جوانی خود نگذشته بودند نبودند الآن زنان بايد كلفتی عراقی هارو ميكردن . پس لطفا در رسانه ها اينقدر به شخصيت آقايون توهين نكنيد . همه را به يك چشم نگاه نميكنند .
    • US ۱۸:۱۰ - ۱۳۹۸/۰۹/۰۵
      13 22
      دقیقا. آفرین
  • CZ ۱۵:۰۹ - ۱۳۹۸/۰۹/۰۵
    52 55
    زنان از همه جهت در این کشور مورد خشونت هستند و آمار خشونت علیه زنان واقعا تاسف باره
  • علی CZ ۱۵:۱۰ - ۱۳۹۸/۰۹/۰۵
    42 30
    گرچه مردان هم خشونت می بینن اما نمیشه با آمار خشونت علیه زنان مقایسه کرد و این موضوعی جهانیه
  • IR ۱۵:۲۶ - ۱۳۹۸/۰۹/۰۵
    3 71
    انشا الله سردار نقدي در دور بعدي رئيس جمهوره و با نابودي نتان يابو تمام خشونت ها را از بين برده و صلح و صفا در خانواده ها حاكم ميشود
  • IR ۱۶:۰۰ - ۱۳۹۸/۰۹/۰۵
    45 22
    جالبه از این به بعد بابد جهیزیه هم مردها بخرن! عجیبی‌ست که مردها زیر بار قرارداد ازدواج توی ایران که رسما معاهده ترکمن چای هست، نمیرن.
  • CZ ۱۶:۱۱ - ۱۳۹۸/۰۹/۰۵
    40 40
    از بعضی نظرات این آقایونی که اینجا می نویسن آدم شرمنده میشه. همه ابعاد خشونت علیه زنان محکومه حتی اگر هر کاری کرده باشه
    • IR ۱۶:۲۲ - ۱۳۹۸/۰۹/۰۵
      15 4
      آره خوب اگه اون زن حتی تا جایی پیش رفت که یه زندگی یک زوج دیگه را در معرض فروپاشی قرار داد باید برایش تقدیر نامه صادر کرد
    • IR ۱۷:۰۵ - ۱۳۹۸/۰۹/۰۵
      15 3
      خشونت به هر شکلی هر مقداری علیه هر جنسی چه مرد چه زن بابت هر کاری درست نیست. زن و مرد خطاکار و یا بدرفتار رو هم بخاطر حفظ سلامت روان و جسم باید طرد کرد نه اینکه آزار داد. مال و اموال هم میاد و میره خیلی بخاطرش نباید مسیر زندگی رو تغییر داد.
    • IR ۱۸:۴۵ - ۱۳۹۸/۰۹/۰۵
      8 5
      حتی اگرکاری کرده باشه!مثلا خیانت بدرفتاری سرکشی وووو....بازماستارو ریختی روقیمه هاااااا
  • IR ۱۶:۱۶ - ۱۳۹۸/۰۹/۰۵
    7 7
    جو ندید....همین جوری .... مهریه...نفقه....خشونت؟؟؟
  • IR ۱۶:۳۸ - ۱۳۹۸/۰۹/۰۵
    18 5
    جامعه امروز با جامعه قدیم خیلی تفاوت کرده، زن ها بخش عمده ای از مشاغل ،بخصوص مشاغل اداری رو در دست گرفتن و طبیعتا دلیلی وجود نداره که بخوان متوقع همه ی حقوق سنتی مثل نفقه باشن،.. از طرفی اگر مهریه تضمینی برای زن محسوب میشه اگر زنی خطا کنه که تعدادشون هم تو جامعه امروزی کم نیست تضمین مرد که همون اول چند صد میلیون بابت مهریه مقروض میشه و با این هزینه های سنگین مسئولیت یه خانواده رو طبق عرف جامعه به عهده میگیه چیه ؟؟
  • IR ۱۶:۴۲ - ۱۳۹۸/۰۹/۰۵
    7 7
    حقوق زنان یعنی چه؟ همه انسان ها بنابر سن و جایگاه و جنسیت حقوقی دارند که متفاوت است. حقوق کودکان، حیوانات و ... بازی سیاسی است
  • IR ۱۶:۵۳ - ۱۳۹۸/۰۹/۰۵
    15 0
    به نظ نظرمنخداکند هر ادمی با ادمی سرکارش بیفتد در هر کاری از یک معامله ساده تا ازدواج که طرف مقابل خوش ذات وعاقل باشد در غیر اینصورت چه حقوقت را بدانی وچه ندانی کلی به درد سر می افتی فرق هم ندارد طرف مقابل یک مرد باشد یا یک زن
  • IR ۱۶:۵۵ - ۱۳۹۸/۰۹/۰۵
    13 5
    آقایی که میخوای زنتو نوازش کنی، نکن دوست عزیز. شما سرپرست و رییس خونواده هستی، بعضی زنان رو هم باید نشوند سر جاشون درسته ولی کتک کاری راهش نیست. شما جایگاه خرد رو داری. نکن برادر.
  • IR ۱۷:۱۰ - ۱۳۹۸/۰۹/۰۵
    4 14
    فقط رانندگی زنان افتضاحه تو بقیه چیزا هیچ چی از مردا کم ندارن
  • یک زن AE ۱۷:۵۵ - ۱۳۹۸/۰۹/۰۵
    14 2
    قبول دارم که بعضی زنها واقعا بدند.ولی کی میتونه اینو تشخیص بده؟آیا هیچ مرد بدی وجود نداره؟اینکه مرد چون میتونه باید بزنه و زن چون نمیتونه باید بسوزه و بسازه به زعم مردهای تحصیل کرده ای که اینجا نظر دادن انسانیه؟زنهای زیادی رو دیدم که همه بار زندگی به دوششونه و خرج شوهر معتادشونو میدن و درمقابل مردهایی که ناراحتیهای بیرون خونه شونو به داخل خونه میارن و دق دلیشونو سر زن و بچه شون خالی میکنن.بهرحال خدایی هست که روزی تاوان ظلم رو میگیره
  • مهدی IR ۱۹:۲۶ - ۱۳۹۸/۰۹/۰۵
    21 2
    اصلا چرا ازدواج بکنی که فردا دنبال این دردسرها باشی؟؟!!!!دوری و دوستی!!!
  • فرزاد : یک مرد برابری خواه : نه به تفکر جنسیت زده! IR ۲۳:۱۹ - ۱۳۹۸/۰۹/۰۵
    27 11
    آدم وقتی نظرات افراد و تعداد منفی و مثبت ها رو در ذیل چنین مطلبی ( خشونت علیه زنان ) می خونه واقعا وحشت می کنه و بیشتر به وجوب تصویب قوانین منع خشونت علیه زنان پی می بره ! واقعا بعضی نظرات افراد در ترویج خشونت علیه زنان و خشونت های کلامی و تحقیر های جنسیتی که در همین جا هم چند نمونه ش رو میشه دید ؛ تهوع آوره!