۲۳ نفر
۳۰ آذر ۱۳۹۸ - ۱۳:۴۷
آنها که دنبال حذف فردوسی‌پور هستند، فرجام مخملباف را خوانده‌اند؟

حکایت روزگار حکایت چرخ دواری است که رخدادهایش مدام تکرار می‌شوند. دنیایی که انگار ساخته شده تا گروهی برای یافتن سری میان سرها با تندروی بیایند و قیام کنند و به مرور به سمت اعتدال و حتی فراتر از آن بروند و گاهی هم از آن سوی بام بیفتند. روندی که در مدیریت فرهنگی کشور نمونه‌هایش را به وفور دیده‌ایم. 

مدیریت ستاره‌ستیز سینما در دهه۶۰ یکی از این موارد است که حالا حقیقتی اثبات شده است که شرح آنچه در این دوره رقم خورده دیگر بر کسی پوشیده نیست و تقریبا همگان از آن سخن می‌گویند. 

ماجرای مدیرانی که می‌خواستند با تندروی المان‌های فیلمفارسی را از سینمای ایران پاک کنند. ستاره بودن برای‌شان مصداق طاغوت بود و تفاوتی هم میان سینما و ورزش وجود نداشت. علی پروین و حجازی و عطا بهمنش، فردین و بهروز وثوقی یا فلان خواننده زن یا مرد فرقی نمی‌کرد، همه به یک جرم باید محاکمه یا رانده می‌شدند؛ به جرم ستاره بودن!

ماجرا خیلی در دل حکومت هم نبود که مثلا فوتبالی‌ها شانس آوردند که اگر رفاقت علی پروین و حاج احمد نبود شاید بساط فوتبال هم برچیده می‌شد. همان موقع هم حجازی و خیلی‌های دیگر قربانی قانون ۲۷ساله‌ها شدند. در سینما هم چه برزخی‌هایی که ستاره اقبال‌شان را زبانه آتش خشم تازه‌مدیران آن روزها سوزاند و حسرتی بزرگ برایشان بر جای گذاشت.

از مخملباف فیلمساز جوان تندرویی که گفته بود بالای ساختمان حوزه هنری تیربار می‌گذارد تا اگر از ستاره‌های سینمای قبل از انقلاب احیانا کسی گذارش به آن اطراف افتاد، زنده برنگردد، تا مدیرانی که با دست خط، دستور شفاهی و یا تهدید و ارعاب و اخراج و شلاق به زعم خود جامعه را از وجود این بت‌های مجسم پاک کردند.
و البته که پاک هم کردند و نه فردینی باقی گذاشتند که نقش بازی کند، نه ایرجی که جایش بخواند: «علی بی‌غمم...»

ستاره‌های آن روز، سال‌ها سکوت کردند و با شغل دیگری روزگار گذراندند. یکی شیرینی‌فروش شد، دیگری گوشه دفتر فیلمسازی‌اش برنج می‌فروخت و آن یکی در کارگاهی اطراف رباط کریم ته دیگ‌های بزرگ مسی را می‌سابید تا درون‌شان مواد شیمیایی بسازد و بفروشد و خب حتما می‌دانید برای یک ستاره، مرگ روزی است که بال‌های دیده شدنش را از او بگیری. آری همان روز همه آنها محکوم به اعدام فراموشی شده بودند.
آنها همان جا مردند و ما امروزگرچه کنار نام بعضی‌های‌شان زنده‌یاد را صدا می زنیم اما گروه دیگری‌شان با خشمی ابدی هنوز نمی‌بخشند و کینه در دل دارند از آن انقلابی‌های قلابی که اینگونه حکم به مرگ خاموش‌شان دادند. فرقی هم ندارد به غربت مهاجر شده باشند یا همین جا سال‌ها به حسرت کاری که امضایشان را پایش بگذارند نشسته باشند.

تندروهایی که مدام تولید و بازتولید شدند. ردای ستاره‌سوزی که روزی بر تن مخملباف بود، روزگاری به شکلی دیگر بر تن افخمی نشست تا با بهانه‌ای تقوایی را بفرستد خانه و خودش جایش را بگیرد؛ روز دیگری هم آن مدیری که بچه‌های «ساعت خوش» را ممنوع‌التصویر کرد و دستور داد از در جام جم راهشان ندهند، این پرچم را در دست داشت و بعدتر محمدعلی رامین و جواد شمقدری پرچمدارانش بودند تا امروز که پرچم افتاده دست فروغی‌ها. 

بی آن که نگاهی بیندازند به عاقبت کارهای مدیران دهه شصتی. آنها که هر چند به هدف خودشان برای دور کردن این افراد از پرده سینما رسیدند اما آنچه واضح است، این است که با تمام تلاش‌هایشان برای خاموش کردن این ستاره‌ها به نتیجه مطلوب نرسیدند و با پرده ممنوع‌التصویری که در مقابل نور این ستاره‌های نامی کشیدند، سایه‌شان را بیش از پیش بر دوران مدیریت خود انداختند. آنقدر که حالا مدت‌هاست که هرکس می‌خواهد از امثال مخملباف بگوید و فیلم‌هایی که بعد از تغییر رویه ساخت، در کنارش فراموش هم نمی‌کند که این کارگردان روشنفکر امروزی، همان مدیر مرتجع دیروزی است که نامه‌ای که برای مجاز شدن بازی زنده‌یاد فردین در فیلم‌های پس از انقلاب از علما گرفته شده بود را پاره کرد تا آخرین بارقه‌های امید برای برگشتن تصویر فردین روی پرده سینماها از بین برود.
غافل از اینکه امروز با تمام این تلاش‌ها، بیش از تمام آنها که برای نابودی فردین تلاش کردند، مرام فردین با اصطلاح فردین‌بازی ماندگار شده و حتی برای نسل‌های بعد که هیچگاه تصویر او را بر پرده سینما ندیدند آشنا است.‌

حالا نزدیک به ۴دهه از دهه ۶۰ می‌گذرد. دهه پرشوری که تندروی در آن نشانه‌ای از انقلابی بودن بود و عجیب که هنوز هم عده‌ای بدون مطالعه تاریخ هنر این سرزمین، حداقل تاریخ هنر معاصر، همان رویه اشتباه را پیش گرفته‌اند و فکر می‌کنند در عصر ارتباطات و اینترنت هم می‌شود عده‌ای را به جرم محبوب بودن و ستاره بودن حذف کرد!

 اگر در سال‌های پیش‌تر ممنوع‌التصویری افراد در عمل و در کلام تایید می‌شد، این روزها به راحتی و بدون هیچ توضیحی لیست سیاهی تشکیل می‌دهند و افرادی را از حق کار کردن محروم می‌کنند و حتی در این دوره هم مدیرانی هستند که می‌توانند به حکم مقامی که دارند و میزی که پشت آن نشسته‌اند ستاره‌هایی را از ورود به سازمان عریض و طویل اما خسته صداوسیما منع کنند یا آنتن تلویزیون را از آنها بگیرند اما شاید حالا دیگر خودشان هم بدانند که با ممنوع‌التصویری نمی‌توانند هیچ ستاره‌ای را به سیاهچاله‌های خاموشی و فراموشی بفرستند. مثال می‌خواهید؟ سری به وی‌اودی‌های مجاز این روزها بزنید. پربازدیدترین برنامه‌ روزهای گذشته‌شان را سرچ کنید یا اصلا در شبکه‌های اجتماعی نام عادل فردوسی‌پور را جستجو کنید. نتیجه به دست آمده نشان‌دهنده خاموشی یک ستاره است؟ پاسخش را پیش خودتان نگه دارید و البته کلاه خود را قاضی کنید و ببینید آیا این واقعا نشانه حذف یک ستاره و پایان دوران محبوبیتش است؟ پاسخ منصفانه قطعا آری نیست.

*در این یادداشت قصدی برای ارزش‌گذاری هنری برای افرادی که در دوره‌های مختلف ممنوع‌الفعالیت شده‌اند وجود ندارد. تنها نکته مورد توجه، بررسی یک برخورد اشتباه در دوره‌های مدیریتی مختلف است.

۲۵۸۲۵۸

کد خبر 1332222

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
6 + 5 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 33
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • IR ۱۴:۲۵ - ۱۳۹۸/۰۹/۳۰
    40
    الان مخملباف کجاس راستی؟
    • بی نام IR ۱۲:۲۰ - ۱۳۹۸/۱۰/۰۱
      19
      هر جا هست از منو تو وضعش بهتره هوای پاک میخوره و هزاران نکته مثبت دیگر
  • IR ۱۴:۲۹ - ۱۳۹۸/۰۹/۳۰
    37
    نویسنده محترم شما عامدانه همکار آقای مخملباف یعنی سید محمد خاتمی رو اسم نبردید
  • محمد IR ۱۵:۵۱ - ۱۳۹۸/۰۹/۳۰
    91
    واقعا در این دنیای پر از نامرد یک خانم مثل صد تا مرد حقیقت رو میگه خانم خیلی مردی
    • IR ۰۹:۰۷ - ۱۳۹۸/۱۰/۰۱
      24
      یک خانم دقیقا میتونه مثل یک انسان درستکار حقیقت رو بگه و برای گفتن حقیقت لزوما لازم نیست مرد باشه چرا که مردها و زنها انسان های جایزالخطایی هستند که می توانند چشم بر حقیقت ببندند.
  • آغ داش IR ۱۶:۱۵ - ۱۳۹۸/۰۹/۳۰
    104
    خیلی وقت بود در خبر انلاین مقاله ای به این خوبی نخونده بودم .... دست مریزاد به بانوی فهیم
  • ایران پور DE ۱۶:۱۸ - ۱۳۹۸/۰۹/۳۰
    55
    سرانجام شب ظلمت نزدیک است و زین پس صبح پیروزی با تمام وجودش می تازد
  • IR ۱۸:۵۹ - ۱۳۹۸/۰۹/۳۰
    43
    گل گفتی
  • سنگ نقره IR ۱۹:۱۴ - ۱۳۹۸/۰۹/۳۰
    28
    واقعا این اسامی رو دادین ویادی از تندروهای دهه ۶۰ اصلاحات نیاوردین یکم رنگ و بوی تندروی در مقالتون هس بدجور غش کردن ب نفع اصلاحات موج میزنه خودتون اول تندرو نبودن خوتون یاد بگیرید
  • بی نام US ۲۰:۳۵ - ۱۳۹۸/۰۹/۳۰
    24
    نگران فردوسی پور نباشید ، ایشان که با ضرغامی صبحانه می خوردند و کتابشان را به او هدیه می کردند و بیست سال برنامه نود را داشتند به اندازه کافی پشتشان محکم هست ،فقط چند صباحی بخاطر کم شدن قدرت پشتیبانشان در بیرون گود بسر می برند تا موقع مناسب بازگردند.
  • IR ۲۰:۵۶ - ۱۳۹۸/۰۹/۳۰
    40
    درود بر بانوی بزرگ
  • رضا IR ۲۳:۴۱ - ۱۳۹۸/۰۹/۳۰
    7
    اصلا این خانوم چرا راجع به همه‌چی خودشو صاحب‌نظر میدونه و مینویسه؟ عادل روش زیاد شده بود باید میرفت استراحت. هر وقت هم صلاح بدونن برش میگردونن. به شما چه؟
    • کیا IR ۱۱:۳۸ - ۱۳۹۸/۱۰/۰۱
      19
      بی ادب
  • IR ۲۳:۴۴ - ۱۳۹۸/۰۹/۳۰
    8
    عالی ممنون که به ایت موضوع اشاره کردید
  • علی IR ۰۰:۲۸ - ۱۳۹۸/۱۰/۰۱
    10
    حالا یه کم جو زده شدید . قبول کنید نمیشد به یه سری بازیگر بازی داد . چه مخملباف چه هر کس دیگه ای . عادل رو هم نباید با اونها قیاس کرد .
    • رضا IR ۰۹:۵۱ - ۱۳۹۸/۱۰/۰۱
      10
      سلام دقیق تر بخون لطفاً، اولاً مخملباف کارگردان بود نه بازیگر، ثانیاً خودش کسی بود که نمی ذاشت ستاره های قدیمی بازی کنن نه بالعکس، ثالثاً این مقاله در نقد کسانی است که بی توجه به خواست و نظر مردم فکر می کنن می تونن با زور و فشار و ممنوع التصویری، افرادی را از چشم مردم بیندازند یا به فراموشخانه تاریخ بسپارند اما کارشان نتیجۀ معکوس داده و خواهد داد.
  • نی ریز IR ۰۱:۳۷ - ۱۳۹۸/۱۰/۰۱
    6
    کی میدونه قیصر این روزا کجاست؟؟
  • simin sadr ۰۹:۲۰ - ۱۳۹۸/۱۰/۰۱
    11
    مخملباف، فیلم "گل‌های داودی" را ترویج دختربازی می‌دانست و می‌گفت: با بیضایی،مهرجویی و کیمیایی در لانگ‌شات هم عکس نمی‌گیرم. در زمان اکران اجاره نشین‌ها هم گفت‌: کاش ضامن نارنجک را می‌کشیدم و مهرجویی را در آغوش می‌کشیدم و هر دو کشته می‌شدیم و ننگ چنین فیلمی را تحمل نمی‌کردیم!
  • محسن اسماعیلی IR ۰۹:۴۸ - ۱۳۹۸/۱۰/۰۱
    7
    درود هزاران درود برشما که واقعا گل گفتی. مخصوصا درباره فردوسی پور مظلوم و ضد رانت و مخالف تبعیض و دسته بازیهای امروزی و رانت و اختلاس.
  • IR ۱۰:۰۰ - ۱۳۹۸/۱۰/۰۱
    6
    جالب است گروه جنگ روانی دولت امنیتی روحانی الان در نزدیک انتخابات موضوع فردوسی پور را دستمایه تبلیغات خود کرده است و این از نامه آن آشنای همیشگی کلید خورد الان خبر آنملاین رسالت زنده نگاه داشتن این مرده سیاس را برعهده گرفته است مردم حواستان باشد بارها از موضوعاتی مانند ربنای شجریان و کنسرت و مزخرفاتی از این قبیل از شما سوء استفاده کرده اند و موضوعاتی که تنها در حیطه تفریح و اوقات فراغت شما قرار دارد را برایتان اصلی و مبنای تصمیم گیری قرار داده اند الان نیز قلم به مزدانی مانند این خانم شده اند مجری این پروژه ی «آشنا»
  • ناشناس IR ۱۰:۰۳ - ۱۳۹۸/۱۰/۰۱
    3
    قیاس های بی خودی مدیری روبا مخمل باف مقایسه نکنید والا هرکس میاد میگه ما روآقای مدیری آورد خود آقای مدیری هم چند سال ممنوع التصویر بودند اطلاعات زیاد ی نداری
  • IR ۱۰:۰۵ - ۱۳۹۸/۱۰/۰۱
    6
    خانم همکار «آشنا» فرق این است که فردوسی پور ممنوع االتصویر نیست وی ممنوع الکار هم نیست وی کارمند یک رسانه است که آن رسانه تصمیم گرفته برنامه تولیدی قبلی را به بایگانی بسپارد اگر مثلا رسانه های «آشنا » که جنابعالی با آنها همکاری دارند به فرض ستون شما را ببندند یعنی شما ممنوع القلم هستی؟؟ نه خیر شما می توانی در رسانه های دیگر آشنایان قلم بزنی و مطلب بنویسی. عادل کارمند صدا و سیماست و سیاست این شبکه تعطیلی نود بوده است اگر ممنوع الکار بود برنامه شبکه ورزش وی پخش نمی شد پس به جای حمایت های سیاسی از عادل به حرف مردم در خصوص ناکارآمدی دولت فعلیو احزاب حامی آن بپردازید
  • بی نام IR ۱۰:۲۰ - ۱۳۹۸/۱۰/۰۱
    4
    مخملباف رو‌با یک‌گزارشگر پوپولیست تلویزیونی مقایسه میکنی که اوج هنرش دونستن اسم مادر مسی هست و چهار تا انتقاد ابکی از فساد در دستگاهی که خودش حقوق بگیر یکیش بوده
  • گلاویژ IR ۱۰:۵۹ - ۱۳۹۸/۱۰/۰۱
    9
    آفرین. دمت گرم دختر. چقدر خوب نوشتی. حیف که گوش شنوایی نیست. این جماعت عادت دارند همه چیز رو خودشون تجربه کنند و ذره ای عقلانیت و منطق در مرامشون نیست.
  • مهدی امیدی IR ۱۱:۳۵ - ۱۳۹۸/۱۰/۰۱
    5
    عالی بانوی ایران بانو...
  • IR ۱۱:۴۱ - ۱۳۹۸/۱۰/۰۱
    10
    دیگه دارم از اسم فردوسی پور کهیر میزنم چیه بابا ول کنید دیگه هر روز فردوسی پور فردوسی پور حالم دیگه بد میشه
    • IR ۱۷:۳۱ - ۱۳۹۸/۱۰/۰۱
      10
      انگشت بکن تو گلوت بالا میاری خوب میشی دردانه نادان با این کامنتت
  • IR ۱۲:۳۷ - ۱۳۹۸/۱۰/۰۱
    2
    طلا
  • سالار IR ۱۴:۱۹ - ۱۳۹۸/۱۰/۰۱
    11
    سلام، اف به مدیران صدا و سیما که به انتخاب مردم احترام نمیذارن....
  • رضا TR ۱۴:۵۶ - ۱۳۹۸/۱۰/۰۱
    3
    با سپاس از شما و این قلم زیبایتان ، خیلیاز استعدادها قربانی شدند و با تمام ارزوهایشان به خاک سپرده شدند حتی با وجود اینکه دوباره راه اصلاحات باز شده بود ولی قرار بود قربانی جاه طلبیها و تندرو یهای عده ای دیگر شوند غافل از اینکه چرخ روزگار خواهد چرخید و تاریخ پاک نخواهد شد بلکه تکرار خواهد شد
  • IR ۱۹:۰۳ - ۱۳۹۸/۱۰/۰۱
    3
    متشکرم بخصوص در مورد مخملباف
  • منصور IR ۲۲:۱۱ - ۱۳۹۸/۱۰/۰۱
    7
    سلام فردوسی پور باید بر گردد چون طرفدار دارد ملت مخصوصا جوان‌ها او را دوست می‌دارند آینده این مملکت جوان‌ها هستن
  • IR ۰۷:۱۷ - ۱۳۹۸/۱۰/۰۲
    4
    آفرین دختر گلم درد دل ما دهه سی یا چهل را گفتی یا رب مبادا که