انجمن دیپلماسی ایران چرا تاسیس شد؟

«انجمن دیپلماسی ایران» در چارچوب انجمن های علمی تحت نظارت وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در 15 بهمن ماه همزمان با آغاز سالروز پیروزی انقلاب اسلامی ایران، تأسیس شد.

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، تحول شرایط بین المللی و فضای خاص داخلی کشور شرایطی را رقم زده است که احساس نیاز به دیپلماسی و تقویت آن در این برهه بیش از ادوار گذشته کاملا احساس شود و در این زمان دیپلماسی گسترش مفهومی پیدا کرده است؛ بدین معنا که شامل حوزه هایی شده است که قبل از این به لحاظ عمق و شدت اثرگذاری  با دوره های پیشین قابل مقایسه نیست. در فضاهای عمومی کشور نگاه هایی مبنی عدم نیاز به دیپلماسی وجود دارد و آن را بدون کارایی تلقی می کنند. همچنین گفته می شود که دیپلماسی در تأمین منافع ملی و اسلامی ایران ناکارآمد بوده است. مجموعه این شرایط باعث شد تا عده ای از اساتید روابط بین الملل و حقوق بین الملل به این نتیجه برسند که تشکیل انجمنی جدید برای ترویج دیپلماسی در کشور ضروری است. این پیشنهاد با مجموعه ای از بزرگان این رشته در کشور چه در حوزه نظر و چه در حوزه عمل مطرح شد و مورد استقبال نیز قرار گرفت.

نتیجه آن افتتاح موسسه ای با عنوان انجمن دیپلماسی ایران است که افتتاح آن مصادف شد با آغاز دهه فجر، با سخنرانی دکتر محمدحسن شیخ الاسلامی و با حضور وزیرخارجه کشورمان و حسام الدین آشنا مشاور رئیس جمهور برگزار شد. شیخ الاسلامی رئیس دانشکده روابط بین الملل وزارت خارجه کشورمان در میان اعضای هیات موسس و نیز هیات مدیره انجمن دیپلماسی ایران، استادان، دیپلماتهای ارشد وزارت امور خارجه،دانش پژوهان، محققان، فعالان عرصه های گوناگون روابط بین الملل و دانشجویان که در آیین گشایش رسمی انجمن علمی دیپلماسی ایران شرکت کرده بودند گفت: عموم بزرگان حوزه دیپلماسی کشور در سالهای پس از پیروزی انقلاب اسلامی به رغم خدمات درخشان در سکوت، گمنامی و اجازه دهید بگویم در غربت به فراموشی سپرده می شوند و گاه حتی بیرحمانه مورد بیمهری قرار می گیرند. در فضای دانشگاهی و جامعه علمی نیز اوضاع چندان بهتر نیست. آموزش دیپلماسی در دانشگاههای ما تقریبا مهجور است. رشته های تحصیلی دانشگاهی در مقاطع تحصیلات تکمیلی که مستقیما با دیپلماسی ربط دارند همچون روابط بین الملل، اقتصاد بین الملل، حقوق بین الملل، سیاست خارجی و سایر رشته های مشابه عمدتا بر ابعاد نظری و جنبه های غیرکاربردی تمرکز یافته اند. زبانهای خارجی به عنوان مهمترین اب راز دیپلماسی تا سالهای اخیر در این رشته ها و سایر رشته های تحصیلی مورد توجه و تاکید نبوده اند و می توانم بگویم اکنون نیز در حد شایسته و بایسته مورد عنایت نیستند. مهارتهای دیپلماتیک تقریبا در هیچ موسسه یا دانشگاهی به صورت سازمان یافته و نظام مند تدریس و تمرین نمی شود. پژوهش در دیپلماسی، نادر است و حتی برخی از استادان و متخصصان رشته های مرتبط بر این باورند که دیپلماسی از آنجا که وجه عملی سیاست خارجی است اساسا چندان پژوهش بردار نیست. این همه در حالی است که تقریبا هیچ نهاد دولتی در ایران نیست که به نحوی از انحاء در فعالیت های بین المللی درگیر نباشد. تا آنجا که می دانم همه وزارتخانه ها و دستگاههای دولتی و نهادهای وابسته به سایر قوا مجلس و قوه قضائیه، دستگاههای نظامی و انتظامی، صدا و سیما، نهادهای برآمده از انقلاب اسلامی و سایر دستگاهها معاونت، اداره کل و یا به هر حال یک واحد امور بین المللی دارند. به عنوان یک دانشجوی علاقمند به دیپلماسی عمومی به عنوان یکی از شاخه های دیپلماسی، در پژوهشی که چند سال پیش انجام شد دریافتم که در آن زمان بیش از چهل نهاد وابسته به بخشهای گوناگون حاکمیت در کشور ما، فعالیت دیپلماسی عمومی انجام می دهند. و این تنها آمار مربوط به نهادهای وابسته به نظام سیاسی در کشور ماست. بخش غیردولتی که جای خود دارد. باز به عنوان خدمتگزار دانشکده روابط بین الملل وزارت امور خارجه، در ده سال اخیر شاهد فقر عمیق دانش و مهارتهای دیپلماتیک در کشور بوده ام. این دانشکده افتخار داشته است که دوره های آموزشی مرتبط با دیپلماسی را برای دستگاههای مختلف دولتی و غیردولتی برگزار کند. وجه مشترک شگفت انگیز و نگران کننده همه این دوره ها آشنایی محدود شرکت کنندگان با دانش و مهارتهای دیپلماتیک است. (مشروح سخنرانی را اینجا بخوانید.)

انجمن دیپلماسی ایران چیست و چه اساتیدی در آن حضور دارند؟

این مجموعه که با نام «انجمن دیپلماسی ایران» شکل گرفته است، در چارچوب انجمن های علمی تحت نظارت وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تأسیس شده است. لازم به ذکر است که این گونه از انجمن ها از آیین نامه و بخشنامه های خاص برخوردار هستند و کیفیت فعالیت آنها نیز زیر نظر وزارت علوم است که سالانه مورد ارزیابی قرار می گیرند و در نهایت رتبه بندی می شوند. «انجمن دیپلماسی ایران» دارای یک هیأت موسس است که دارای سوابق درخشانی هستند.  دکتر ظریف وزیر امور خارجه کشورمان نیز جز این هیأت موسس است همچنین از دیگر اساتید عضو در این موسسه پژوهشی و علمی، دکتر کاظم سجادپور استاد تمام رشته روابط بین الملل و رئیس مرکز مطالعات سیاسی و بین المللی وزارت امور خارجه، دکتر تخشید رئیس دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، دکتر عبدالعلی قوام استاد تمام روابط بین الملل دانشگاه شهید بهشتی، دکتر حافظ نیا استاد تمام رشته ژئوپولتیک از دانشگاه تربیت مدرس، دکتر جلال درخشه استاد تمام علوم سیاسی از دانشگاه امام صادق (ع)، دکتر باقری از دیپلمات های برجسته کشور و همچنین معاون اسبق عربی-آفریقایی وزارت امور خارجه، دکتر جلال دهقانی فیروزآبادی استاد تمام روابط بین الملل از دانشگاه علامه طباطبایی، دکتر موسی زاده و دکتر دهشیری از دانشکده روابط بین الملل وزارت امور خارجه جز یازده نفر هیأت موسس این انجمن را تشکیل می دهند. در اساسنامه این انجمن که به تصویب کمیسیون انجمن های تخصصی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری نیز رسیده است، هدف آن اینگونه عنوان شده است که ترویج گفتمان اسلامی- ایرانی دیپلماسی در ایران است و حوزه فعالیت های آن آموزشی، پژوهشی، ترویجی و همچنین ارائه مشاوره به دستگاه های دخیل در دیپلماسی است.

با این تفاسیر انجمن فعالیت خود را آغاز کرده و اولین نشست علمی این انجمن مدتی پیش به عنوان بزرگداشت شهید سردار حاج قاسم سلیمانی و بررسی پیامدهای ترور ایشان بر معادلات راهبردی آسیای غربی برگزار شدکه با حضور امیرعبدالهیان و عراقچی برگزار شد.

ایفای نقش موثر در تکوین و بسط گفتمان اسلامی ایرانی دیپلماسی، گسترش، پیشبرد و ارتقای علمی دانش و مهارتهای دیپلماتیک و توسعه کیفی نیروهای متخصص و بهبود بخشیدن به امور آموزشی و پژوهشی در زمینه های متنوع مرتبط با سیاست خارجی و دیپلماسی کاربردی به عنوان اهداف اساسی انجمن دیپلماسی ایران در دستور کار این انجمن قرار گرفته است.
 

چگونگی فعالیت های انجمن دیپلماسی ایران

انجمن دیپلماسی ایران قرار است در آینده مجموعه ای از نشست های علمی را در مورد وجوه کاربردی دیپلماسی در ابعاد مختلف اعم از دیپلماسی  دوجانبه، چندجانبه، عمومی، اقتصادی، انرژی، رسانه ای و دیگر ابعاد دیپلماسی برگزار کند. همچنین در برنامه این انجمن برگزاری دوره های آموزشی دیپلماسی برای علاقمندان اعم از بخش دولتی و خصوصی و همچنین اساتید و دانشجویان در دستور کار قرار دارد مضاف بر اینکه درخواست های مختلفی از دانشگاه ها و نهادهای مختلف برای مشارکت در پروژه های پژوهشی تا کنون پیشنها شده است که در حال حاضر به طور مشخص با برخی از دانشگاه درباره دیپلماسی آب همکاری شده است. همچنین حوزه ای را برای مذاکره با نهادهای ذیربط در حوزه دیپلماسی انتظامی آغاز شده که مربوط به فعالیت های پلیس بین الملل است.

این انجمن در مرامنامه خود معتقد است که نقش موثری را در ترویج فرهنگ دیپلماسی، فرهنگ مذاکره و گفت و گو برای حل مسائل ایفا کند تا به عنوان مثال این مفهوم جا بیفتد که دیپلماسی به عنوان رقیب یا مقابل بازوی نظامی کشور در تعیین منافع ملی متمایز شویم و این دو را به عنوان مکمل هم قلمداد کنیم.

همچنین این انجمن قرار است که مجله ای وزین و علمی را در حوزه دیپلماسی برای استفاده همه علاقمندان، به ویژه جامعه دانشگاهی کشور نشر دهد.

این انجمن که به عنوان یک NGO داخلی محسوب می شود و حوزه عمل آن در مرحله اول ترویج دیپلماسی در محیط داخلی کشور، در دانشگاه ها و علاقمندان است. انجمن های علمی در داخل اجازه دارند با انجمن های مشابه در سایر کشورها ارتباط بگیرند و با یکدیگر فعالیت های علمی مشترک انجام دهند و یا نشست های مشترک بین المللی برگزار کنند.

 این انجمن ظرفیت های  بسیاری در حوزه دیپلماسی اندیشکده ای و همچنین در حوزه بُعد مبادلات دانشگاهیان، دانشجویان و سایر علاقمندان به کار علمی خواهد داشت که می تواند در تأمین منافع ملی موثر واقع شود.

از دیگر اهداف انجمن ارائه مشاوره های فنی و تخصصی به دستگاه های دخیل در سیاست خارجی، اعم از وزارت امور خارجه، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، سازمان صدا و سیما در بُعد دیپلماسی رسانه ای و سایر فعالان و نهادهای دخیل در حوزه دیپلماسی است.

310 310

کد خبر 1351103

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
3 + 10 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 2
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • AE ۱۷:۴۲ - ۱۳۹۸/۱۱/۲۱
    0
    مشکل اینجاست که عده ای از سیاسیون کشور که خیلی هم ادعای مدیریت جهادی و انقلابی دارند نه تنها مهارتی در دیپلماسی ندارند بلکه اعتقادی به آن نیز ندارند و این تفکر بسیار غلط و نافی منافع ملی را به شدت در کشور ترویج می کنند. این بخش از حاکمیت چه اتفاقا بسیار قدرتمند هستند
  • IR ۱۹:۳۲ - ۱۳۹۸/۱۱/۲۱
    0
    عالیه