آیا عراق با وجود تشکیل کابینه روی آرامش را خواهد دید؟

همگان گمان می‌بردند که اگر عراق دولت تشکیل دهد به یک ثبات سیاسی و امنیتی می‌رسد اما تحولات این کشور نشان می‌دهد که چالش ها و مشکلات بسیاری پیش روی کابینه تازه نفس الکاظمی قرار گرفته است با توجه به اینکه ناآرامی های مشکوکی بار دیگر در این کشور از سر گرفته شده است.

مهسا مژدهی: مشکلات و معضلات عراق در حالت فعلی، با وجود اینکه کابینه بسته شده به چه صورت است؟ وضعیت در عراق آشفته است، داعش در حال ظهور مجدد در خاک این کشور است و در یکی دوماه گذشته حملاتی را هم علیه نیروهای عراقی ترتیب داده است. از آن سو  دولت در حال مذاکراتی با آمریکایی هاست تا وضعیت نیروهای نظامی این کشور در عراق را مشخص کند. از سویی دیگر ناآرامی های مشکوکی بار دیگر در این کشور آغاز شده که هنوز مشخص نیست منشاء آن کجاست و از سوی چه گروهی هدایت شده اند؟

عراق با چه مشکلات مهمی رو به روست؟

عراق با مشکلات زیادی دست و پنجه نرم می کند و کسی امیدوار نیست که در کوتاه مدت مشکلات در این کشور آسان شود. در حال حاضر اقتصاد این کشور به فساد آلوده بوده و درگیری های حزبی مانع از سیاست گذاری های درست است. از سوی دیگر زیرساخت های عراق برای کشوری که در بیش از سه دهه با جنگ و تحریم دست و پنجه نرم کرده، نابود شده است. عراق نیازمند برخی از سرمایه گذاری هاست و ناظران معتقدند که اگر الکاظمی بتواند محیطی را ایجاد کند که سرمایه گذاران به عراق نزدیک شوند، قدم بزرگی برداشته است. از سوی دیگر روابط ایران و آمریکا هم بر سیاست در بغداد موثر به حساب می آید. الکاظمی با هر دو طرف رابطه خوبی دارد. حالا مشخص شده که فواد حسین هم شخصی است که تلاش می کند به هر دو طرف نزدیک باشد. اگر موازنه و تعادلی در این زمینه شکل بگیرد، می تواند بغداد را که حالا خطر حضور داعش در آن دوباره جدی شده، در وضعیت بهتری قرار دهد.

در حال حاضر کشمکش در عراق سویه های گوناگونی گرفته است. آمریکایی ها با بهانه داعش تلاش دارند تا ماندن خود را در عراق تثبیت کنند. عربستان سعودی هم که هیچ وقت رابطه خوبی با بغداد نداشته به دنبال سرمایه گذاری در این کشور است تا سرش در این معاملات بی کلاه نماند. به گزارش العالم وعده‌هایی که سعودی‌ها پس از سال‌ها قطع روابط سیاسی، برای سرمایه‌گذاری در عراق می‌دهند؛ تاکنون به واقعیت تبدیل نشده و علی‌رغم تمامی تبلیغاتی که در جریان سفر عبدالامیر علاوی به ریاض صورت گرفت؛ این سفر به هیچ توافقنامه‌ای منجر نشد. به نوشته این رسانه عربستان سعودی پیش از این اعلام کرده بود که قصد سرمایه‌گذاری در ۵۰۰ هزار دونم (۵۰ هزار هکتار) از اراضی زراعی عراق را دارد. یا اینکه وعده ورود شرکت آرامکو به بازار سرمایه‌گذاری نفتی در عراق را داده بود. کمک یک میلیارد دلاری برای سرمایه‌گذاری و نیم میلیارد دلار برای حمایت از بخش صادرات عراق، دیگر وعده‌هایی هستند که هنوز محقق نشده است.

از سوی دیگر به نظر می رسد مذاکراتی که روز چهارشنبه گذشته بین آمریکا و عراق به صورت ویدئویی انجام گرفته، نتیجه چندانی در پی نداشته و دو طرف تنها مواضع خود را مطرح کرده اند. برخی معتقدند این مذاکرات تنها خریدن زمان برای عملی نشدن مصوبه پارلمان برای خروج آمریکایی هاست. در بغداد بخشی از گروه های سیاسی، به دنبال خروج کامل آمریکا از عراق هستند و معتقدند حضور نظامیان این کشور به امنیت کمکی نخواهد کرد و حتی به دنبال ریشه های حمایت ایالات متحده از نیروهای داعش و کمک به ظهور مجدد آن هستند. از سوی دیگر گروه هایی هم هستند که معتقدند ماندن آمریکاییها به صورت محدود در عراق می تواند جلوی گسترش نفوذ داعش را بگیرد. با این حال به نظر می رسد مذاکرات اخیر، برای هیچ کدام از طرفین سودی نداشته و راه گشا نبوده است.

ظهور داعش اما به یک نگرانی جدی تبدیل شده است. در هفته گذشته چهل نیروی این گروه تروریستی در استان دیاله دستگیر شده اند. با این وجود به نوشته المعلومه روز جمعه گروه تروریستی داعش، روستایی در شمال شرقی این استان را خمپاره باران کرده است. داعش روستای «ام الحنطه» در حومه شهر «جلولا» در ۶۰ کیلومتری شمال شرقی بعقوبه مرکز استان دیاله را با هفت گلوله خمپاره هدف قرار داد. بگلوله های خمپاره بدون وارد آمدن تلفات و خسارت در باغ های نزدیک روستا فرود آمده.

سخنگوی نیروهای مسلح عراق به تازگی تاکید کرده که مرزهای مشترک با سوریه تحت کنترل این نیروها قرار دارد. یحیی رسول در گفتگو با المیادین گفته است: نیروهای عراقی عملیاتی منحصر به فرد و پیشدستانه علیه گروه تروریستی داعش انجام داده اند و طی آن دستاوردهایی علیه داعش محقق کرده اند.  رسول در ادامه تاکید کرد: عراق به هیچ سرباز خارجی برای جنگیدن علیه تروریست نیاز ندارد و نیروهای عراقی قادر به حفظ حاکمیت عراق هستند. با این حال وزیرخارجه عراق که به تازگی به کابینه اضافه شده از بابت داعشی ها بسیار نگران تر است. به نوشته شفق‌نیوز، فؤاد حسین، وزیر خارجه عراق در گفت‌وگوی تلفنی که روز شنبه از سوی ارانکا گونزالس، وزیر خارجه اسپانیا برقرار شد، گفت که هماهنگی تلاش‌های بین‌المللی برای مقابله با گروه‌های تروریست داعش باید حائز اهمیت باشد چرا که به یک خطر جهانی بدل شده و همه کشورها را تهدید می‌کند. این خطر وجود دارد که تهدیدهای تروریستی داعش مجدد بازگردد و می‌تواند این تهدیدها به سایر کشورهای منطقه و اتحادیه اروپا هم کشیده شود.

چه خطراتی کابینه الکاظمی را تهدید می کند؟

در کابینه الکاظمی هم حرف و حدیث ها زیاد است. برخی معتقدند که نخست وزیر عراق برای انتخاب تعدادی از اعضای کابینه به گروه های سیاسی باج داده است و این ماجرا به مذاق بسیاری خوش نیامده است.

بسیاری امیدوار بودند که مصطفی الکاظمی بتواند یک کابینه تکنوکرات و موفق بسازد تا عراق را از بحران های فعلی بیرون بکشد. با این حال چنین امری در عراق به سادگی ممکن نیست. گروه های سیاسی به طور سنتی خود را دارای سهمی می بینند و انتظار دارد تا وقتی کسی را به نخست وزیر برای شرکت در کابینه معرفی می کنند، شاهد رای آوردن او باشند. نوری المالکی به تازگی پرده از یک راز برداشته است. او که قبلا نخست وزیر عراق بوده به افشای طرح توطئه علیه کابینه مصطفی الکاظمی دست زده و تاکید کرد که از شرکت در آن خودداری و از این کابینه حمایت کرده است. مالکی می گوید به آنها گفتم به کابینه فرصت دهید تا ببینیم چگونه عمل می‌کند آن زمان مسیر درست مخالفت را در پیش می‌گیریم نه اینکه دوباره به جنگ، آتش‌سوزی، انفجار، کشتارها و خرابکاری‌ها بازگردیم. به آنها اطلاع دادم اگر دولت توانست برخیزد، از آن حمایت خواهم کرد.

به نظر می رسد الکاظمی با دو گروه مخالف موجه است ، اولی کسانی هستند که معتقدند سهم کافی را از کابینه نبرده اند و خواهان تحت فشار قرار دادن نخست وزیر از طریق ترتیب دادن اعتراضات و... هستند و دومی گروه هایی هستند که می گویند این روزنامه نگار پیشین و سیاستمدار امروز، نتوانسته آنطور که باید و شاید علیه سهم خواهی ها بایستد. اما به نظر می رسد توطئه ای که نوری المالکی از آن حرف میزند، زیر سر گروه اول باشد.

محمد اخباری، کارشناس امور عراق در خصوص انتخاب اعضای جدید کابینه به خبرآنلاین گفت:«الان برای قضاوت در مورد میزان کار آمدی الکاظمی و کابینه اش زود است و باید کمی صبر کنیم تا ببینیم آنها قرار است با بحران هایی که در عراق وجود دارد، چه کنند. اگر الکاظمی بخواهد جو را در عراق آرام کند، تنها راهی که دارد این است که با همه گروه های عراقی همکاری کند. در سیاست عراق کنار گذاشتن هیچ یک از گروه های سیاسی و یا قومی و مذهبی ممکن نیست. طبیعتا هر گروهی هم علاقه مند است که نخست وزیر در راستای اهداف آنها قدم بردارد و این موضوع عجیبی نیست. حضور فواد حسین که مورد انتقاداتی قرار گرفته، ممکن است در شرایطی بیشتر به نفع کردها تمام شود. اما این حتمی و همیشگی نخواهد بود.به هر حال گروه های کردی هم جزوی از آن مملکت هستند و مانند دیگر گروه ها بر اساس تقسیم بندی هایی که وجود دارد، برخی مناسب را حق خودشان می دانند. در مجموع به نظر می رسد که روابط کردها با الکاظمی نسبتا حسنه و مثبت باشد. نخست وزیر عراق نسبت به دیگر گزینه ها و پیشینیان خود، توانسته تعادلی ایجاد کند و با گروه های سیاسی همکاری بهتری داشته باشد.» اخباری تاکید کرد:«اگر او تا این اندازه فرد مشکل سازی بود، خود پارلمان به نحوی او را رد می کرد تا طی رایزنی های بعدی فرد مناسب تری جایگزینش شود. اما دیدیم که مجلس عراق به کابینه ای که الکاظمی معرفی کرد رای داد. به هرحال طبیعی است که گروه هایی هم باشند که انتخاب این فرد را نپسندند اما عملکرد کلی او در ماه های آینده روشن خواهد شد و آن زمان می شود قضاوت بهتری کرد.»

23 / 312 310

کد خبر 1398760

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 11 =