تامین‌ اجتماعی ورشکسته می‌شود؟/ هیچ بازنشسته‌ای حاضر نیست ۶ ماه حقوق نگیرد

ایلنا نوشت: هیچ بازنشسته‌ای مایل نیست که ۶ ماه حقوق دریافت نکند تا بالاخره دولت بار مالی آن را متقبل شود. از این جهت اهمیت دارد که سازمان تامین اجتماعی، بیش از این، خط ریزش منابع را رد نکند و مجدد به پشت آن بازگردد.

«سازمان تامین اجتماعی ورشکسته هست یا نیست؟» «سازمان تامین اجتماعی ورشکسته می‌شود یا نمی‌شود؟»؛ این پرسش‌ها روی چند بار بر صفحه‌ی ذهن کسانی که هست و نیست معیشتی خود را به تعهدات بیمه‌ای سازمان گره زده‌اند، می‌نشینند؛ آنچنان که «وضعیت سازمان تامین اجتماعی چه می‌شود؟» نزد کاربران فضای مجازی که هر روز ده‌ها پرسش دیگر را هم جستجو می‌کنند، جایگاه خاصی دارد؛ البته نگرانی از وضعیت «صندوق‌های بازنشستگی» تنها مربوط به ایران نیست و در سایر کشورها هم چنین پرسش‌هایی به اذهان مشترکان صندوق‌ها وارد می‌شوند.

حتی اگر ورشکستگی هم در کار باشد، نباید از یاد برد که صندوق‌ها نهادهایی هستند که به صورت «بین‌النسلی» نقطه تحرک و پویایی خود را پیدا می‌کنند. این به معنای آن است که پایداری یک صندوق به وضعیت درآمدی مشترکان، حفظ اشتغال، تولید جمعیت جوان آماده ورود به بازار کار، بالا رفتن نرخ موالید، تسهیل فضای کسب و کار و… برمی‌گردد. اگر این ساختارها فرو ریزند، منابع صندوق‌ها از جمله تامین اجتماعی هم که به بیش از ۴۴ میلیون نفر خدمات می‌دهد، فرو می‌ریزد. 

حالا چنانچه ورق برگردد، صندوق‌ها مجدد می‌توانند تعهدات خود را بدون نیاز به استقراض تامین کنند. از این جهت به کار گرفتن واژه «ورشکستگی» برای توصیف وضعیت منابع و مصارف، چندان دقیق نیست. اساسا صندوق‌های بازنشستگی، بنگاه‌های اقتصادی محسوب نمی‌شوند که به دلیل زیاندهی و ناتوانی در پوشش هزینه‌های خود، به ورشکستگی برسند؛ بویژه اینکه صندوق‌ها یکسری تعهدات حاکمیتی را بر عهده دارند و برای دریافت حق اشتراک خود، از همان قدرت‌های قهری حاکمیت در  ستاندن مالیات و... برخوردارند. با همه این احوال، صندوق‌ها به سبب‌عدم تعادل منابع و مصارف خود می‌توانند، برخی تعهداتشان را به صورت موقت متوقف کنند و منابع لازم برای اجرای تعهدات خود را از دولت‌ها مطالبه کنند. 

کاهش تعداد بیمه پردازان تامین اجتماعی 

البته برای یک صندوق بانشستگی ایده‌آل‌ترین حالت، نسبت ۱۰ به ۱ است؛ یعنی ۱۰ بیمه‌پرداز به ازای ۱ مستمری‌بگیر؛ اما خوش منبع‌ترین صندوق بازنشستگی کشور، یعنی سازمان تامین اجتماعی، به نسبت ۴ به ۱ رسیده است؛ در واقع توان جذب بیمه شده در سازمان از حالت ایده‌آل ۲.۵ برابر فاصله دارد. قاعدتا با این وضعیت تامین اجتماعی توان پشتیبانی تعهدات خود را نخواهد داشت؛ ضمن اینکه ضریب پشتیبانی این صندوق در حال متمایل شدن به عدد ۳.۹ است و سال‌ها زمان می‌برد تا سازمان بتواند ضریب ۱۰ را احیا کند.

با این حال صندوق‌های دیگر از کمک دولت در فصل رفاه بودجه بهره‌مند می‌شوند. بطور مثال در لایحه بودجه سال ۱۴۰۱ بیش از ۵۰ درصد بودجه در نظر گرفته شده در فصل رفاه، تحت عنوان «کمک به صندوق‌های بازنشستگی» به صندوق‌های کشوری، لشکری و… به غیر از تامین اجتماعی اختصاص می‌یابد. این کمک رقمی در حدود ۲۰۰ هزار میلیارد تومان از مجموع بودجه بیش از ۳۰۰ هزار میلیارد تومانی فصل رفاه است. در واقع دولت از منابع لازم برای مبارزه با فقر و توانمندسازی اقشار محروم می‌زند و در شکم صندوق‌های بازنشستگی قرار می‌دهد تا عدم تعادل‌های آن‌ها را پوشش بدهد.

دریا در مقابل قطره

از این منظر حاکم ماندن مدیریت ناکارآمد و سیاسی بر صندوق‌ها، بیش از همه صندوق مستقل تامین اجتماعی را در مسیرِ سخت قرار می‌دهد؛ بویژه اینکه دولت‌ها به پرداخت منظم بدهی خود به سازمان و البته بروزرسانی نرخ آن، عادت ندارند. به همین دلیل حجم بدهی دولت به سازمان تامین اجتماعی به حدود ۴۰۰ هزار میلیارد تومان رسیده و در سال آینده هم به رقم بی‌سابقه ۵۰۰ هزار میلیارد تومان می‌رسد؛ البته طلب حسابرسی شده سازمان رقمی در حدود ۲۰۰ هزار میلیارد تومان است که در نتیجه تقریبا تا ۲ برابر آن حسابرسی و بروزرسانی نشده است. 

ورود کمیسیون تلفیق به بودجه ۱۴۰۱

با توجه به اینکه دولت در لایحه بودجه سال ۱۴۰۱ ردیفی را از بابت بدهی انباشته خود به سازمان تامین اجتماعی درنظر نگرفته است، کمیسیون تلفیق بودجه ۱۴۰۱ وارد کار شد. از سوی کمیسیون تلفیق اینطور اعلام شده که ۹۰ هزار میلیارد تومان از بابت مطالبات سازمان در لایحه بودجه در نظر گرفته شده است؛ البته مصوبه کمیسیون تلفیق تا پیش از تصویب در صحن علنی مجلس در متن نهایی لایحه بودجه نمی‌نشیند و پرداخت بدهی دولت به سادگی هم انجام نمی‌شود؛ بویژه اگر پای واگذاری شرکت‌های مشمول اصل ۴۴ قانون اساسی از این بابت در میان باشد؛ مانند ۳۲ هزار میلیارد سال گذشته که تازه در ماه پایانی سال به سازمان واگذار شد. 

مصارف سال ۱۴۰۱ سازمان تامین اجتماعی 

این در حالی است که سازمان سال آینده در هر ماه رقمی در حدود ۱۰ تا ۱۱ هزار میلیارد تومان کسری در تامینِ مصارف خود را دارد. درهمین حال، تنها رقمی بالغ بر ۱۵۰ هزار میلیارد تومان شاملِ ۳۰ هزار میلیارد تومان بابت سهم ۳ درصدی دولت در حق بیمه‌های کارگران (ماده ۲۸ قانون تامین اجتماعی)، ۷۸ هزار میلیارد تومان بابت اجرای متناسب‌سازی و حدود ۴۱ هزار میلیارد تومان بابت اجرای ۲۶ قانون بیمه‌ای که تامین منابع آن باید در تعهد دولت و بیمه‌شدگان (اقشار خالص) مصارف ایجاد می‌شود که این مصارف هم بر سر جمع تعهدات سازمان تامین اجتماعی قرار می‌گیرند. به هر ترتیب؛ چنانچه برای سازمان فکری نشود و سایر صندوق‌ها هم خود را در این ۹۰ هزار میلیارد تومان شریک کنند، سازمان در مسیر سخت غیرقابل بازگشت قرار می‌گیرد. 

سهم صفر مطالبات در بودجه  ۱۴۰۱ 

علی اصغر عنابستانی (عضو کمیسیون اجتماعی مجلس) در مورد نگرانی‌هایی که از بابت سازمان تامین اجتماعی به وجود آمده است، گفت: «سازمان تامین اجتماعی مطالبات معوقی را از دولت دارد؛ مطالباتی که سال‌هاست معوق مانده و دولت‌های مختلف هر سال یک عدد اندکی از آن را می‌بینند و همین گونه روی هم می‌ماند و انبار می‌شود. یکسری مطالبات جاری هم هست که به سهم ۳ درصدی دولت از حق بیمه کارگران برمی‌گردد. دولت مکلف به پرداخت این ۳ درصد است که به نظر من از همان ابتدای تاسیس سازمان تا امروز، پرداخت نشده است و جزء مطالبات سازمان می‌آید. یکسری بیمه‌های تکلیفی هم هست که قانونگذار در برهه‌های مختلف تامین منابع آن را برای دولت تکلیف کرده است؛ مانند بیمه رانندگان تاکسی.» 

وی افزود: «همه اینها به مطالبات تامین اجتماعی از دولت تبدیل می‌شوند. اگر این مطالبات پرداخت نشوند، می‌توانند تامین اجتماعی را با مشکلات جدی مواجه کنند. تامین اجتماعی صندوقی است که از محل حق بیمه‌ها به بازنشستگانش مستمری می‌پردازد. طبیعی است که اگر سازمان بابت این تعهدات به شکل حق بیمه، پرداخت بدهی دولت و… دریافتی نداشته باشد، قادر به پوشش آن‌ها نخواهد بود. در این شرایط، طبیعی است که این صندوق دچار مشکل شود. از طرفی هر سال در بودجه پرداخت مطالبات تامین اجتماعی با تهاتر اموال دولت، سهام شرکت‌ها و… پیش‌بینی می‌شد اما در لایحه بودجه سال آینده، دولت هیچ عددی را برای تامین اجتماعی به عنوان رد مطالبات پیش‌بینی نکرده است.» 

عنابستانی تصریح کرد: «با این حال، کمیسیون تلفیق عددی را از این بابت در نظر گرفته تا در تعهدات دولت قرار گیرد اما از آنجا که صندوق‌های کشوری و لشکری هم تعهداتی را دارند و در بودجه سهیم هستند، نتیجه می‌تواند این شود که دست سازمان تامین اجتماعی خالی بماند و سهم ۹۰ هزار میلیاردی که در کمیسیون تلفیق تصویب شده، کاهش می یابد. روی همین حساب، از این پول، هیچ چیزی به دست سازمان تامین اجتماعی نمی‌رسد. در این شرایط، باید بودجه‌ای را مثل هر سال به صورت یک عدد اختصاصی برای تامین اجتماعی و مطالباتش در بودجه سال آینده تدارک ببینند؛ البته با اختصاص بودجه هم مشکلات سازمان تامین اجتماعی حل نمی‌شود و حتما باید اصلاحات ساختاری مانند افزایش سن بازنشستگی و حذف بازنشستگی‌های زودتر از موعد، انجام شوند.» 

لزوم تعیین عدد ویژه و خاص برای تامین اجتماعی

به گفته این عضو کمیسیون اجتماعی مجلس در این شرایط سازمان تامین اجتماعی دچار مشکل می‌شود و نسبت منابع و مصارفش به سمت منفی شدن پیش می‌رود. وی توصیه می‌کند که دولت‌ها باید مراقب وضعیت سازمان تامین اجتماعی باشند؛ در حالی که به گفته‌ی وی «از آنچه که در کمیسیون تلفیق دیده شده، هیچ چیزی به دست سازمان نمی‌رسد». به همین دلیل وی به کمیسیون تلفیق و نمایندگان مجلس توصیه می‌کند که یک عدد ویژه و خاصی به عنوان بدهی دولت به سازمان تامین اجتماعی در بودجه دیده شود.

۲۲۳۲۲۵

کد خبر 1597732

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
5 + 6 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 37
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • IR ۰۹:۳۵ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
    11 77
    دلم خنک شد
    • IR ۱۱:۳۸ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
      95 0
      خدا لعنت کند با سر مایه کار گر چه کردند
    • IR ۱۲:۰۴ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
      92 6
      دولت انقدر ب کارمندانومدیرانش بودجه و حقوقهای غیرعقلانی پرداخت کرده،نمونه اخرش چانه زنی بدهی230میلیاردتومنی ویلموتس هست ک میخان بردارند صندوق بازنشستگی تماموکمالش برا کارگرانه ن کارمندانودولتیها
    • IR ۱۵:۵۸ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
      16 0
      چرا ورشکسته؟! این همه شرکت و نیروگاه و ... با قیمت پایین خریدن
  • کارن IR ۱۰:۳۸ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
    124 3
    من تعجب میکنم این شرکتهای عریض و طویل شستا چی میکنن؟ اگر سوددهی ندارن چرا واگذار نمیشن به بخش خصوصی و از پولش دولت کمی سهام پتروشیمی به تامین اجتماعی بده که معلوم بشه چقدر درامد داره و سود انباشتش دوباره سرمایه گذاری بشه ..آخه منم که ماهی کلی پول به تامین اجتماعی میدم چرا نباید امنیت روانی داشته باشم که 10 سال دیگه که بازنشسته شدم گرسنه نمونم ... خداییش یکم مدیریت داشته باشید..این چیزا که دیگه به تحریمهای آمریکا ربط نداره ...
  • IR ۱۰:۵۴ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
    22 50
    همیشه شعبون یکدفعه رمصون
  • فرهاد IR ۱۱:۵۹ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
    84 0
    اخه یعنی چی بازنشسته شش ماه حقوق نگیرد اخه چرا و به چه دلیل
  • مشیری IR ۱۲:۰۵ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
    15 3
    سه شرکت را در نظر بگیرید در شرکت اول کارگران حقوق بالا ، اضافه کار و مزایای بیشتری دریافت میکنند و ما به ازای آن بیمه بیشتری پرداخت میکنند و شرکت دوم حقوق و مزایای وزارت کاری میدهد اما برای پرسنل در شرف بازنشستگی این امکان را فراهم آورده که خود پرسنل شخصا مازادی بابت بیمه از حقوقشان کسر گردد و شرکت سوم اصلا اضافه کار نداشته و یا ساعات اضافه کار را در لیست بیمه رد نمی‌کند حال این سه گروه پس از بازنشستگی قطعا حقوق یکسانی نخواهند گرفت ، به نظر شما چه باید کرد تا اختلاف طبقاتی بازنشستگان به حداقل برسد ؟ راهکار چیست ؟ من پیشنهاد میکنم ساعات اضافه کار فقط در افزایش سابقه بازنشستگی میبایست اثر گذار باشد و مبلغ آن تأثیری در حقوق نداشته باشد بعنوان مثال اگر در طی دو سه سال آخر شخصی جمعا ۱۸۰۰ ساعت اضافه کار داشت معادل آن به روز محاسبه شود و به سابقه افزوده شود با این روش هم فرصت شغلی برای جوانان پیش میاد و هم به نفع شرکت بیمه می‌باشد ، کلا برد برد می‌باشد ضمن اینکه حقوق شاغلین هم به لحاظ افزایش سابقه نهایتا تا ۳۵ سال سابقه بیشتر خواهد شد
  • IR ۱۲:۲۷ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
    70 8
    تامین اجتماعی اینقدر پول خور داره باید ورشکسته بشه
  • IR ۱۲:۵۴ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
    75 3
    اونایی که میگن دلم خنک شد یا یه بارم رمضون کوته فکرای بخیل بی دست وپا وعقده ای هستن که کاش از مملکت حذف میشدن شاید حال دلمون بهتر میشد اینقده عقل ندارن که بفهمن چه فاجعه ای رخ میده اگر سازمان ورشکست بشه و بیشتر جمعیت سالمند آینده که الان دارن بالاجبار حق بیمه میدن با چه بدبختی وفقری روبرو میشن که باعث تاسفه !!!
  • IR ۱۲:۵۴ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
    71 0
    باید حق بیمه ای که قبلا پرداخت کرده ایم حالا از آن باید حقوقمان بدهند زورشان میاد
  • سعید IR ۱۲:۵۷ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
    51 1
    اینها‌همه‌فیلمشونه‌بابا
  • IR ۱۲:۵۸ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
    97 1
    سازمان تامین پولدارترین سازمانه فیلم بازی نکنید بازنشسته هارو میخایید بترسونید تا همسان نخواهند کارگرا هم حقوق زیاد نخان لعنت بر شما هزار جور مقاله می نویسید تا یک میلیون حقوق اضافه بشه ده برابرش گرانی بشه باز همون آش و همون کاسه
  • IR ۱۳:۰۰ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
    9 25
    بعضی شرکتها دوسال آخر را آنقدر سقف اضافه کاری را باز نگه می دارند که حقوق دریافتی موقع باز نشستگی نجومی شود باید این اختلاف برداشته شود طبق قانون کار محاسبه شود چون بعدا اختلاف حقوقی باز نشسته ها خیلی زیاد می شود
  • IR ۱۳:۰۵ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
    20 2
    بازنشسته در کرونادبیچاره شدن دیگه بهونتون چیه؟
  • جانباز DE ۱۳:۰۶ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
    53 2
    همین الانشم موندیم گرسنه.حقوق ما کفاف ده روز را میده.مگرحقوق تامین اجتماعی را دولت میده.
  • IR ۱۳:۰۹ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
    36 1
    بی عرضه گی دولت ها ی گذشته و دولت کنونی گردن باز نشسته های درمانده افتاده ودولتها از جیب این قشر مظلوم به صندوقهای دیگه کمک میکنند و حقوق های انها را نجومی میکند باید بدانید این افزایش حقوق ها حرام است و ما بازنشسته ها رضایت نداریم خود دانید
  • شیرزاد IR ۱۳:۱۵ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
    6 20
    باسلام و ارادت خدمت ملت شریف و بزرگ ایران...باتشکر از مسیولین صندوق بیمه بازنشستگی تامین اجتماعی و درود بر آقای عنابستانی گرامی...چرا دولت به صندوق بیمه تامین اجتماعی بی مهری نموده وار خود نمی‌داند.این صندوق بیش از نصف جمعیت ایران را تحت پوشش قرارداده است.جناب عنابستانی لطف کنید در مجلس بیشترین فشاررابردولت بیاورید تا بفهمد ما بازنشستگان تامین اجتماعی جزلاینفک مردم ایران هستیم.باتشکر
  • مهرداد IR ۱۳:۱۷ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
    23 1
    وقتی که بازنشسته رو برگشت به کار میزنید در حالیکه حقوق میگیره و بیمه نمیده، وقتی که پیران صندلی ها رو آزاد نمیکنند، تولید کار نداریم و بعد از سی سال پرداخت بیمه هیچ چیز عاید بیمه شدگان نمیشه که رقبتی به پرداخت بیمه داشته باشند، چه توقعی دارید که به این مشکلات منتهی نشه
  • كاپلو IR ۱۳:۲۴ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
    41 1
    كافيه فقط دولت بدهي هاي خودش را به سازمان بدهد و اينجا را حياط خلوت بيكاره ها و نور چشمي هاي خودش نكند.
  • راضیه خدابنده IR ۱۳:۳۸ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
    25 0
    باسلام چرا باید دولت بدهکاری چندین سال اشو به تامین اجتماعی نده که الان تن بازنشسته ها وشما بلرزنید
  • yaser IR ۱۳:۴۱ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
    24 0
    دم عید که میشه این شایعه ها شروع میشه دورتر حقوق زیاد نکنن.
  • yaser IR ۱۳:۴۳ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
    23 0
    دم عید شد بخاطر یه مقدار حقوق بالا تره شایعات شروع شد
  • بهروز IR ۱۴:۰۴ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
    14 2
    ازکجا بخورن همین حقوق که مدین تا ۱۵ تمامه
  • IR ۱۴:۱۰ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
    7 1
    باشه
  • IR ۱۴:۱۲ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
    18 0
    ورشکسته نشده پول کارگران که داده به مفت خورا پس بگیره
  • IR ۱۴:۳۳ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
    13 2
    خدا جای حق نشسته
  • IR ۱۴:۴۴ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
    6 2
    بی خیال بایا
  • نادری IR ۱۴:۴۵ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
    26 0
    ۳۲ سال پول تو بانک گذاشته بودم الان ۳ تا خونه میخریدم زمانی که از حقوق بنده ماهی ۲ میلیون بیمه ومالیات کم میشود کجا می رود جلوی دزدی های مسولین وآن پولهای که به ریاست جمهوری مثل احمدی نژاد را دادند برگرداند درست میشود
  • IR ۱۴:۴۶ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
    19 0
    خودتون ۱ روز میتونید بدون پول دوام بیارید
  • IR ۱۴:۵۸ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
    7 5
    خداوند هرچه زودتر، تامین اجتماعی ورشکست شود چون، حیاط خلوت دولت شده
  • بیگی IR ۱۵:۰۲ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
    26 0
    چرا انزمان پولهای چند صد میلیاردی از صندوق برداشت میکردند و از جیب ما فضل وبخشش
  • رضایوسفی IR ۱۵:۰۷ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
    15 0
    خواهشمندم به مسولین حقوق نجومی بگیربفرمایدتا۶ماه حقوق نگیردحقوق بازنشستگان تامین اجتماعی که سه میلیون هفصدهزارتومان است
  • مهدی IR ۱۵:۱۷ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
    16 1
    تامین اجتماعب سی سال گرفت خورد ااان زورش میاد پس بده
  • رضا IR ۱۵:۲۳ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
    9 0
    دولت بدهیش را به تامین اجتماعی پرداخت کند ، کمک کردن بهش پیشکش
  • IR ۱۵:۴۳ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
    8 2
    اگر میخواهید سن بازنشستگی را بالا ببرید این کار را بکنید چرا داستان سرایی میکنید منابع درآمدی تامین اجتماعی از شرکت ها بیمارستان ها و هزاران هزار منابع ملکی خوده تأمین اجتماعی است و مقداری هم حق پرداخت بیمه افراد تحت پوشش
  • IR ۱۵:۴۴ - ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
    7 0
    متاسفانه سازمان تامین اجتماعی دولت ویکسری ارگانهای بی مسولیت امدن تمام درامدزادیی گرفتند وپس ندادن ورشکست کردن چشم دولت کور باید تا اخر قرون پرداخت کند