سید ابوالحسن مختاباد

 اول مهر روز تولد استاد شجریان است،در نوشته زیر سعی کرده‌ام از زاویه‌ای نسبتا متفاوت و به بهانه این روز یادداشتی درباره استاد شجریان و استاد هوشنگ ابتهاج سایه بنویسم. چهره‌آی که شجریان بسیار کم از او سخن می‌گوید.

 در میان تمامی کسانی که در شکل‌گیری و برآمدن نیکوی شخصیت هنری و اجتماعی استاد شجریان سهمی جدی داشته‌اند،نام سه کس بیش از همه به ذهن می‌آید، نورعلی‌خان برومند، جهانسوز دادبه و هوشنگ ابتهاج سایه.

 استاد شجریان در گفت وگوی تفضیلی خود در کتاب رازمانا درباره دو چهره‌ نخست ،یعنی مرحوم برومند و مرحوم دادبه حق مطلب را به نوعی ادا کرده‌اند و از سجایای اخلاقی و ویژگی‌های شخصیتی و البته طراز و استاندارد هنری این بزرگان سخن‌‍گفته‌اند، اما نگارنده در کمتر سخن و گفت‌وگویی(از جمله در همین کتاب راز مانا) مشاهده کرده است که استاد از آقای سایه سخن بگویند. این نکته را نه از بابت این می‌گویم که چهره‌ای همانند سایه نیاز به تعریف و تمجید استاد شجریان و دیگران دارد، قد و اندازه و قیمت این شاعر و ادب‌پژوه توانمند به اندازه‌ای است که هر کسی از او و کارش تعریف کند،قدر و قیمت خود را افزوده است و نه شان و منزلت بزرگی چون سایه را.

 سخن و تعریض من از این بابت است که نسل امروزین ما از تلاشی که استاد سایه در شکل‌دهی و انسجام بخشی به موسیقی جدی و هنری ایران داشت، چندان آگاهی ندارد و وظیفه بزرگانی چون شجریان است که این معرفی را صورت دهند. مختصر بگویم که اگر استاد سایه در سال‌های ابتدایی دهه پنجاه بخش موسیقی رادیو را بر عهده نمی‌گرفت و به عنوان مدیری آگاه،‌خبیر و از همه مهمتر دلسوز و آشنا به ظرایف کار،مدیریت‌و نظارتی کارآمد را بر رفتار هنری و اجتماعی هنرمندانی چون لطفی،شجریان،علیزاده، مشکاتیان، شکارچی و ... اعمال نمی‌کرد، به قطع و یقین ما محصولاتی چون گل‌های ایرانی و آثار درخشان گروه چاووش،و البته این درخت پربار و جدی موسیقی هنری ایران را در چنته تاریخ موسیقی ایران نداشتیم. او مردی بود که افق‌گشایی می‌کرد و رود‌خانه‌سازبود تا دیگران در آن شنا کنند و خود را به ساحل سلامت هنری و فرهنگی برسانند.

 آثاری که از گل‌های ایرانی، و آلبوم‌های چاووش به جای مانده خود سرفصل تازه‌ و نوینی را در موسیقی جدی هنری گشود.

 از قرار استاد سایه شعری هم به استاد شجریان تقدیم کردند درکتاب سیاه مشق آن را آورده و بر پیشانی شعر نوشته«برای محمدرضا شجریان» البته تاریخ این شعر مشخص نیست ،اما به قطع و یقین به سال‌های بعد از دهه شصت باز می‌گردد و صراحت و صداقت نهفته در آن گویای بسیاری از نکاتی است که شاید در این نوشته نتوان به همه وجوه آن اشاره کرد.

 این شعر در صفحه 219کتاب سیاه‌مشق‌آمده است که از سوی نشر کارنامه به بازار کتاب عرضه شده است با این مطلع :

 رفتی ای جان و ندانیم که جای تو کجاست

 و دوبیتی که تقریبا سخن دل استاد سایه است:

چه شد آن مهر و وفایی که من آموختمت

عهد ما با تو نه این بود،وفای تو کجاست

 گرچه مشاطه‌حسنت به صد‌آیین‌آراست

صنما آینه عیب‌نمای تو کجاست؟

5757

کد خبر 174944

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
3 + 9 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 9
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • مهدی IR ۱۶:۵۴ - ۱۳۹۰/۰۷/۰۲
    8 2
    به مناسبت تولد استاد بود؟؟؟!! الان اقای مختاباد خواستند تولد استاد رو تبریک بگن؟یا زیر سوال ببرن ایشونو؟
  • بدون نام IR ۱۹:۰۰ - ۱۳۹۰/۰۷/۰۲
    10 0
    استادشجريان واستادهوشنگ ابتهاج(سايه)ازگنجينه هاي باارزش وبزرگ اين ملت هستند خدايابه سلامت دارشان
  • بدون نام IR ۱۹:۲۱ - ۱۳۹۰/۰۷/۰۲
    3 30
    حیف لقب استاد نیست، که به آقای شجریان می دید؟ استاد برازنده ی شخصیتی چون سایه است که اشعاری چنان که دانید! می گوید. نه آقای شجریانی که نهایتاً همان اشعار را چه چه میزند! لطفاً لقب استادی را انقدر سخاوتمندانه خرج نکنید
    • بی نام A1 ۱۴:۱۳ - ۱۳۹۴/۰۵/۱۵
      2 0
      ای امان از دست صرافان گوهر ناشناس ، هر زمان خرمهره را با در برابر می کنند. از دید شما شعر هنر است ولی موسیقی و آواز نیست ، ولی اگه شجریان و امثال اون نبودن ، مردم تعداد زیادی از شعر بزرگان و بخصوص معاصران همچون سایه رو نمی شناختند ، آیا شما تصنیف سپیده سایه را با صدای شجریان نشناختید ؟
  • بدون نام AU ۲۱:۱۱ - ۱۳۹۰/۰۷/۰۲
    11 2
    استاد شجریان در دل همه جا دارد و بی نظیر و بدیل و دور از این گونه طعنه ها است. با این مطالب نمی توان سعی در وارد کردن کوچکترین خدشه ای بر شخصیت والای این عزیز نمود. زهی خیال باطل و سعی بیهوده!
  • يك اهل موسيقي IR ۰۰:۵۹ - ۱۳۹۰/۰۷/۰۳
    5 3
    دوستان دقت كنند كه نوشته أقاي مختاباد بسيار ظريف و هنرمندانه خواسته يك بخشي از رفتارهاي استاد و روابطي كه در پشت پرده اهالي موسيقي قرار دارد را نقد كند
  • يك اهل موسيقي IR ۰۱:۳۵ - ۱۳۹۰/۰۷/۰۳
    7 4
    جداي از شخصيت اجتماعي استاد شجريان كه بسيار به آن احترام مي‌گذاريم بايد قبول كنيم كه ايشان هم يك انسان است و در روابط خود با ديگران با همين نگاه زميني نظر مي‌كنند و امكان دارد بر آن ايراداتي هم وارد باشد
  • نا شناس IR ۱۸:۰۶ - ۱۳۹۰/۰۷/۰۶
    11 3
    استاد شجریان در قله موسیقی ایران جای دارند و خواهند داشت خواهشا شما دیگه خرابشون نکنید. خیلی مونده بعضیا به ایشون برسند
  • کوچک RO ۰۸:۱۴ - ۱۳۹۴/۰۷/۱۵
    0 0
    ... استاد ابتهاج سالهاست توی دوسلدورف ساکنن و هرگاه استاد شجریان توری برگزار میکنن یا به هر دلیلی گذرشون به اروپا میافته حتما و حتما به ایشون سری میزنن. نمونه اش آخرین سری اسفند 93 بود که ایشون به دیدار استاد سایه رفتن. در خصوص این شعر هم که همه میدونن مربوط به دهه شصته و استاد شجریان قرار بود برند منزل سایه و بنا بدلیلی چند ساغتی تاخیر داشتن و در همون زمان این شعر رو برای جناب شجریان سرودند...