۰ نفر
۲۰ آذر ۱۳۹۰ - ۰۹:۵۴

تهران امروز نوشت:

عبدالرضا کاهانی فیلمساز جوان اما مشهوری است. آخرین فیلمی که ساخته، «اسب حیوان نجیبی است» پس از کش‌وقوس‌های زیاد بالاخره از اول این هفته در سینماهای کشور اکران شده است. اگر کارنامه این فیلمساز جوان را بررسی کنیم به نکات جالبی می‌رسیم.


کاهانی متولد سال 1352 در نیشابور و فارغ‌التحصیل رشته بازیگری از دانشگاه آزاد و فوق لیسانس کارگردانی تئاتر است که البته آن را نیمه‌کاره رها کرد. سال 1380 با نوشتن فیلمنامه‌ «سفر به شرق» ساخته سید مهدی برقعی وارد سینما شد.


دو سال بعد از «سفر به شرق»، اولین فیلم خودش، مستند «باد به دستان» را ساخت. سوژه این فیلم مستند به فضاهای فانتزی ذهن کاهانی؛ که بعدها در فیلم‌های داستانی‌اش خودش را نشان می‌دهد، نزدیک است.


حیف که اولین فیلم داستانی کاهانی در مرحله فنی متوقف شد وگرنه امروز ترکیب این کارگردان جوان محبوب با بازیگر ستاره سینمای ایران، حامد بهداد چقدر مورد توجه قرار می‌گرفت. «رقص با ماه» (1384) سوژه جنجالی هم داشت: «جوانی نابینا به نام هاشم از راه حضور در مهمانی‌ها و سرگرم کردن مردم گذران زندگی می‌کند.» از همین اولین فیلم کاهانی معلوم شد این جوان فیلمساز به دنبال سوژه‌های نو و احیانا جنجال برانگیز است. نکته‌ای که به ذهن می‌رسد این است که اگر «رقص با ماه» به پایان می‌رسید، مجوز نمایش می‌گرفت یا به فهرست فیلم‌های مشکل‌دار کاهانی اضافه می‌شد؟


«آدم» که برای اولین‌بار در جشنواره فجر به نمایش درآمد، نام کاهانی را به عنوان یک فیلمساز جوان و آینده‌دار بین منتقدان مطرح ساخت. همچنین اولین همکاری کاهانی با حسین مهکام، فیلمنامه‌نویس‌، در این فیلم بود که بعدها موفقیت‌های زیادی را با هم رقم زدند. دومین همکاری حامد بهداد با کاهانی هم در این فیلم رقم خورد.


فیلم داستان زندگی مردم عیش‌آباد را روایت می‌کند،‌ روستایی که 20 سال است کسی در آن نمرده. شغل تمام اهالی به دلیل فقدان آب،‌ نوازندگی است. شخصی به نام آدم در روستای عیش آباد حضور دارد که تفکرات شادزیستن مردمان روستا، برگرفته از روحیه اوست. «آدم» از لحاظ ریتم و کارگردانی فیلم چندان مطرحی نبود اما سوژه جالب و ذهن خلاق کاهانی توانست نظر منتقدان را کم و بیش جلب کند.

فیلمی که بعد از جشنواره توقیف شد و هیچ‌گاه به نمایش درنیامد. اما جالب است که بعد از شهرت یافتن کاهانی به عنوان یکی از فیلمسازان مهم سینمای ما، همین چندی پیش فیلم وارد شبکه نمایش خانگی شد. موردی که با اعتراض عجیب کاهانی روبه‌رو شد.


«آن‌جا» را خیلی‌ها بهترین فیلم کاهانی می‌دانند. فیلمی که مثل «آدم» به نمایش درنیامد و به همین دلیل هم زیاد دیده نشد اما جالب است که با همان اکران‌های جشنواره فجر، طرفداران زیادی دارد. رمز موفقیت کاهانی چیست که برای دومین فیلم به نمایش درنیامده‌اش چنان شهرتی کسب کرد که وقتی «بیست» به نمایش درآمد، همه منتظر دیدن فیلمی از عبدالرضا کاهانی بودند؟! هوش کاهانی در بهر‌ه‌گیری از سوژه‌های خاص و کار نشده با ساختارهای فیلمنامه‌‌ای تازه و البته جسارتش در به کارگیری فرمی که خودش دوست دارد، احتمالا دلایل حاشیه‌های موفق فیلم‌های کاهانی بودند.

سال بعد اما کاهانی از نمایش و نقدهای فیلم قبلی‌ درس گرفت و «هیچ» را ساخت که فیلم خوبی بود اما متاسفانه انگار نام کاهانی با حاشیه و جنجال گره خورده باشد،‌ اما و اگرهای زیادی سر نمایش «هیچ» در جشنواره و بعد برای اکرانش به پا شد. هر چند فیلم اکران شد ولی باز هم نام کاهانی را وارد حاشیه‌های جنجالی کرد. فیلمساز جوان ما با «هیچ» به اوج شهرت و محبوبیت رسید، اما نامش در فهرست کارگردان‌هایی ثبت شد که فیلم‌هایش همیشه در مرز بین نمایش یا توقیف هستند.


«اسب حیوان نجیبی است» هم، که این روزها به عنوان آخرین اثر کاهانی روی پرده سینماهاست، حاشیه‌هایی مشابه «هیچ» داشت. کاهانی در جشنواره سال قبل نامه تندی خطاب به سجادپور نوشت و اظهار داشت که فیلمش را فقط در صورتی برای گرمتر کردن جشنواره فجر ارائه می‌دهد که حتی یک فریم از آن هم حذف نشود و اینکه می‌توانند فیلم را در جشنواره، در هر بخشی که دوست داشتند نمایش بدهند اما پروانه نمایش فیلم باید صادر شود.


اما با وجود همه این شرط‌ و شروط‌ها، یک‌سالی طول کشید تا مجوز اکران «اسب حیوان نجیبی است» صادر شود و این روزها بر پرده سینما رود. فیلمی که برخی آن را تنها تجربه و یا بهترین تجربه ابزورد سینمای ایران می‌دانند. «اسب حیوان نجیبی است» هم بالاخره به نمایش درآمد اما این وسط یک نکته جالب می‌ماند که نیاز به بررسی دارد.


این حاشیه‌هایی که برای فیلم‌های کاهانی ایجاد می‌شود، درنهایت به نفع چه کسی تمام می‌شود؟امروز دیگر کاهانی به عنوان یک فیلمساز مهم شناخته می‌شود. منتقدان هم که بالاخره فرصت تماشای فیلم‌هایش را خواهند یافت. اما به نمایش درنیامدن فیلم‌هایش یا حاشیه درست کردن برای آنها، این خطر را ایجاد می‌کند که کاهانی فقط در معرض قضاوت عده‌ای محدود قرار بگیرد و طرفدارانش هم از روی احساسات، با خودش و آثارش برخورد کنند.


هرچند با همین جنجال‌ها شهرتش در ایران و احتمالا بقیه دنیا بیشتر شود، اما قضاوت‌های نادرست ناشی از آن می‌تواند یک فیلمساز خوب را به یک کارگردان بد تبدیل کند. خود کاهانی هم آنقدر باهوش هست که شهرت به این قیمت را نخواهد.

57301

کد خبر 188761

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 2 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 1
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • بدون نام IR ۲۲:۳۰ - ۱۳۹۰/۰۹/۲۴
    2 9
    خدا وکیلی اسب .... خیلی فیلم جالبی نبودش. بد نبودا ولی اونجوری که میگفتن نبود.