سیدمحمد هاشمی

بر اساس اصل 113 قانون اساسی «پس از مقام رهبری رییس جمهور عالیترین مقام رسمی کشور است». بر اساس اصل 58 همین قانون نیز مصوبات مجلس برای اجرا به قوه مجریه ارجاع می​شود. اما بر اساس اصل 138 قانون اساسی نیز « تصویب‏نامه‏ها و آیین‏نامه‏های دولت و مصوبات کمیسیونهای آن‏، ضمن ابلاغ برای اجرا به اطلاع رییس مجلس شورای اسلامی می‌رسد تا در صورتی که آنها را بر خلاف قوانین بیابد با ذکر دلیل برای تجدید نظر به هیأت وزیران بفرستند.»
از این رو قوانین پس از آنکه برای اجرا به دولت ابلاغ می​شوند، رئیس مجلس بر اساس اصل 138 قانون اساسی، «نظارت پیشینی» بر حسن اجرای قوانین دارد و چنانچه آیین نامه​های اجرایی دولت را مغایر با مصوبات مجلس بداند، می​تواند به دولت تذکر داده و حتی بر اساس قانون عادی - قانون نحوه اجرای اصول 58 و 138 قانون اساسی - مانع از اجرای آن شود.
بر اساس اصل 173 قانون اساسی نیز دیوان عدالت اداری «نظارت پسینی» بر اجرای قوانین از سوی دولت دارد. در این اصل آمده است که «به منظور رسیدگی به شکایات، تظلمات و اعتراضات مردم نسبت به مأمورین یا واحدها با آیین‏نامه‏های دولتی و احقاق حقوق آنها، دیوانی به نام "دیوان عدالت اداری" زیر نظر رییس قوه قضاییه تأسیس می‌گردد. حدود اختیارات و نحوه عمل این دیوان را قانون تعیین می‌کند.»
اما در هیچ یک از اصول فوق الذکر نیامده است که دولت حق ابطال مکاتبات رئیس مجلس بر اساس اصل 138 را دارد. البته رئیس جمهور به عنوان رئیس قوه مجریه می​تواند مصوبات داخلی این قوه و یا مکاتبات و دستورهایش را لغو کند ولی حق لغو دستورات دیگر قوا را ندارد.
به عبارت دیگر رئیس جمهور، مسئول اجرای مصوبات مجلس است نه ابطال دستورات رئیس آن.
·         استاد حقوق و حقوقدان قانون اساسی
/2929
کد خبر 210275

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
4 + 1 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 6
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • بدون نام IR ۱۸:۰۲ - ۱۳۹۱/۰۲/۱۱
    51
    نفرموديد اگر كرد كي مي خواد جلوش را بگيره؟؟؟؟!!!!!!
  • بدون نام IR ۱۸:۲۶ - ۱۳۹۱/۰۲/۱۱
    2
    واقعا متعجبم که ایشان چه جور حقوقدانی است که متن ماده 138 را که به وضوح اعلام می دارد رئیس مجلس باید دلایل خویش را برای هیئت وزیران بفرستد تا آنان در این امر تجدید نظر کند به صراحت تحریف می کند؟؟ راستی نامه های رئیس مجلس به صراحت مصوبات هیئت دولت را لغو می کند و مخاطب آن نه هیئت دولت بلکه وزیران هستند یعنی حق تجدید نظر از هیئت دولت سلب شده است به صراحت و روشنی در این اصل آمده تا هیئت دولت تجدید نظر کند آن وقت خود رئیس مجلس حکم به لغو می دهد آن هم به دستگاه های اجرایی به طور مستقیم نه هیات دولت !!
  • ييك حقوقدان IR ۲۲:۰۸ - ۱۳۹۱/۰۲/۱۱
    7
    همه آنچه كه گفته شد درست. اما رئيس مجلس هم خارج از چارچوب اصل 138 قانون اساسي حق تعيين تكليف براي دستگاه اجرايي و صدور بخشنامه و ... را ندارد. يعني اختيارات رئيس مجلس محدود به اعلام نظر در خصوص مصوبات هيئت دولت است.
  • بدون نام DE ۰۹:۵۳ - ۱۳۹۱/۰۲/۱۲
    2
    من کلا با این دولت مشکل دارم ولی چطوره که وقتی بحث نظارت بر حسن اجرای قانون اساسی پیش میاد رئیس جمهور حق نداره به سایر قوا کاری داشته باشه ولی اگه بحث نظارت بر حسن اجرای قانون عادی است ، قوه مقننه می تونه در کار قوه مجریه دخالت کنه ؟
  • بدون نامایرانی IR ۱۱:۲۶ - ۱۳۹۱/۰۲/۱۲
    5
    رئیس جمهور خیلی وقته که مصوبات مجلس رو اجرا نمیکنه"منتها این مجلس جلوشو نميگيره
  • بدون نام IR ۱۲:۵۶ - ۱۳۹۱/۰۲/۱۲
    5
    نمیدانم رییس جمهور دیگر چگونه باید به مجلس که نماینده مردم هستند توهین کند تااین نمایندگان ازخواب بیدارشوند؟؟؟