دست کم اگر 2500 سال تاریخ ایران از دوران هخامنشی را در نظر بگیریم حدود 1400 سال آن متعلق به دوران اسلامی است. در مقایسه با تاریخ پیشا اسلامی هر دانشجوی تاریخ می داند که بخش بسیار مهم از تاریخ تمدنی و فرهنگی و سیاسی ایران متعلق به همین دوره اسلامی ایران است. عامل پایداری ایران در برابر حمله مغولان همین اسلام بود و عامل پایداری ایران در برابر سلطنت عثمانی، عناصر ملی و دینی حاکم بر دولت ملی و شیعی صفوی بود. مشروطیت ایران هم بدون فتوا و حمایت مرجعیت شیعه سامان نمی گرفت. دوران دفاع مقدس در برابر تجاوز صدام جنایتکار هم با رشادت هایی که ریشه در حس ملی و دینی و مذهبی داشت شکل گرفت و مانع از دست رفتن بخشی از خاک میهن شد.
اسلام و تشیع از جمله عوامل مهم هویت ملی و فرهنگی ایران است. اسلام در این کشور عاریتی نیست. زبان و ادبیات و فرهنگ و شعر و نثر و دانش و سنت های ملی این کشور با اسلام پیوند خورده. کار این حکومت و آن حکومت هم نیست. ریشه اش به هزار و چهار صد سال پیش می رسد. این اسلام و دامنه گسترده آن از مرز چین تا جنوب اروپا بود که موجب شد برای قرن ها فرهنگ ایرانی با بهره گیری از امکانات تمدنی و دینی اسلام در سرتاسر سرزمین مسلمانان به انحای مختلف گسترش یابد و بر تمدن های ملل دیگر مسلمان تأثیرات درازدامن بگذارد و خود تبدیل به یک فرهنگ جهانی شود. کمی تاریخ بخوانید. ادبیات بخوانید.
*پژوهشگر و عضو هیئت علمی مدرسه مطالعات تاریخی مؤسسه پرینستون
نظر شما