به گزارش خبرآنلاین روزنامه اعتماد نوشت: تورمی که فنرهایش پاره شد و صدای اعتراض مردم را شکل داد دوباره تحت فشار قرار گرفته است. هنوز هیچ آماری در مورد زیان ناشی از قطعی مستمر اینترنت منتشر نشده. حتی دادههای قطعی اینترنت در اوایل سال جاری - قطعی به دلیل جنگ دوازده روزه- اعلام نشده است، اما روایت فعالان اقتصادی از وضعیت کنونی نگرانکننده است. به گفته یکی از فعالان اقتصادی رصد محمولههای وارداتی غیرممکن شده است. این اتفاق به تنهایی نشاندهنده از بین رفتن میلیاردها دلار سرمایه ایرانیان در شرایط کنونی است.
درادامه این روایتها و دیدگاهها را بخوانید.
خطر توقف کالاهای ایرانیان
نیما امیر شکاری، کارشناس حوزه اقتصاد دیجیتال در گفتوگو با «اعتماد» درمورد اثر توقف اینترنت در شش روز گذشته میگوید: پس از قطع شدن اینترنت در صنعت دیجیتال نه تنها بانکها بلکه کلیه سیستمهای پرداخت بهشدت آسیب دیدند. تمام سرویسهای مبتنی بر اینترنت هم هرچند هاستینگ داخلی دارند؛ اما در واقع از میکروسرویسهایی استفاده میکنند که بعضا نیازمند اینترنت بینالملل هستند و به کلی از کار افتادهاند. به عنوان نمونه یک سرویس کپچای ساده که یک عدد رندوم و کد امنیتی را برای شما به نمایش میگذارد هم قابل دسترس نیست. این درحالی است که این کد امنیتی را میتوان از سرویسهایی که در بازار هست، گرفت. اما با وجود این شرایط برای ورود به این سیستم و اینکه بتوان کپچا را تولید کرد هم ما دچار مشکل شدیم و عملا این موضوع بسیار دشوار شده و قابل دسترس نیست.
او میافزاید: با توجه به اینکه قطعی اینترنت بدون برنامهریزی قبلی صورت گرفته است، هیچ کس نتوانست برای این سیستمها جایگزینی درنظر بگیرد و برای سایر سرویسها هم به همین شکل، بسیاری از سیستمهای هاستینگ در خارج از کشور بکآپ دارند که آنها هم نتوانستند سینک شوند.
مشکل اصلی دیگر در بخش تامین قطعات است. تا پیش از قطعی اینترنت واردکنندگان با ایمیل و تلفن با شرکای خارجی در ارتباط بودند تا بتوانند سیستمی محمولههایی را که سفارش داده بودند، دریافت کنند، اما متاسفانه در حال حاضر آنها حتی از وضعیت کالاهایشان باخبر نیستند. شکاری توضیح میدهد: در شرایط تحریمی اگر تاجر یک لحظه از محمولهاش غافل شود، بلافاصله ممکن است این محموله شناسایی، بلوکه و توقیف شود چون این محموله به سمت ایران در حرکت است. زمانی که این کالاها به گمرک کشورهای دیگر میرسد و شما به دلیل قطعی اینترنت قادر به پاسخگویی به ایمیل آن گمرک نیستید، پس کالا را هم نمیتوانید پیگیری کنید و همین موضوع باعث میشود تا در قسمت بازرگانی هم دچار مشکل شوید، چراکه به دلیل قطعی اینترنت اصلا پاسخگوی ایمیلها نبودید.
مهمتر آنکه متاسفانه برای این شرایط خاص و به وجود آمدن تنشها در کشور نمیتوان پروتکل خاصی هم درنظر گرفت و تنها راهحلی که به ذهن نهادهای امنیتی میرسد این است که درها را به روی کل دنیا ببندند که در حال حاضر نیز همین رویه را در پیش گرفتهاند و همین سیاست هم باعث شده تا اقتصاد هر روز کوچکتر شود و رفاه اجتماعی هم هر روز کمتر و کمتر . اصلا پروتکلی نمیتوان برای اقتصاد قرن بیست و یکم درنظر گرفت. او میافزاید: ضمن آنکه اینترنت داخلی هم قادر نیست تمامی فعالیتهای حوزه اقتصاد دیجیتال را پوشش دهد و این مدل از اینترنت هم توان سرچ درست و ارسال ایمیل به خارج از کشور را ندارد و حتی دانشجویان هم قادر نیستند سایت دانشگاهشان را در این شرایط سرچ کنند.
شکاری تاکید میکند: متاسفانه پس از قطعی یکباره اینترنت آنهم بدون اطلاع قبلی، یکسری از موتورهای جستوجوهای داخلی هم قطع شدهاند و حتی «پارسیجو» و«پارسی میک» که میتوانستند در شرایط فعلی کمی کمکرسان باشند در این شرایط قابلیت استفاده ندارند. پیامرسانهای داخلی «بله، روبیکا و ایتا و حتی سروش» هم که قابلیت استفاده ندارند. شرایط ما در حال حاضر به نظر میرسد فوقامنیتی شده است و زمانی که اساماس از کار افتاده است چطور میتوان از سایر پیامرسانها استفاده کرد؟
او ادامه میدهد: شرایط کنونی میزان خسارتها به بخش دیجیتال مارکتینگ بالا میرود. هیچ جای تردیدی نیست البته در زمان جنگ دوازده روزه ایران و اسراییل هم برآوردهایی ازسوی سازمان صنفی رایانهای صورت گرفت، اما این برآوردها تنها مربوط به شرکتهای زیرمجموعه این سازمان و اطلاعاتی بود که از مجموعه حوزه آیتی گرفته بودند، اما این عددی که اعلام شده بود، تنها مربوط به حوزه آیتی بود و مربوط به همه حوزههای اقتصادی نمیشد و مسلما اگر به دنبال برآورد دقیقتری از قطعی اینترنت و میزان خسارتها در همه بخشهای اقتصادی هستیم، باید به صورت جزء به جزء این مساله را پیگیری کنیم و مسلما این رقم چندین ده برابر خواهد شد.
ریزش کاربران
کاوه مشتاق، کارشناس حوزه فناوری اطلاعات به «اعتماد» درباره توقف اینترنت میگوید: قطعیهای مکرر اینترنت در کشور به دلایل مختلف (سیاسی
-امنیتی و جنگ و...) باعث بیاعتمادی مردم به ساختارهای اقتصاد دیجیتال شده است و افزایش این بیاعتمادیها هزینه جذب کاربران جدید را بالا خواهد برد. کاربران حوزه فناوری به راحتی با اینگونه مشکلات ممکن است از اقتصاد دیجیتال ناامید شوند و دیگر تمایلی برای سرمایهگذاری در این بخش نداشته باشند. او میافزاید: ناآرامیهای اخیر و قطعی گسترده دسترسیها را به موتورهای جستوجوی بینالمللی مانند گوگل و بینگ برای کاربران محدود و مسدود کرده و چالشهای متعددی را برای کاربران به وجود آورده است. این دست از شرایط خاص و قطعیهای مکرر اینترنت و به بنبست خوردن ابزارهای دیجیتال سهم این بخش را در کل اقتصاد محدود خواهد کرد. این در حالی است که اقتصاد دیجیتال بین ده تا پانزده درصد از حجم اقتصاد کشور را تشکیل میدهد و درواقع در این شرایط اقتصادی و با وجود این قطعیها این میزان از اقتصاد را نادیده میگیرند. مشتاق تاکید میکند: قطعیهای اینترنت به جز دشواری در جذب کاربران جدید، سرمایهگذاران را هم فراری میدهد و دیگر هیچکس میلی برای سرمایهگذاری در چنین پلتفرمهایی را ندارد و رفتهرفته این روش باعث مرگ و نابودی اقتصاد دیجیتال در کشور خواهد شد.
متاسفانه هنوز هم درخصوص ضرر و زیانی که قطعی اینترنت در جنگ دوازده روزه برای این حوزه داشت برآورد دقیقی نشده و البته رقم دقیقی از میزان خسارتها اعلام نشده است، اما ضربهای که جنگ دوازدهروزه به حوزه فناوری زد این بود که هزینه جذب کاربر را افزایش داد و هزینه نگهداری کاربران قبلی را هم افزایش داد. به عنوان نمونه، برای یکسری از حوزههای بانکداری هزینهها تا سه برابر رشد کرد.
متاسفانه پس از جنگ دوازده روزه اتفاقاتی که در این بخش افتاد این بود که مسوولان به فکر پروتکلی برای این حوزه نیفتادند تا برای شرایط بحرانی و امنیتی بتوان از آنها استفاده کرد. برهمین اساس هم سرمایهگذاران و هم کل بخشهای مختلف اقتصادی و غیراقتصادی از کار افتادند.
او تاکید میکند: البته برای این شرایط خاص میتوان پروتکلهایی را درنظر گرفت تا بخشهایی مانند رسانه و آموزش و... آسیبی نبینند، اما واقعیت آن است که در شرایط امنیتی کنونی و بحرانی که در کشور به وجود آمده است حتی پیام رسانهای داخلی هم قطع شدهاند. سیستم اساماس، OTP و سیستمهای احراز هویت هم قطع شده است. این درحالی است که این سیستم بخشی حیاتی برای اقتصاد دیجیتال است و عملا کل سیستم با سیاست قطع اینترنت از کار افتاده است. مشتاق میافزاید: اینکه قطعی اینترنت به سیاستی دایمی تبدیل شده شاید به لحاظ امنیتی بسیار حائز اهمیت باشد، اما آیا به پیامدها و هزینههای اقتصادی که قطعیهای مکرر اینترنت روی دست کشور میگذارد هم اهمیتی داده میشود و اصلا میتوان میزان خسارتها را برآورد کرد؟
تجارت ایران پشت درهای بسته
عباس آرگون، عضو هیات رییسه اتاق بازرگانی تهران نیز در گفتوگو با «اعتماد» از نگرانیهای خود درمورد قطعی سراسری اینترنت صحبت میکند. او از تکرار رفتار حکومت در مواقع بحرانی میگوید و توضیح میدهد: در جنگ دوازده روزه هم اینترنت قطع شد. قطعی گسترده اینترنت در آن زمان همه کسب و کارهای وابسته به فضای مجازی متضرر شدند و از آن شرایط زیان دیدند در حال حاضر و با قطعی مجدد اینترنت به دلیل فضای پرتنش سیاسی باز هم میزان ضرر و زیانها در این حوزه افزایش پیدا کرد.
در بخش بازرگانی و تجارت خارجی نیز حتی نمیتوان با مشتریان خارجی در ارتباط بود، ایمیل زد یا حتی تماس تلفنی گرفت و همین مساله باعث دور شدن از فضای بازرگانی خارجی و از دست دادن مشتریان خارجیمان خواهد شد. او میافزاید: قطعی اینترنت و حوزه آیتی موضوعی تخصصی است و باید اهل فن در مورد آن نظر بدهند اما به دلیل فراگیر شدن این بخش تقریبا همه کسب و کارهای داخلی نیز با آن درگیر هستند.
اینکه در شرایط بحرانی و امنیتی اینترنت کشور قطع میشود را نمیتوان زیر سوال برد، چراکه امنیت کشور باید در اولویت همه امورات باشد.
اما از سویی دیگر قطعی اینترنت و بسته شدن ارتباطات به اقتصاد آسیب زده است. در مجموع عدم ثبات در کشور چه از منظر بیثباتی روانی در جامعه و چه از منظر بیثباتی اجتماعی باعث اثرات منفی در زندگی همه مردم میشود اما اینکه در چه سطحی است وابسته بهشدت این تنشها دارد و بهتر آن است که مسوولان و مقامات مربوطه به این موضوع ورود کنند.
17302
نظر شما