به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، گرینلند، سرزمینی پهناور و راهبردی، بار دیگر به نقطه تلاقی سیاست و قدرت نظامی بدل شده است. دانمارک به عنوان حاکم رسمی این قلمرو، در حالی با پرسشهای جدی درباره توان دفاعی خود روبهروست که بخش اعظم قدرت نظامیاش را به جنگندههای نسل پنجم آمریکایی سپرده است. اما آیا این جنگندهها در سناریویی که خود آمریکا طرف مقابل باشد، واقعا ابزار دفاعی قابل اتکایی محسوب میشوند؟
تمرکز قدرت دانمارک بر ناوگان F-۳۵
در شرایطی که ایالات متحده سالهاست حضور نظامی پررنگی در گرینلند دارد، دانمارک عملا بیشتر سرمایه دفاعی خود را بر نیروی هوایی متمرکز کرده است. این کشور در ۱۸ ژانویه به طور رسمی پرونده جنگندههای قدیمی F-۱۶ دوران جنگ سرد را بست و ناوگانش را بهطور کامل به F-۳۵A ارتقا داد. با این اقدام، نیروی هوایی سلطنتی دانمارک به سومین نیروی هوایی جهان تبدیل شد که کاملا به جنگندههای نسل پنجم مجهز است.
کنترل بیسابقه آمریکا بر جنگندههای صادراتی
از دهه ۱۹۸۰ تاکنون، ایالات متحده همواره محدودیتهای سختگیرانهای بر نحوه استفاده مشتریان خارجی از جنگندههای خود اعمال کرده است. این محدودیتها، از دسترسی به کدهای نرمافزاری گرفته تا تعیین محل استقرار و نوع ماموریتها، بارها از سوی تحلیلگران بهعنوان پاشنه آشیل جنگندههای آمریکایی مطرح شدهاند. همین سیاستها باعث شده برخی کشورهای بیطرف مانند هند، نسبت به خرید این هواپیماها با تردید نگاه کنند. اکنون، با افزایش شکاف سیاسی میان واشنگتن و اروپا در دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ، این نگرانیها بیش از گذشته پررنگ شده است.
ALIS و ODIN؛ مغز متفکر یا اهرم فشار؟
قلب تپنده عملیاتی F-۳۵ نه در پایگاههای هوایی مشتریان، بلکه در سامانههای متمرکز آمریکایی میتپد. سامانه «اطلاعات لجستیک خودکار» یا ALIS و جانشین آن ODIN، تمام ابعاد پرواز، نگهداری، آموزش و زنجیره تامین این جنگنده را مدیریت میکنند و به طور مستقیم به زیرساختهای لاکهید مارتین در آمریکا متصلاند. بسیاری از تحلیلگران معتقدند همین وابستگی، امکان کنترل یا حتی از کار انداختن ناوگانهای خارجی F-۳۵ را برای واشنگتن فراهم میکند.
هشدار کارشناسان درباره «کلید خاموشکننده»
ابراهام آبرامز، نویسنده کتاب F-۳۵ Joint Strike Fighter: A Great and Terrible Program، صراحتاً تاکید میکند که ALIS میتواند دسترسی کاربران خارجی به دادههای حیاتی را محدود کرده، عملیات آنها را به دقت پایش کند و در صورت مغایرت با منافع آمریکا، دامنه فعالیت جنگندهها را کاهش دهد. این دیدگاه با اظهارات برخی فعالان صنعت دفاعی همراستاست؛ از جمله یواخیم شرانتسهوفر از شرکت آلمانی هنسولت که معتقد است حتی بدون یک «کلید خاموشکننده» رسمی، میتوان با ابزارهای نرمافزاری هواپیما را عملا زمینگیر کرد.
استقلال محدود؛ امتیازی ویژه برای معدود متحدان
در حال حاضر تنها دو کشور (بریتانیا و اسرائیل) به سطحی از دسترسی به کدهای منبع F-۳۵ دست یافتهاند که امکان بهرهبرداری نسبتا مستقل را فراهم میکند. حتی این دسترسی هم پس از مقاومت اولیه شدید آمریکا حاصل شده است. سایر کاربران از جمله دانمارک همچنان شدیدا به پشتیبانی فنی، ارتباطی و لجستیکی ایالات متحده وابستهاند.
با توجه به اینکه بخش اعظم توان نظامی دانمارک بر ناوگان F-۳۵ متمرکز است، در هر سناریوی تقابل احتمالی، ایالات متحده عملا برتری کامل هوایی خواهد داشت. با این حال، واشنگتن به احتمال زیاد تمایلی ندارد از این اهرم تا نهایت استفاده کند، چرا که زمینگیر شدن جنگندههای یک مشتری میتواند اعتماد جهانی به F-۳۵ را بهعنوان یکی از پرفروشترین تجهیزات نظامی جهان تضعیف کند.
منبع: militarywatchmagazine
58322
نظر شما