تربیت کردن میزنشین با جامعه اسلامی سازگار نیست

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، آیت‌الله جوادی آملی در جلسه‌ای که به مباحث اخلاقی می‌پرداخت، با اشاره به فرمایش حضرت امیر به امام حسن و امام حسین علیهم‌السلام مبنی بر اینکه «کونا للظالمِ خصماً ولِلْمظلومِ عوناً» ابراز کرد که نماز دستور مبارزه با ظالم را به ما می‌دهد؛ برای اینکه در نماز می‌خوانیم که «اهدنا الصراط المستقیم».

بنابر روایت تسنیم، وی در تبیین اینکه کسانی که راه راست به آنها نشان داده شده چه کسانی هستند، گفت که در سوره نساء فرمود «منعم علیهم» انبیا و اولیاء و شهدا و صلحا هستند «فَأُولَٰئِکَ مَعَ الَّذِینَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَیْهِمْ مِنَ النَّبِیِّینَ وَالصِّدِّیقِینَ و الشهدا وَالصَّالِحِین». یکی از اینها که وجود مبارک موسای کلیم است و جزو مبارزترین است، در قران کریم راه اینها را مشخص کرد. موسی عرض کرد: «قَالَ رَبِّ بِمَا أَنْعَمْتَ عَلَیَّ فَلَنْ أَکُونَ ظَهِیرًا لِلْمُجْرِمِین»؛ خدایا به پاس آن نعمتی که به من دادی من هرگز از ظالم حمایت نکنم.

آیت‌الله جوادی در بخش دیگری با اشاره به این حدیث که «البخلُ عارٌ و الجبنُ منقصةٌ» خاطرنشان کرد که کسی که بخیل است، تحت حمایت و هدایت و رهبری شیطان است؛ چون «الشیطانُ یَعِدُکُمُ الفقر» (شیطان وعده فقر می‌دهد)؛ یعنی اینکه در درون شما وسوسه می‌کند که اگر شما در این راه خیر کمک کردید چه کسی به شما کمک می‌کند، این شیطان است.

او ادامه‌داد: اینکه خدا در قرآن فرمود آنچه را شما انفاق می‌کنید خدا جانشین او را فراهم می‌کند، این جانشینی همزمان است. الان اگر بارانی بیاید و یک جایی سنگی فرو برود، اگر این سنگ را بردارید چاله‌ای است که شاید تا یک سال یا بیشتر طول بکشد پر شود؛ اما یک سطل آب از رودخانه بگیرید همان زمان پر می‌شود.

وی تصریح‌کرد: ترس از فقر، دشمن و حوادث یک نقص است. اگر کسی فقر علمی داشت، بخواهد درس بگوید، گنک است؛ مناظره آزاد اندیشی داشته‌باشد، گنگ است؛ چون فقر علمی دارد.

این استاد سطح عالی حوزه با بیان این نکته که روزی همه به‌دست خداست خاطرنشان کرد که تنبل بودن، دنبال کار نرفتن، به‌دنبال میز رفتن و تربیت کردن میزنشین با جامعه اسلامی سازگار نیست. فرمود تلاش و کوشش کنید و از زمین روزی‌تان را بگیرید، من عهده‌دار روزی شما هستم. کسی که عاجز باشد یک آفت و یک بیماری بدخیمی است. تحصیل قدرت لازم است و کسی که بتواند در رخدادهای تلخ تحمل بکند دارای شهامت و شجاعت است. 

آیت‌الله جوادی با اشاره به اینکه زهد به‌معنای بی‌رغبتی است و نه بی بهره گی، اضافه‌کرد که همه انبیا زاهد بودند؛ حتی داوود و سلیمان که آن قدرت و عظمت را داشتند. نداشتن، زهد نیست؛ نخواستن، زهد است.

او تصریح‌کرد: پرهیز از گناه سپر است؛ چون این گناه هر چه که باشد بالاخره انسان را از پا در می‌آورد. گناه یعنی بیراهه رفتن. بیراهه، راه نیست و پایانش جایی نیست که انسان به آنجا برسد آرام بگیرد؛ اگر کسی از راه مستقیم جدا شد دیگر راه نیست.

وی با بیان این حدیث که «و العلم وراثة کریمه» اذعان کرد که ما دو جور علم داریم؛ یک علمی است که در حوزه و دانشگاه هست که چیز خوبی است ولی ممکن است که به عمل برسد و ممکن است که به عمل نرسد. عالم بی عمل هم کم نیست؛ اما یک علمی «علم الوراثه» است و نه «علم الدراسه». چیزی که در حوزه و دانشگاه هست با درس و بحث به‌دست می‌آید.

مفسر بزرگ قرآن با اشاره به اینکه ما یک ارث مادی و یک ارث معنوی داریم، اظهار داشت که در ارث مادی تا مورّث نمیرد چیزی به وارث نمی‌رسد، تا پدر نمیرد چیزی به پسر نمی‌رسد. در ارث علمی و معنوی تا وارث نمیرد چیزی به او نمی‌دهند؛ «موتو قبل ان تموتوا»؛ تا هوس، بدخواهی و کینه را نکشیم و بگوییم حرف من باید باشد، این القاب را باید به من بدهند، این یک غده بدخیم است. تا آبروی آدم‌رو نبرد رها نمی‌کند. وقتی آبروی آدم‌رو برد، رها می‌کند. 

وی افزود: دشمن خارجی از ما نفت و گاز و زمین می‌خواهد؛ اما شیطان که از ما نفت و گاز نمی‌خواهد. او به‌ترتیب دو چیز از ما می‌خواهد؛ اول دین، بعد آبرو؛ اینطور نیست که معاذ الله اگر دین کسی را گرفته و او را کافر کرده او را رها بکند؛ تا او را بی حیثیت و بی‌آبرو نکند رهایش نمی‌کند.